پایان‌نامه: تحلیل تطبیقی انواع ریسک در بانکداری بدون ربا (در قالب عقود اسلامی) و بانکداری متعارف و ارائه راهکار جهت کاهش ریسک (مطالعه موردی: بانک کشاورزی)

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

دانشکده معارف اسلامی و مدیریت

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد

گرایش مدیریت مالی

تحلیل تطبیقی انواع ریسک در بانکداری بدون ربا (در قالب عقود اسلامی) و بانکداری متعارف و ارائه راهکار جهت کاهش ریسک

(مطالعه موردی: بانک کشاورزی)

استاد راهنما:

دکتر احمد شعبانی

استاد مشاور:

دکتر رضا حسینی

دانشجو:

سید علی عادل رستخیز

مهر ۱۳۹۰

چکیده

بانک‌ها به عنوان بزرگترین واسطه‌های مالی و نیز نهادهای مالی در بازار پول، تجهیز و تخصیص منابع را که فعالیت اصلی آن‌هاست، انجام می‌دهند. این فعالیت به صورت طبیعی بانک را با ریسک‌هایی مواجه می‌کند در صورتی که فعالیت اصلی بانک همان تجهیز و تخصیص منابع است، بنابراین بانک‌ها از راه‌های گوناگون در صدد پیشگیری یا انتقال ریسک‌ها بوده و یا در پی اقدامات بازدارنده هستند. بانک‌های اسلامی نیز به عنوان جایگزین بانک‌های متعارف در کشورهای اسلامی، با ریسک‌های متداول بانکداری روبه‌رو هستندبا توجه به تحولات جدید در صنعت بانکداری و استقبال از بانکداری اسلامی در مقابل بانکداری متعارف با فرض اینکه بانکداری اسلامی متفاوت از بانکداری متعارف باشد و اینکه این تفاوت ناشی از وجود یک سیستم حقوقی به نام عقود اسلامی است، لازم است نظارت حاکم بر آن مورد توجه قرار گیرد و متناسب با ساز و کارهای آن به محاسبه ریسک و تمییز قائل شدن بین عقود اسلامی پرداخته شود.

در این مقاله، پس از مروری بر پژوهش‌های انجام شده در حوزه مدیریت ریسک در بانکداری اسلامی، مبانی نظری ریسک و مدیریت انواع ریسک در بانکداری بدون ربا بر اساس روش‌های مختلف تجهیز و تخصیص منابع بررسی می‌شود. سپس با استفاده از آزمون آماری t، فرضیه‌های ذیل بررسی خواهند شد:

  1. ریسک بانکداری متعارف و بانکداری بدون ربای ایران بر اساس عقود اسلامی نزدیک به هم است.
  2. ریسک عملیاتی بانکداری بدون ربای ایران در درجه بالاتری نسبت به بانکداری متعارف قرار دارد.
  3. عقود اسلامی در نظام بانکی بدون بهره و ربا واجد ریسک متمایز هستند.

نتایج این تحقیق حاکی از آن است که ریسک‌های بانکداری متعارف و ریسک­های بانکداری بدون ربای ایران جز ۲ مورد ریسک نقدینگی و ریسک عملیاتی با یکدیگر تفاوت معنی داری ندارند.

 

واژگان کلیدی: ریسک، بانکداری بدون ربا، عقود اسلامی، بانکداری متعارف.

العنوان: تحلیل مقارن للمخاطره فی المصرفیه الحالیه والمصرفیه من دون الربا (فی إطار العقود الإسلامیه)

الباحث: سید علی عادل رستخیز

الأستاذ المشرف: الدکتور أحمد شعبانی

الأستاذ المساعد: الدکتور رضا حسینی

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الإداره

الخلاصه

إن من أهم النشاطات التی تقوم بها المصارف هو تجهیز وتخصیص الموارد المالیه باعتبارها أکبر الوسائط والمؤسسات المالیه فی سوق المال. تسبب هذه النشاطات مخاطرات للمصارف بشکل طبیعی، وبما أن المهمه الرئیسه للمصارف هی تجهیز الموارد المالیه وتخصیصها، فإنها تسعی أن تقی أو تبتعد عن هذه المخاطرات بطرق مختلفه، أو تبحث عن مبادرات رادعه. وتواجه المصارف الإسلامیه هذه المخاطرات الشائعه باعتبارها بدیلا عن المصارف التی تنشط فی البلدان الإسلامیه. نظراً للتطورات الجدیده فی صناعه المصرفیه والإقبال علی المصرفیه الإسلامیه مقابل المصرفیه الحالیه، وافتراضاً لاختلاف المصرفیه الإسلامیه ونظام المصرفیه الحالی وأن هذا الاختلاف ینجم من نظام قانونی باسم العقود الإسلامیه، فمن الضروری الانتباه إلی الإشراف علیها ومحاسبه مخاطراتها والتمییز بین العقود الإسلامیه بحیث یتلائم مع آلیات عملها.

یتم فی هذا البحث، دراسه الأسس النظریه للمخاطرات وإداره أنواع المخاطرات فی المصرفیه من دون الربا علی أساس الأسالیب المختلفه لتجهیز المصادر المالیه وتخصیصها، وذلک بعد إلقاء نظره علی البحوث المنجزه فی موضوع إداره المخاطرات فی نظام المصرفیه الإسلامیه. وفی المرحله التالیه یتم دراسه الفرضیات التالیه عبر منهج اختبار T الإحصائی:

  • ستکون مخاطرات نظام المصرفیه الحالی والمصرفیه من دون الربا فی إیران علی أساس العقود الإسلامیه بنفس المستوی.
  • المخاطرات العملیه للمصرفیه من دون الربا فی إیران أکثر منها فی نظام المصرفیه الحالی.
  • للعقود الإسلامیه فی النظام المصرفی من دون الربا مخاطرات متمایزه.

تظهر نتائج البحث أنه لیس بین مخاطرات المصرفیه الحالیه ومخاطرات المصرفیه من دون الربا فی إیران خلافات شاسعه إلا فی موضعین، و هما: مخاطرات السیوله والمخاطرات فی مجال التطبیق.

الکلمات الأساسیه: المخاطره، نظام المصرفیه من دون الربا، العقود الإسلامیه، نظام المصرفیه الحالی.

Abstract

As the prevalent dealers and institutions in money market, banks provide and allocate financial resources as their main function. Naturally, this function raises different risks and consequently banks try to preempt or transfer such risks. Islamic banks, as the substitutes for contemporary banks in Islamic countries, are also facing several common risks. Given the key difference between Islamic and contemporary banks caused by a legal institution called Islamic contract, it is important for us to consider its surveillance, and identification and calculation of the risks raised by different Islamic contracts, as the Islamic banks become fashionable.

In this article, after reviewing literature on risk management in Islamic banking, we study fundamentals of risks and risk management in usury-free banking through the analysis of allocating resources. Then we test the following hypotheses by statistical t-test:

  • Contemporary banking and Iranian usury-free banking have similar risks.
  • Iranian usury-free banking experiences more operational risk than contemporary banking.
  • Different Islamic contracts in usury-free banking raise different risks.

The results show no significant difference between risks in contemporary and usury-free banking, with the exceptions of liquidity and operational risks.

Keywords: Risk, usury-free banking, Islamic contracts, contemporary banking.

Imam Sadiq University (A.S)

Faculty of Islamic Studies and Management

A thesis Presented for the Degree of master in the Management

(Financial Management)

Comparative analysis of risks in usury-free banking (through Islamic contracts) and contemporary banking and in order to reduce therisk

 (Case Study: Agricultural Bank)

Supervisors:

Dr. Ahmad Shabani

Advisors:

Dr. Reza Hosseini

Student:

Ali Adel Rastakhiz

October 2012

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر