پایان‌نامه: بررسی الگوی اشتغال زنان از منظر اسلام (مورد مطالعه: کارگاههای صنعتی)

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

دانشکده معارف اسلامی ومدیریت

پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت( گرایش صنعتی)

بررسی الگوی اشتغال زنان از منظر اسلام (مورد مطالعه: کارگاههای صنعتی)

محمد خاکی

استاد راهنما

حجت الاسلام و المسلمین دکتر ولی الله نقی پور فر

اساتید مشاور

حجت الاسلام والمسلمین مصباحی مقدم

جناب آقای دکتر علی رضائیان

دانشجو محمد خاکی

شهریور ماه ۱۳۸۸

چکیده

اهمیت موضوع اشتغال به عنوان یکی از مهمترین شاخصهای سلامت اقتصادی و اجتماعی جوامع، تدوین الگویی مناسب و جامع را ضروری می سازد.در این بین موضوع اشتغال زنان به عنوان نیمی از جمعیت و همچنین نقش منحصر به فرد آنان در مسیر حرکت جوامع، حائز اهمیت می گردد.

از آنجا که حصول جامعیت در ارائه الگوهای انسانی جز از طریق اتصال به منشأ خلقت بواسطه وحی حاصل نمی شود، در این پایان نامه الگوی اشتغال زنان از منظر اسلام مورد بررسی قرار گرفته است.

در فصول اول و دوم، پس از بیان کلیات موضوع، به جایگاه زنان در جوامع مختلف و نیز برخی قوانین مربوط به اشتغال زنان و همچنین محورهای مرتبط با موضوع در علم مدیریت اشاره شده است.

در فصل سوم روش استخراج مولفه های دینی اشتغال زنان مورد اشاره قرار گرفته است.در این پایان نامه گردآوری داده ها به روش کتابخانه ای و تحلیل آنها به روش استنباطی- اجتهادی و همچنین با بهره گیری از روش قرآن به قرآن علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، انجام گرفته است.

در فصل چهارم پیش از پرداختن به اصل موضوع، پیش فرضهای عام شامل جامعیت و جاودانگی و انطباق با فطرت و خلقت، تعالیم اسلامی و پیش فرضهای خاص شامل جایگاه زن و خانواده در اسلام و ویژگیهای زنان تبیین گردیده است. اما موضوع اشتغال زنان در دو محور خانواده و اجتماع بررسی گردیده است.در محور اول مشاغل زن در خانواده به عنوان سازمانی الهی، بر اساس اصل خدشه ناپذیر برابری حقوق و تکالیف در اسلام، مورد مداقه قرار گرفته و در ادامه با لحاظ اهمیت و اولویت این محور ، به محور شغل زن در اجتماع پرداخته شده که منجر به استخراج شش اصل کلی گردیده است. علاوه بر این اصول، اشتغال زنان در اجتماع با مسائلی مواجه است که رعایت آنها در چارچوبی که اسلام ارائه داده ، مولفه های دیگر این الگوست. این مسائل پنجگانه عبارتند از مدیریت ارتباطات، حجاب،آموزش، زمان و مکان اشتغال.

مبتنی بر اصول و مسائل استخراج شده، سه حوزه واجب، مجاز و غیرمجاز برای اشتغال زنان در اجتماع تبیین گردید. حوزه واجب در رفع نیازهای زنان و شرایط اضطرار، حوزه مجاز با شرط اشتغال کامل مردان و عدم صلب فرصت شغلی مردان و حوزه غیر مجاز خارج از چارچوب اصول و مسائل مذکور تبیین گردیدند.

در ادامه نیز به جهت اهمیت ، به موضوع مدیریت زنان پرداخته شده است.

واژگان کلیدی

الگو، اشتغال، زنان، قرآن، سنت، سازمان، مدیریت، منابع انسانی

العنوان: نموذج عماله النساء فی الإسلام

الباحث: محمد خاکی

الأستاذ المشرف: حجه الإسلام ولی الله نقی‌پور‌فر

الأستاذ المساعد: الدکتور رضائیان و حجه الإسلام مصباحی مقدم

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الإداره

الخلاصه

أهمیه العمل بإعتباره من أهم مؤشرات الصحه الاجتماعیه و الاقتصادیه للمجتمعات، یجعل من الضروری صیاغه نموذج مناسب و شامل فی هذا المجال. و لذلک فإن قضیه عمل النساء – بوصفهنّ نصف عدد سکان المجتمع و بسبب الدور الفرید الذی یلعبنه فی مسار المجتمعات – قضیه مهمه جداً.

من الواضح أن الوصول إلی استراتیجیه شامله فی تقدیم النماذج الإنسانیه إنما یتحقق عن طریق الاتصال بالله تعالی بواسطه الوحی ، و لذلک قمنا فی هذه الأطروحه بدراسه نموذج عماله المرأه على أساس المبادئ الإسلامیه.

