دروس و منابع حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها

پایان‌نامه: بررسی رفتار اقتصادی اوپک با توجه به عملکرد پنجاه ساله و تحولات آتی این سازمان در چارچوب افق تغییرات بازار جهانی انرژی

دانشکده معارف اسلامی و اقتصا د

رساله دکتری  علوم  اقتصـادی

بررسی رفتار اقتصادی اوپک با توجه به عملکرد پنجاه ساله و تحولات آتی این سازمان در چارچوب افق تغییرات بازار جهانی انرژی

استاد راهنما:‌ دکتر مسعود درخشان

استادان مشاور: دکتر علی امامی میبدی و دکتر حمید ناظمان

دانشجو: علی باقری

اردیبهشت ۱۳۹۰

چکیده

در این رساله که مشتمل بر شش بخش و ده فصل است به بررسی رفتار اقتصادی اوپک از دیدگاه اقتصاد سیاسی نفت پرداخته‌ایم. بعد از بیان سؤالات و فرضیه‌های تحقیق در بخش اول، مبانی نظری را در بخش دوم و در خلال سه فصل ارائه نموده‌ایم. تحلیل رفتار اقتصادی اوپک در آینده مستلزم پیش‌بینی عرضه و تقاضای نفت خام متعارف و نفت خام غیرمتعارف (عمدتاً سنگین، فوق‌سنگین، شیل‌های نفتی و ماسه‌های نفتی) و انرژی‌های تجدیدپذیر می‌باشد. برآوردهای اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا از تحولات آتی بازار جهانی انرژی موضوع بخش سوم این رساله (در دو فصل) است که ضمن بررسی فروض و متغیرهای اصلی به تحلیل عرضه و تقاضای جهانی انرژی و نفت خام در سناریوهای ارائه شده  پرداخته‌ایم.

بررسی چشم‌انداز تولید نفت خام اوپک در سه سناریوی ارائه شده توسط اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا موضوع بخش چهارم (در سه فصل) است که پتانسیل عرضه در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و منتخب غیراوپک و چالش‌های پیش‌روی آنها نیز مطالعه شده است. بررسی جایگاه اوپک در تحولات آتی بازار جهانی انرژی مستلزم اولاً چشم‌انداز تولید از منابع غیرمتعارف نفت است و ثانیاً تأثیری که تولید این منابع بر بازار نفت خام متعارف دارد نیز از اهمیت ویژه برخوردار می‌باشد که در بخش پنجم این رساله (در دو فصل) مطرح شده است. در همین بخش، نگاهی اجمالی به جایگاه انرژی‌های تجدیدپذیر در تحولات بازار جهانی انرژی نیز داشته‌ایم.

افزایش تولید نفت خام متعارف در کشورهای اصلی غیراوپک تا افق ۲۰۳۰ چندان  قابل توجه نیست و بهره‌برداری از ذخایر نفت غیرمتعارف و انرژی‌های تجدیدپذیر نیز تابعی از افزایش قابل ملاحظه قیمت نفت خام و پیشرفت‌های فنی می‌باشد. از این‌رو نشان داده‌ایم که وابستگی کشورهای پیشرفته صنعتی و در حال توسعه به نفت خام تولیدی در اوپک همچنان ادامه خواهد یافت.

تقویت برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و استراتژیک اوپک و حمایت این سازمان از کوشش شرکت‌های ملی نفت اعضاء با یکدیگر به منظور ارتقاء همکاری‌های مشترک فنی، مالی و اقتصادی و همچنین همکاری‌های بلندمدت با شرکت‌های بین‌المللی نفتی در راستای تحقق همین اهداف از جمله توصیه‌های سیاستی است که در بخش ششم این رساله به همراه جمع‌بندی و نتیجه‌گیری، پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها: اوپک، نفت، اقتصاد سیاسی نفت

الموضوع: دراسه التعامل الإقتصادی لمنظمه أوبک نظراً لنشاطاتها طوال خمسین سنه و تطورات أوبک المقبله فی إطار تطورات السوق العالمی للطاقه‌

الأستاذ المشرف:‌ الدکتور مسعود درخشان

الأستاذان المشاوران: ‌الدکتور علی إمامی المبیدی و الدکتور حمید ناظمیان

الباحث:‌ علی باقری

الخلاصه:‌

تشتمل هذه الدراسه علی سته أقسام و عشره فصول و نتناول تعامل أوبک الإقتصادی من موقف الإقتصاد السیاسی للنفط. قدذکرنا الأصول النظریه فی القسم الثانی و ثلاثه الفصول قبل أن نطرح الأسئله و إفتراضات التحقیق فی القسم الأول. یتطلب تحلیل التعامل الإقتصادی لمنظمه‌ أوبک فی المستقبل علی توقع العرض و الطلب للنفط المتعارف و النفط غیرالمتعارف (عموما الثقیل، الثقیل البالغ، الشیل النفطی (نوع من الاحجار النفطیه)، الرمل النفطی) و الطاقات المتجدده. توجد موضوعات فی القسم الثالث (یقسم إلی فصلین) منها: قراءات و تقدیرات منظمه أوبک، وکاله الدولیه‌ للطاقه‌ و إداره معلومات الطاقه الامریکیه من التطورات المقبله للسوق العالمی للطاقه و هنا قدعالجنا بتحلیل عرض و طلب الطاقه والبترول بین أرجاء العالم فی السیناریوهات المقترحه.

قدتناولنا فی الفصل الرابع بدراسه المناظر حول انتاج نفط أوبک فی ثلاث سناریوهات المقترحه من قبل منظمه أوبک، وکاله الطاقه الدولیه، و إداره معلومات الطاقه الامریکیه، و من هذا الاثناء اقیم دراسه بجهد العرض للدول العربیه فی الخلیج العربی و البلدان المختاره‌ غیراوبک و التحدیات المقبله. تتطلب مطالعه مکان أوبک فی تطورات السوق العالمی للطاقه فی المستقبل علی الأمرین: أولا منظر الانتاج من مصادر النفط غیرالمتعارف و ثانیا تأثیر المصادر فی سوق النفط الخام المتعارف هو أمر هام جدا و هذا الموضوع قدطرح فی القسم الخامس لهذه الرساله (فی فصلین) و هنا لنا رویه مجمله الی مکان الطاقات المتجدده فی تطورات السوق العالمی للطاقه‌.

لایهتم تصاعد انتاج النفط الخام المتعارف فی البلدان الهامه‌ غیرأوبک حتی سنه ۲۰۳۰ اهتماما و یکون الاستغلال من مصادر النفط غیرالمتعارف و الطاقات المتجدده‌ تبعا للتزاید البالغ فی سعر النفط الخام و الارتقاء التکنولوجی. لهذا قدأرینا أن تبعیه البلدان المتقدمه الصناعیه و النامیه ماتزال الی النفط المنتج فی أوبک . قداقترح فی الفصل السادس موضوعات نحو تقویه التخطیط طویل المدی و استراتیجیه أوبک و حمایه هذه المؤسسه من محاولات الشرکات الوطنیه التی تنتسب الیها لازدیاد التعاون المشترک التکنولوجی، و‌المالی و الإقتصادی و المساعدات طویله المدی مع الشرکات الدولیه‌ النفطیه لتحقق هذه الأهداف کالإقتراحات السیاسیه‌‌.

الکلمات الرئیسیه: أوبک، النفط، إقتصاد النفط السیاسی

 

Abstract

This dissertation, which consists of 6 Parts and 10 Chapters, deals with OPEC’s economic behavior within the political economy of petroleum.  After introducing the questions and hypotheses in Part 1, the theoretical foundation is discussed in Part 2, which consists of 3 Chapters.  The analysis of the future behavior of OPEC requires supply and demand forecasts for conventional and unconventional oil (mainly heavy and extra-heavy oil, shale oil, oil sands and tar sands) as well as renewable energies.  The estimates of the future development of global energy market as provided by OPEC, International Energy Agency and the US Energy Information Administration are the subject matter of Part 3 (in 2 Chapters), which includes the analysis of assumptions and key variables in the given scenarios.

An examination of the outlook for OPEC crude oil production provided by OPEC, IEA and EIA is presented in Part 4 (in 3 Chapters).  The production potentials in Persian Gulf producers as well as selected non-OPEC producers together with the challenges facing them are also studied.  The analysis of OPEC’s role in the future development of global energy depends firstly, on the availability of the production outlook from unconventional oil and secondly, on the impact which the production from these resources may have on the conventional oil market.  This analysis is presented in Part 5 of this dissertation (in 2 Chapters).  A brief review of the status of renewable energies in the future development of global energy market is also given in this Part.

The increase in conventional oil production in non-OPEC major countries by 2030 is not of a considerable importance.  Production from unconventional oil reserves and renewable energies is a function of efficacious surge in crude oil price as well as technical progress.  Hence it is shown that the dependency of industrialized and developing countries to OPEC’s production will continue.

Strengthening OPEC’s long-term and strategic planning and appropriate initiatives for technical, financial and economic cooperation amongst NOCs in member countries together with long-term collaborations with IOCs towards the realization of the aforementioned goals are the key policy recommendations given in Part 6, which also incorporates a summery and conclusions.

KeyWords:  OPEC, petroleum, political economy of petroleum.

 

Imam sadiq(a.s) university

A thesis

Presented for the degree of PHD

in Economic science

Faculty of  Islamic study and Economic science

The Study of OPEC Economic Behavior according to Fifty Years Operation and Future Changes of the organization in the Framework of the Changes in Energy Word Market

Supervisor:

  1. Derakhshan PHD

Advisor:

  1. Emami PHD
  2. Nazeman PHD

Student:

Ali Baghari

May-2012

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “پایان‌نامه: بررسی رفتار اقتصادی اوپک با توجه به عملکرد پنجاه ساله و تحولات آتی این سازمان در چارچوب افق تغییرات بازار جهانی انرژی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *