پایان‌نامه:جایگاه مفهوم قرآنی «تذکُّر» در رسانه دینی: بررسی نشانه شناختی فیلم «آواز گنجشک ها»

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق (ع)

دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

گرایش مطالعات سیاستگذاری

جایگاه مفهوم قرآنی «تذکُّر» در رسانه دینی: بررسی نشانه شناختی فیلم «آواز گنجشک ها»

استاد راهنما: دکتر حسن بشیر

دانشجو: امین اسلامی

تیر ماه ۱۳۹۱

چکیده

مفهوم «تذکر» یکی از اصول تبلیغی قرآن است که در این تحقیق به عنوان یکی از اصول تبلیغی «رسانه دینی» در جامعه اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. بر این اساس رسانه ی دینی که بر اساس تعالیم قرآنی و سیره ی پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع) در جامعه ی اسلامی فعالیت می کند باید ویژگی «مذکِّر» بودن را داشته باشد و یادآوری کننده باشد. رسانه ای که این ویژگی را داشته باشد به «رسانۀ ذکری» نامیده شده است. این تحقیق به دنبال یافتن پاسخ این سوال است که آیا رسانه های جمعی فقط ابزار غفلت هستند یا می توان از آنها به عنوان ابزار تذکر و هدایت نیز استفاده کرد؟

برای رسیدن به رسانه ذکری از نظریه هنجاری استفاده شده و هنجارهای رسانه ذکری بر اساس آیات قرآن و با توجه به مفهوم تذکر از قرآن استخراج شده اند زیرا تحقیق حاضر در پی آن است تا تذکر دادن بر اساس روشهای قرآن را به عنوان یکی از هنجار های رسانه دینی در جامعه اسلامی تعریف کند.

برای معرفی و شناسایی هنجارهای رسانه ذکری، پس از تشکیل شبکه مفهومیِ مفهوم تذکر در قرآن، آیات مرتبط شناسایی و بررسی شدند. در مرحله بعد، روش های تبلیغی هر یک از آیات استخراج شده و باید های رسانه دینی بر اساس مفهوم قرآنی تذکر شناسایی شدند.

پس از استخراج این باید ها، برای اثبات کارآمدی و عملی بودن آنها در تولیدات رسانه ای، فیلم «آواز گنجشک ها» با روش نشانه شناسی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت مدلی برای «رسانه ذکری» ارائه شده است.

واژگان کلیدی:

قرآن، تبلیغ، تذکر، رسانه دینی، نظریه هنجاری، نشانه شناسی، آواز گنجشک ها

العنوان: مکانه مفهوم التذکر القرآنی فی الإعلام الدینی، دراسه سیمیائیه لفلم «أغنیه العصافیر» (آواز گنجشک ها)

الأستاذ المشرف: الدکتور حسن بشیر

الأستاذ المساعد: الدکتور ناصر باهنر؛ الدکتور عباس مصلایی پور یزدی

الباحث: امین اسلامی

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه الثقافه و الإعلام

الخلاصه:

مفهوم التذکر من الأصول الدعویه فی القرآن الکریم و قد درسناه فی هذا البحث کأصلٍ دعوی للإعلام الدینی فی المجتمع الإسلامی. فعلی هذا الأساس، الإعلام الدینی الذی یقوم بنشاطاته فی المجتمع الإسلامی بناءاً علی التعالیم القرآنیه و سیره الرسول الاعظم (ص) و الأئمه المعصومین (علیهم السلام)، یجب أن یکون مذکِّرا و یسمّی الإعلام الذی یتصف بهذه المیزه، «إعلاماً ذِکریاً». هذا البحث یحاول الإجابه عن هذا السؤال: هل وسائل الإعلام تسبّب الغفله فحسب، أو یمکن استخدامها للتذکر و الهدایه أیضاً؟

استفدنا للتوصل إلی الإعلام الذِّکری، من نظریه قاعده السلوک و استخرجنا قواعد الإعلام الذکری من القرآن ناظراً إلی مفهوم التذکر لأنَّ هذه الدراسه تتناول تعریف التذکر الذی یُعتبر من الطرق القرآنیه کقاعدهٍ من قواعد الإعلام الدینی فی المجتمع الاسلامی. و لتعریف قواعد الإعلام الذکری، درسنا الآیات القرآنیه المرتبطه بعد إقامه شبکه مفهومیه لمدلول التذکر و فی الخطوه التالیه استخرجنا طرق تبلیغ کلِّ من الآیات و تعرّفنا علی قواعد الإعلام الدینی علی أساس التذکر کمفهوم قرآنی.

بعد استخراج هذه المعاییر قمنا بدراسه فلم «أغنیه العصافیر» باستخدام منهجیه سیمیائیه لإثبات کفاءه المعاییر المستخرجه فی استخدامها فی الإنتاجات الإعلامیه و فی النهایه قدّمنا نموذجاً للإعلام الذکری.

المفردات الرئیسه:

القرآن، الدعوه، الإعلام الدینی، نظریه قاعده السلوک، التصنیف، أغنیه العصافیر

Abstract

The concept of “reminding” is one of the Quranic principles of propaganda that has been discussed as one of the propagation principles of “religious media” in the Islamic society. Accordingly, the religious media that operates based on Quranic teachings and Prophet (peace be upon him) and innocent Imams’ manner, should have the characteristic of “a reminder”. A media that has this characteristic is named “reminder media”. This research follows answering the question of whether the public media only operate as the instruments that cause spiritual negligence or it is possible to use them as instruments for reminding and leading?

To find the characteristics of the reminder media, the normative theory is used and the norms of the reminder media have been derived according to the Quranic verses, also the meaning of “reminding” in Quran is mentioned. Because the research follows defining that kind of reminding that is based on Quranic methods as a norm of the religious media in the Islamic society.

To introduce and recognize the norms of the reminder media the relevant verses have been recognized and checked after constructing a conceptual network of the concept of remind in Quran. At the next stage their propagation methods have been derived and the normative principles of the religious media have been recognized based on Quranic concept of reminding.

After deriving these normative principles, to prove their efficiency and feasibility in producing media programs, the film “Song of Sparrows” has been studied by semiotic approach and finally a model developed for the religious media is introduced.

KeyWords:

Quran, Propaganda, Remind, Religious Media, Normative Theory, Semiology, Song of Sparrows

 

 

Imam Sadiq University

Faculty of Islamic Studies and Culture and Communication

Continiuous M.A Field Islamic Studies, Culture and Communication

Area Policy Studies

The Role of Quranic ”Reminding” concept in Religious Media

A Semiotic Study of the Film ”Avaze Gongeshk Ha” (Song of Sparrows)

Supervisor: Hassan Bashir (PHD)

Advisor: nasser Bahonar (PHD) & Abbas Musallaee (PHD)

Student: Amin Islami

Summer 2012

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

سال نشر