پایان‌نامه:امت و همبستگی فرهنگی: رویکرد هویت‌گرا

رایگان

توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

گرایش مطالعات حقوقی

امت و همبستگی فرهنگی: رویکرد هویت‌گرا

استاد راهنما

حجه‌الاسلام دکتر محمد سعید مهدوی کنی

استاد مشاور

دکتر محمد هادی همایون

دانشجو

هادی اسماعیلی

اسفند ماه ۱۳۹۰

چکیده

این پایان نامه به بررسی تحقق امت و راهکار آن یعنی همبستگی فرهنگی، در قرآن (با تکیه بر روش معنا شناسی) می‌پردازد. همبستگی فرهنگی پیشنهاد شده از سوی قرآن کریم از راه تحقق هویت فرهنگی مشترک میان جمع‌های مختلف مسلمان شکل می‌گیرد. این نوع هویت از طریق حافظه فرهنگی، زبان، دین و سرمایه فرهنگی بدست می‌آید. هنگامی که جوامع مختلف مسلمان به حافظه فرهنگی، زبان، دین و سرمایه فرهنگی مشترک خود آگاهی یافتند هویت فرهنگی ایشان ایجاد می‌شود. امت اسلامی به دلیل ویژگی‌هایی از قبیل بهره مندی از کتاب الهی، بهره مندی از قیادت و رهبری، بهره مندی از اعتدال و حفظ وجهه دین دارای سرمایه فرهنگی مشترک است. حافظه فرهنگی مشترک میان امت اسلامی در میان مسلمانان نوعی وحدت بوجود می آورد. امت اسلامی از ارزش های الهی موجود در ادیان گذشته و از خصایص نیک آیین حنیف ابراهیمی بهره مند است که می توان آن را در قالب سنت جای داد که خود تداعی کننده حافظه فرهنگی است. سومین عنصری که در شکل گیری هویت فرهنگی مسلمانان نقش به سزایی دارد دین و اعمال عبادی دین است. فعالیت هایی دینی مانند دعوت به خیر و نهی از منکر، ذکر و یاد خداوند متعال،  انجام عبادات و مناسک، توحید مداری و اجتناب از طاغوت(به عنوان دستور مستقیم دین اسلام) به همراه تسلیم بودن در برابر فرامین خداوند از مقولات عمده ای هستند که ذیل ویژگی دینداری امت اسلامی جای می‌گیرند.آخرین عاملی که باید به آن در تشکیل هویت فرهنگی مسلمانان توجه نشان داد زبان است. این زبان مشترک هم در قالب قواعد دستوری و گویشی مشخص و هم در قالب گفتمان و فضای زمینه ای مشترک عاملی جهت بوجود آمدن هویت فرهنگی مشترک میان امت اسلامی است. با تحقق این عناصر هویت فرهنگی مسلمانان تشکیل شده و زمینه برای همبستگی فرهنگی میان ایشان فراهم می‌شود.

کلیدواژه: امت، هویت فرهنگی، همبستگی فرهنگی، همبستگی سیاسی، همبستگی اجتماعی

الخلاصه

هذه الرساله تبحث عن تحقق الامّه و طریقِه اَی التّضامن الثَّقافی فی القرآن(عَبرَ منهج علم المعنی). التّضامن الثّقافی المختار فی القرآن الکریم یتحقق من خلال تحقق الهویّه الثقافیه المشترَکَه بین شتّی جماعات المسلمین. یمکن التحصل علی هذه الهویّه عَبرَ الذّاکره الثقافیه،اللغه،الدین، و راسِ المالِ الثقافی. إذا عرفت شتّی جماعات المسلمین الذّاکره الثقافیه،اللغه و الدین و راسَ المال الثقافی المشتَرَک لهم فستوجَد هویتهم الثقافیه. الأمه الاسلامیه متزودهٌ برأس المال الثقافی لأنها متزودهٌ بالقرآن، والإمامه والقیاده،الاعتدال، و حفظ شعبیّه الدّین. الذّاکره الثقافیه المشترکه بین الامه الاسلامیه توجِد نوعا من الوحده. الامه الاسلامیه لها القیم الالهیه الکائنه فی الادیان الماضیه و المیزات الخاصه بالدین الحنیف. هاتان الممیِّزتان تعتبران من السنه التی تذکِّر الذّاکره الثقافیه. الجزء الثالث الذی له دور هام فی تحقق الهویّه الثقافیّه هو الدین و الاعمال العبادیه. اعمالٌ مثل الدعوه الی الخیر،  النهی عن المنکر،  ذکرالله، التمسک بالاعمال العبادیه، التوحید، و الاجتناب عن الطاغوت (کما أمر الاسلام) مع التسلیم أمامَ الأوامر الالهیه هی من الأمور التی ترتبط بتدیّن الأمه الاسلامیه. و امّا الأخیره التی لها دور هام فی تحقق الأمه الاسلامیه هی اللّغه. اللّغه المشترکه توجِد الهویه الثقافیه من خلال کلا القواعد اللغویه و الجوّ الخاصِّ بالمکالمه. بعد تحقق هذه الامور تتشکل الهویه الثقافیه و تتوفّر الظّروف لتحقق التضامن الثقافیّ.

المصطلحات الرئیسیه: الأمه. الهویه الثقافیه. التضامن الثقافی. التضامن الإجتماعی. التضامن السیاسی.

Abstract

This thesis by using the semantic method studies the actualization of “UMMA” as mentioned through cultural solidarity, i.e. the attainment of common cultural identity among various Muslim communities. This identity is obtained by means of cultural memory, language, religion, and cultural capital. The Islamic “UMMA” shares a common cultural capital due to its benefiting from the divine book, leadership, moderation, and maintaining its religious prestige. The Islamic “UMMA” also profits from divine values existing in previous religions and specially the Abrahamic pure faith which can be encompassed within its tradition. The third determining factor is religion and religious acts. Acts such as enjoining virtues and forbidding vices constant remembrance of God almighty, saying ones prayers, performing rituals, monotheism, shunning false deities and tyrants, and surrendering to Allah are the major elements of religiousness. The final element that must be paid attention to as something that shapes Muslims cultural identity is language, both in its verbal and syntactic form and contextual significance. By the realization of these elements the cultural identity of Muslims will be shaped and roads towards cultural solidarity will be paved.

Keywords: UUMA.Cultural solidarity.cultural identity.Social solidarity. Political solidarity

Imam Sadigh University

Faculty of Islamic studies and culture and communication

Thesis of post graduate studies

Majour: law studies

Umma and cultural solidarity: an identical approach

Superviser

Dr. M.S. Mahdavikani

Advisor

Dr. M.H. Homayoun

Student

Hadi ismaeili

March 2012

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر