پایان نامه: نقش دولت و مجلس در شکل‌گیری و عملکرد احزاب در جمهوری اسلامی ایران (با رویکرد جامعه شناسی سیاسی )

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و علوم سیاسی

عنوان:

نقش دولت و مجلس در شکل‌گیری و عملکرد احزاب در جمهوری اسلامی ایران (با رویکرد جامعه شناسی سیاسی )

استاد راهنما:

دکتر ناصر جمال‌زاده

استاد مشاور:

دکتر جلال درخشه

دانشجو:

سید محمد صالح بهشتینژاد

بهمن ۱۳۹۲

چکیده:

تاریخ شکل گیری و فعالیت احزاب در جمهوری‌اسلامی‌ایران، نشان می دهد که غالبا این احزاب در ذیل شکل گیری و فعالیت دولتها و مجالس قانونگذاری به وجود آمده‌اند . نتیجهی  چنین امری آن خواهد بود که احزاب کارویژه اصلی خود را از دست داده و هدف اصیل خویش را بسط فکری- سیاسیِ دولتها و مجالس در سطح جامعه  قرار دهند.

ناکارآمدی حاصل آمده در شکلگیری و فعالیت احزاب، محققان بسیاری را بر آن داشته که به آسیبشناسی این موضوع بپردازند. بهطوریکه در جمعبندی این مطالعات و تحقیقات می­توان گفت که این آسیبشناسیها را به سه زمینه مرتبط میسازند :۱- ساختار و فرهنگ سیاسی جامعه ایران، ۲- رفتار احزاب و ۳- بستر شکلگیری احزاب. علیرغم تلاش نظری صورت گرفته تاکنون، این دسته آسیبشناسیها توفیق چندانی در فهم چرایی ناکارآمدی احزاب در ایران نداشتهاند.

تحقیق حاضر تلاش دارد تا زمینهی دیگری را در ارتباط با آسیبشناسی احزاب مورد توجه قرار دهد؛ از این‌رو فرضیه تحقیق چنین است که فصلی بودن فعالیت احزاب متأثر از گفتمان غالب هر دوره میباشد، گفتمانی که سازنده دولتها و مجالس در آن دوره نیز بوده‌است. پیوستگی احزاب با گفتمانِ غالب با توجه به دورهای بودن گفتمان سبب شده تا احزابِ ریشهدار مردمی در کشور شکل نگیرند و حداکثر عمر احزاب محدود به حاکمیت آن گفتمان دورهای باشد.

روش تحقیق حاضر روش توصیفی-تحلیلی-تاریخی بوده و سعی شده‌است برای بررسی تاریخی- توصیفی شکلگیری و فعالیت احزاب از روش گفتمانی نیز بهره برده شود.

نتایج تحقیق نشان می دهد که هماهنگی احزاب با دولت و مجلس در نتیجه وجود گفتمان واحدی بوده که سازنده هریک از دولت، مجلس و احزاب میباشد و در حقیقت میان حزب و هریک از دولت و مجلس تنها تقدم رتبیِ شکلی و فعالیتی وجود دارد. بنابراین برای تحقق احزابی پیوسته و پایدار باید از رهگذر گفتمان به موضوع نگریست.

واژگان کلیدی: حزب، دولت، مجلس و گفتمان

العنوان: دور الحکومه ومجلس الشوری فی تکوّن الأحزاب و کیفیه أعمالها فی الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه (باتجاه علم الاجتماع السیاسی)

الأستاذ المشرف:الدکتور ناصر جمال زاده

الأستاذ المساعد:الدکتور جلال درخشه

الطالب:سیدمحمدصالح بهشتی نژاد

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه والعلوم السیاسیه

النبذه

یبیّن تاریخ تأسیس ونشاط الأحزاب فی الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه أنها تکونت فی الأغلب ضمنًا لتکوین ونشاط الحکومات ومجالس الشوری وبالتالی فإنّها فقدت مهمّتها الرئیسه واتخذت بسط الحکومات ومجالس الشوری فی المجتمع هدفًا رئیسیًا لها.

عدم فاعلیه الأحزاب فی تکوّنها ونشاطها أسفرت عن محاوله کثیر من الباحثین لاستکشاف سبب حلول هذه المشکله. من الممکن تجمیع هذه الدراسات والبحوث فی مجالات ثلاثه هی: ۱٫ البنیه والثقافه السیاسیین للمجتمع الإیرانی ۲٫ تصرفات الأحزاب ۳٫ مجری تکوّن الأحزاب. لم تتمکّن الدراسات السابقه بعدُ وبالرغم من المجاهده العلمیه استکشاف سبب عدم فاعلیه الأحزاب فی إیران.

یحاول البحث الحالی دراسه مجال آخر لاستکشاف سبب مشکله الأحزاب. نظریه البحث هی أنّ عدم دوام نشاط الأحزاب ینشأ من تأثّرها عن الحوار السائد المسفر عن الحکومات والمجالس فی کلّ فتره. نظرًا إلی کون الحوارات دوریّهً فإنّ تعلّق الأحزاب بالحوار السائد یمنع عن تکوّن الأحزاب الشعبیه العریقه فی البلد حیث ینتهی أجل الأحزاب بانتهاء أمد حکومه الحوار المتعلّق بالفتره الخاصّه.

تمّ البحث هذا بمنهجیّه توصیفیه-تحلیلیه-تاریخیه واستُخدمت الطریق الخطابیه لدراسه تکوّن الأحزاب ونشاطها من وجهه نظر تاریخیه توصیفیه.

یظهر نتیجهً للبحث أنّ اتّحاد الأحزاب مع الحکومه والمجلس منبثق عن وجود حوار واحد ینظّم کلّاً من الحکومه والمجلس والأحزاب وفی الحقیقه فإنّ تقدّم الأحزاب والحکومه والمجلس بعضها علی بعض فی الصوره والنشاطات فحسب. بناءً علی هذا یجب إلفات النظر إلی الموضوع عبر الحوار لتحقیق الأحزاب الثابته المقاومه.

الکلمات الرئیسه: الحزب، الحکومه، مجلس الشوری، الحوار

Abstract

The history of constitution and activity of political parties in the Islamic Republic of Iran indicates that the bulk of such parties has been born with the emergence of governments and parliaments. As a result they have lost their function and have tried to consolidate political-ideological position of special governments and parliaments.

Inefficiency of political parties in Iran has been the center of attention for a large number of researchers. To sum up the result of such research we can say all pathologies detected, fall under three rubrics: the first is the political structure and culture of Iran, the second is the behavior of parties and the last is the context within which the parties have come to existence. In spite of contributions made over the  times, such pathologies failed to figure out the cause of inefficiency of Iranian political parties.

This research is to posit a new factor concerning the pathology of parties. The hypothesis of the research is that the temporal and seasonal nature of political discourses leads to the lack of stability and popularity of parties.

The research method of the thesis is a descriptive-analytic and historical one. Also ,the researcher used the method of discourse analysis to put the constitution and activities of parties into consideration.

The results of the research show that consistency of political parties with governments and parliaments is nothing other than of a consequence of uniqueness of the discourse which has formed both the governments and parliaments as well as political parties. Therefore the governments, parliaments and parties are the successive effects of a discourse as their cause and in order to have independent and stable parties we must take discoursive view.

Keywords: Political Parties, Government, Parliament, Discourse

Imam Sadigh (a.s.) University

The Faculty of Islamic Studies and Political Science

The Government and Parliament In the formation and activities Parties In the Islamic Republic of Iran

(With the Approach Political Sociology)

Supervisor:

Dr. Naser Jamalzade

Advisor:

Dr. Jalal Derakhshe

Student:

Saied Mohamad Saleh Beheshti Nejad

Date

January 2014

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر