دروس و منابع حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها

پایان­‌نامه: ماهیت و آثار حق رأی در نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا

دانشکده معارف اسلامی و حقوق

پایان­‌نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و حقوق

گرایش حقوق عمومی

ماهیت و آثار حق رأی در نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا

استاد راهنما: جناب آقای دکتر توکل حبیب زاده

استاد مشاور: جناب آقای دکتر سید محمد هادی راجی

دانشجو: محمد سلیمانی درچه

شهریور ۱۳۹۳

چکیده فارسی

«حق رأی» در دو نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا از نظر ماهیت، مبانی و آثار دارای وضعیت متفاوتی است. اعمال این حق در برخی کشورها جزو تکالیف شهروندان و در برخی کشورهای دیگر جزو حقوق آن‌ها قلمداد می‌شود. در نظام حقوقی ایران که بر مبنای فقه امامیه ترسیم شده است، از یک جهان بینی الهی سرچشمه می‌گیرد و با تعیین سرنوشت اشخاص در جامعه، مسئولیت افراد در قبال همدیگر و منفعت جمعی و نیز اقتدار و استواری حاکمیت پیوند خورده است. در نظام حقوقی آمریکا نیز این حق از جهان بینی مادی و رویکرد انسان محور سرچشمه گرفته و صرفاً حقی انسانی قلمداد می‌شود که افراد توانایی اعمال آزادانه یا عدم اعمال این حق را دارا می‌باشند.

در این پژوهش سعی کرده‌ایم با بررسی مفهوم حق رأی و نسبت سنجی آن با مسئولیت افراد در قبال سایر اعضای جامعه و نیز حکومت اسلامی و بررسی آثار مترتب بر آن در هریک از دو نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا، ماهیت حقوقی «رأی» را کشف کرده و جنبه‌های حق و تکلیفی آن را با مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی ایالات متحده آمریکا بررسی نماییم.

واژگان کلیدی: رأی، حق، تکلیف، انتخابات، جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده آمریکا.

العنوان: الطبیعه و الآثار للحق التصویت فی النظام القانونی الإیرانی و الولایات المتحده الأمریکیه

الاستاذ المشرف: الدکتور توکل حبیب زاده

الاستاذ المساعد: الدکتور سید محمد هادی راجی

الطالب: محمد سلیمانی درجه

الفراع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و القانون

الخلاصه:

“حق التصویت” یختلف فی النظام القانونی للجمهوریه الإسلامیه فی إیران و الولایات المتحده الأمریکیه علی صعید الطبیعه و المبادئ و الآثار و یعتبر هذا الحق فی بعض البلدان من واجب المواطنین وفی بعض البلدان الأخرى هو حقّ لهم.

لقد ابتنی النظام القانونی الإیرانی على فقه الإمامیه المنبعث من النظره العالمیه الإلهیه و ارتبط بالحق فی تقریر المصیر، والمسؤولیه المتبادله تجاه الآخرین و “المصلحه الجماعیه” و “السلطه السیادیه”.

و من جانب آخر ینبعث “حق التصویت” فی النظام القانونی الأمیرکی من النظره العالمیه الإنسانیه، و هو حق من حقوق الإنسان یمکن لأیّ فردٍ تنفیذه أو إهماله.

لقد حاولنا فی هذه الدراسه البحث عن مفهوم “حق التصویت” و علاقته “بالمسؤولیه تجاه بعضنا البعض” و “الدوله” والطبیعه القانونیه “للتصویت” ، کما بحثنا الأبعاد الحقوقیه و الإلزامیه له فی دراسه مقارنه بالنظام القانونی للولایات المتحده الأمریکیه.

الکلمات الأساسیه: التصویت، الحقوق والواجبات، الانتخابات، الجمهوریه الإسلامیه فی إیران، الولایات المتحده الأمریکیه.

Abstract:

“Right to vote” in the legal systems of Iran and the United States of America is different in nature, principles, and effects. This is the duty of citizens in some countries, and in some others it is their right.

The Iranian legal system which is based on Shia Fiqh rooted in the divine worldview considers the people’s right to self-determination and their responsibility toward each other to be linked to collective interest and sovereign authority.

“Right to vote” in America’s legal system is based on material worldview and humanism and is considered as human right that all people can freely benefit from.

In this research we have tried to study the concept of “right to vote” and its connection with the “responsibility toward one another” and “the state” together with the legal nature of the “vote” and the aspects of the right and duty in a comparative study of the legal system of the United States of America and Iran.

Keywords:

vote, rights, duties, elections, the Islamic Republic of Iran, the United States of America.

Imam  Sadiq University

Faculty of Islamic Studies and Law

A thesis presented for the degree of master of art in Law

(Public law)

The nature & effects of the right to vote in the Iranian and American legal system

Supervisor: Dr. Tavakol habibzadeh

Mohammad soleimani dorcheh

September 2014