توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد
پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و اقتصاد
گرایشاقتصاد مالی
تحت عنوان:
نظریه اقتصاد خانواده بر مبنای آموزه‌های اسلامی
استاد راهنما: جناب آقای دکتر پیغامی
استاد مشاور: جناب آقای دکتر شریف‌زاده
دانشجو: علی استاجی
شهریور ۱۳۹۲
چکیده فارسی:
یکی از مهم‌ترین نهادهای موجود در جامعه، که دین مبین اسلام جزء ارکان اساسی اجتماع دانسته، و تشکیل و تقویت آن را از مهم‌ترین موضوعات می‌داند، خانواده است. ازآنجاکه اسلام برای خانواده همچون فرد و جامعه اصالت قائل است، بایستی بررسی آموزه‌های اسلامی و اقتصاد متعارف از این منظر نیز مورد توجه و پژوهش قرار گیرد. در این پژوهش مدل مطلوب اقتصاد خانواده در اقتصاد اسلامیمورد بررسی قرار می‌گیرد و گستره ادبیات اقتصاد خانواده در نظریه‌های مدرن و مکاتب اقتصادی معاصر و دلالت‌های آن برایاستخراج مدل مفهومی مطلوب تبیین می‌گردد؛ همچنین ضمن معرفی یک طبقه‌بندی جامع از نظام مسائل اقتصاد خانواده، برخی از مسائل مهم این عرصه در منابع اقتصاد اسلامیمورد تحلیل واقع می‌شود.
ازاین‌رو، پس از بیان گستره و شناسایی دقیق ابعاد موضوع در ادبیات موجود اقتصاد خانواده به‌عنوانمهم‌ترین دست‌آورد این پژوهش، به بررسی یکی از شاخه‌های مهم آن با عنوان «تخصیص‌های درون خانواری منابع»پرداخته و نگاه اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی را در این حوزه بیان و مقایسه می‌کنیم. بدین منظور ابتدا این نهاد را به‌عنوان واحد مصرفی در زیر بخش‌هایی چون تخصیص درآمد بین افراد و کالاهای مختلف، مورد مطالعه قرار داده‌ایم و سپس سازمان‌دهی اقتصادی خانواده در عناوینی چون تقسیم قدرت و وظایف مدیریتی این نهاد و همچنین مقوله‌های هزینه-فرصت و تعادل در خانواده تحلیل شده است.نهایتاً با نگاه به خانوادهبهمثابهیک واحدتولیدی، به بررسی مسئولیت کسب درآمد و تقسیم‌کار میان اعضا، تخصیص زمان به اشتغال و اوقات فراغت، حسابداری زمان، ارزش‌گذاری کار و تولیداتیک خانواده اشاره می‌کنیم؛ و در نتیجه تخصیص منابع در اقتصاد خانواده را از دو منظر الف) نظام اسلام و ب) اقتصاد غرب مقایسه نموده و به تفاوت‌ها و تشابه‌های آن اشاره‌کرده‌ایم.
نهایتاًدریافتیم که ادبیات اقتصاد خانواده در پاره‌ای از مسائل با اقتصاد اسلامی تشابه دارد و در برخی موارد نیز تفاوت‌های قابل‌توجهی در آن دیده می‌شود. به‌عنوان نمونه، ادبیات اقتصادی در حوزه‌های تخصیص درآمد بین افراد و تقسیم قدرت و وظایف مدیریتی در خانواده با اقتصاد اسلامی تفاوت‌های فراوانی دارد و حال آنکه در حوزه تبیین مسئولیت کسب درآمد، تخصیص زمان به اشتغال و اوقات فراغت، ارزش‌گذاری کار و تولیدات در خانواده، با گذر زمان تشابه بیشتری میان اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی دیده می‌شود. علاوه بر این در پاره‌ای از مسائل، ادبیات اقتصاد اسلامی نظر مشخصی را مطرح نکرده که از آن موارد می‌توان به نمونه‌هایی مانند تخصیص درآمد بین کالاهای مختلف و هزینه فرصت در اقتصاد خانواده اشاره نمود.
کلیدواژه‌ها: خانواده، اقتصاد خانواده، خانوار، تخصیص درون خانواری، اقتصاد اسلامی
العنوان: نظریه الاقتصاد المنزلی بناءا علی التعالیم الإسلامیه
الباحث: علی إستاجی
الأستاذ المشرف: الدکتور عادل بیغامی
الأستاذ المساعد: الدکتور محمد جواد شریف زاده
الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الإقتصاد
الخلاصه
من أهم المؤسسات فی المجتمع التی یعتبرها الدین الإسلامی جزءاً من الأساسیّات للمجتمع و یعتبر تشکلها و تعزیزها من أهمّ القضایا هی الأسره. و لمّا کان الإسلام یعتبر الأصاله للفرد و المجتمع، ینبغی أن تدرس التعالیم الإسلامیه والاقتصاد التقلیدی أیضا من هذا المنظور. فی هذه الدراسه، یدرس النموذج الأمثل للاقتصاد المنزلی فی الاقتصاد الإسلامی و تبیّن مجموعه من أدبیات الاقتصاد المنزلی فی النظریات الحدیثه و المدارس الاقتصادیه المعاصره، و آثارها علی استخراج النموذج المفاهیمیّ الجید. و بالإضافه إلی تقدیم التصنیف الشامل لمنظومه مسائل الاقتصاد المنزلی، ستحلَّل بعض المسائل الهامه فی هذا المجال فی مصادر الاقتصاد الإسلامی.