فی الفصلین الأول والثانی من هذه الإطروحه، و بعد مراجعه المواضیع العامه، تناولنا واقع المرأه فی المجتمعات المختلفه و راجعنا بعض القوانین و المواضیع ذات الصله بهذه المسأله فی مجال العلوم الإداریه.

فی الفصل الثالث، تناولنا طریقه استخراج المکونات الدینیه حول مسأله توظیف النساء و من ثمّ قمنا بعملیه جمع البیانات عن طریق استخدام وثائق مکتبیه، و تحلیلها بطریقه استنتاجیه و اجتهادیه فضلاً عن استخدام منهج تفسیر القرآن بالقرآن الخاص بالعلامه الطباطبایی قدس سره فی تفسیر المیزان.

فی الفصل الرابع، و قبل معالجه الموضوع الرئیسی، قمنا بدراسه الافتراضات العامه بما فی ذلک الشمول و السرمدیّه و کل ما یتلائم مع طبیعه الإنسان و فطرته من تعالیم الدین الإسلامی وکذلک افتراضات معینه منها مکانه المرأه و الأسره فی الإسلام و خصائص النساء. أما مسئله توظیف المرأه فقد تمّت معالجتها فی مجالی الأسره و المجتمع. فی المجال الأول، قمنا بدراسه وظائف المرأه فی الأسره –بإعتبارها مؤسسه الهیه-  على أساس مبدأ مساواه الحقوق و الواجبات فی الإسلام. فی مواصله هذه الأطروحه و بناء على أهمیه و أولویه المجال الأول، عالجنا مسئله عمل المرأه فی المجتمع و بالتالی توصلنا إلی سته أصول عامه فی هذا المجال. و بالإضافه إلى هذه الأصول، هناک مسائل إسلامیه ینبغی مراعاتها فی قضیه عمل المرأه فی المجتمع و التی تشکل جزءً آخر من عناصر هذا النموذج. هذه المسائل الخمسه هی إداره العلاقات، الستر و العفاف، التعلیم، زمان و مکان العمل.

استناداً إلى الأصول و المسائل المستخرجه، تم تبیین ثلاثه مجالات (الواجب، المسموح و المحظور) لقضیه عمل المرأه فی المجتمع. المجال الواجب هو فی الحقیقه مجال توفیر احتیاجات النساء و العمل فی حالات الطوارئ. أما المجال الثانی فقد یکون مسموحاً به إذا کانت ظروف العماله الکامله متوفره للرجال و لا یحرم الرجال من فرص العمل. و أما المجال المحظور فیختص بکل ما یکون خارجاً عن إطار الأصول و المسائل المذکوره. و أخیراً تمّت دراسه مسأله تدخل المرأه فی مجال إداره المؤسسات و المنظمات نظراً لأهمیه هذه القضیه.

الکلمات الأساسیه: نموذج، العماله، النساء، القرآن، التقالید، التنظیم، الإداره، الموارد البشریه.

Abstract

The significance of employment as one of the most important indicators of economical and social health of communities makes it necessary to formulate an appropriate and comprehensive model. Here, the issue of women’s employment as half of the population and their unique role in the path of communities become important.

Since a comprehensive human model is attainable only through direct connection to the origin of creation, the model of female employment based on Islam has been examined.

In the first and second chapters, after raising the general issue, the status of women in different societies and some related laws and related topics in management science have been discussed.

In the third chapter, the way of extracting religious components of employment of women has been explained. In this thesis data have been collected using library documents, and analyzed by deductive methods and using the method of Allameh Tabatabai in the Almizan interpretation of the Quran.

In the fourth chapter, general assumptions including, universality, immortality and conformity with nature and creation of Islamic teachings, and specific assumptions, including the status of women and family in Islam and characteristics of women have been explained

The employment of women has been studied in the family and society. In the first, based on the infallible principles of equal rights and obligations in Islam, women’s jobs in the family as a divine organization have been scrutinized. Then by considering the priority of “the family”, the second dimension i.e. women’s social activities have been taken into account, leading to six general principles. In addition to these principles, the employment of women in society is faced with issues that should be observed in Islam, which are five other components including communication management, hijab, training, time and place of employment.

Based on the extracted principles and issues, three areas of obligatory, permitted and forbidden of the employment of women in society have been explained. Obligatory area in the field of women’s needs and emergency situations, permitted area with conditions of full employment for men and non-occupancy employment opportunities for men and forbidden areas outside of these issues, have been explained.

Finally, the issue of women’s management has been dealt with because of its importance.

Keywords
Model, employment, women, the Quran, tradition, organization, management, human resources.

Imam Sadiq(a.s) Univesity

Faculty Of Islamic Studies And Management       

M.A. dissertation In Management

(Industrial Management)

Women Employment Model based on Islam (case study: industrial factories)

Student:

Mohammad khaki

Supervisor:

Vali-o-allah Naghipurfar Ph.d.

Advisors:

Gholamreza Mesbahi moghadam Ph.d.

Ali Rezaian Ph.d.

September 2009

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

, ,

دانشجو

سال نشر