و لذلک بعد تبیین و تحدید أبعاد الموضوع فی الأدبیات الموجوده للاقتصاد المنزلی کالإنجاز الأهمّ من هذه الدراسه، سنعالج واحداً من فروعها الرئیسیه المسمّاه «بتخصیص الموارد الداخلیه للأسره» و نبیّن و نقارن موقف الاقتصاد التقلیدیّ و الاقتصاد الإسلامیّ فی هذاالموضوع. و لهذاالغرض فی البدایه قد تدرس هذه المؤسسه کوحده استهلاکیّه فی الأقسام الفرعیه کتخصیص الدخل بین الأفراد و السلع. ثم یحلّل تنظیم الأسره الاقتصادی من خلال بعض العناوین مثل تقسیم القدرات و الوظائف الإداریه لهذه المؤسسه، و أیضاً موضوع تکلفه الفرصه البدیله و التوازن فی الأسره. و أخیراً مع دراسه الأسره کوحده إنتاجیه، نشیر إلی مسئولیه اکتساب الدخل و تقسیم العمل بین أفراد الأسره، و تخصیص الوقت للعمل و وقت الفراغ، و محاسبه الوقت و تقییم العمل و الإنتاجات فی الأسره. و فی النهایه نقارن بین تخصیص الموارد فی الاقتصاد المنزلی فی الموقف الإسلامی و الموقف الغربی و نشیر إلی أوجه الاختلاف و التشابه بینهما.
و قد عرفنا فی نهایه المطاف أنّ أدبیات الاقتصاد المنزلی فی الاقتصاد الغربی تشابه الاقتصاد الإسلامی فی بعض الأمور، و تختلف فی بعض الحالات اختلافات کبیره. على سبیل المثال، الأدبیات الاقتصادیه فی مجالات توزیع الدخل وتوزیع السلطه والمسؤولیات الإداریه فی الأسره لها العدید من الاختلافات مع الاقتصاد الإسلامی بینما نشاهد وجوه کثیره للمشابهه بمرور الزمن بین الاقتصاد التقلیدی و الاقتصاد الإسلامی فی مجال مسئولیه اکتساب الدخل، و تخصیص الوقت بین العمل و وقت الفراغ و تقییم العمل و الإنتاجات فی الأسره. و إضافه إلی ذلک قد لاتقدّم أدبیات الاقتصاد الإسلامی رأیاً محدداً فی بعض الشؤون مثلاً لتخصیص الدخل بین السلع المختلفه أو فی مجال تکلفه الفرصه البدیله فی الاقتصاد المنزلی.
الکلمات الأساسیه: الأسره، الاقتصاد المنزلی، الأسره المعیشیه، التخصیص الداخلی للأسره، الاقتصاد الإسلامی
Abstract
Family is one of the most important parts of society. It is considered as one of the basic segments of each society, and also bringing up a family as well as strengthening it is emphasized in Islam. Since Islam believes in the authenticity of individual, society and family, Islamic teaching, and common economics should be takes into account. In this study, the desired household economy model in Islamic economics is considered. And family economics literature range of recent theories and contemporary economics schools and the implications for extraction of the desired conceptual model is explained. Also a comprehensive classification of the family economy is introduced and some important issues in the Islamic economics resources are analyzed.
Hence, after explanation of the range of household economics and the identification of the existing literature on this subject as the main achievement of this study, one of its major branches as “intra-household allocation of resources” is explained and the Islamic economics versus common economics are compared and explained. As an initial step, family is studied as a consumer unit in subsection like allocation of income among family members and various goods; and then the economic organization of family titles such as division of power, responsibilities in the management of these institutions and the opportunity cost and the equilibrium in the family is analyzed. Finally family is seen as a production unit, and income responsibilities and division of work among family members, time allocation to work and leisure, time accounting, evaluator of work and production of family are considered. As a result, the allocation of resources in the household economy of the two perspectives a) the Islamic system and b) economy is compared and the differences and similarities of the two perspectives are mentioned.
Finally, it is found that some of the issues in Islamic economics are parallel with the family economy and in some cases, significant differences can be seen. For example, the economic literature in the income allocation between family members, distribution of power and administrative duties in the family has many differences with the Islamic economy, however, in explaining the responsibility of earning money, employment and leisure time allocation, valuation work and products in family over the time more similarities between conventional economics and Islamic economics is seems. In addition, in some cases, Islamic economic literature has not addressed any specific comments on issues such as allocation of income among various goods and the opportunity cost in the household economics.
Keywords: Family, Household economics, Household, Inter household allocations, Islamic economics

Imam Sadiq(A.S)University
Faculty of Islamic Studies and Economics
A Thesis Presented for the degree of Master of Art in
Economics (Finance Economic)
The theory of family economics according to Islamic Economics
Supervisor:
Dr. Adel Peighami
Advisor:
Dr. Mohammadjavad Sharifzadeh
Student:
Ali Estaji
September 2013

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “پایان‌نامه: نظریه اقتصاد خانواده بر مبنای آموزه‌های اسلامی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *