دروس و منابع حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها

پایان‌نامه: نقد و بررسی مبانی مکتب واقع‌گرایی در روابط بین الملل با توجه به آرای کنت والتز

دانشکده معارف اسلامی وعلوم سیاسی

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و علوم سیاسی

نقد و بررسی مبانی مکتب واقع‌گرایی در روابط بین الملل با توجه به آرای کنت والتز

استاد راهنما:

دکتر ابومحمد عسگرخانی

استاد مشاور:

دکتر فرشاد شریعت

مجید بهستانی

شهریور ١٣٨۷

چکیده:

از زمان تاسیس رشته روابط بین­الملل در اوایل قرن بیستم، تا حدود چهار دهه رویکرد و فضای سنت­گرایی بر آن حاکم بوده است. کنت والتز(   -۱۹۲۴)، پدر نوواقع‌گرایی، بزرگ‌ترین اندیشمند در وارد کردن علم‌گرایی در رشته روابط بین­الملل محسوب می­شود. آثار وی یکی از اثرگذارترین، پررجوع‌ترین و همچنین  به عنوان متونی کلاسیک در رشته روابط بین‌الملل محسوب می­شود.

بکارگیری نوآورانه سطوح تحلیل به مثابه یک نگرش، نگرش کل­گرایانه، ساختاری و نظام­مند به نظام بین­الملل، مادی­گرایی نظام­گرایانه، تحول در ساختارگرایی مارکسیستی، توجه به برنامه پژوهشی لاکاتوشی و پرهیز از علم­گرایی اثبات­گرایانه و ابطال­گرایانه، و دانسته شدن قدرت به مثابه طریق از اهم نوآوری­های وی در روابط بین­الملل بوده است. همچنین چنین تحلیل شده است که آثار او به ویژه «نظریه سیاست بین­الملل» زمینه فکری لازم برای سازه­انگاری را فراهم کرد، که از آن میان می­توان به مفهوم­بندی «تصویر» در اندیشه او اشاره کرد.

این پژوهش به دنبال آن است که مبانی فرانظری نظریه والتز را واکاوی کند. سئوال ما این است که براساس چه نیاز و تحت چه شرایطی والتز از واقع‌گرایی به نوواقع‌گرایی گام می‌گذارد؟ دیگر اینکه چه نسبتی میان انسان‌شناسی، هستی‌شناسی و روش-معرفت‌شناختی نظریه نوواقعگرایی وجود دارد؟ به عبارت دیگر، مبتنی بر چه مبانی فرانظری و چگونه، واقع‌گرایی ساختاری ساخته می‌شود؟

کلمات کلیدی : کنت والتز، روابط بین­الملل، سیاست بین­الملل، مبانی فرانظری، تصویر، سطح تحلیل، نوواقع­گرایی، ساختارگرایی

العنوان : نقد و دراسه فی المبادئ مدرسه الواقعیه فی العلاقات الدولیه نظرا إلى آراء کنت والتز

الباحث: مجید بهستانی

الأستاذ المشرف: الدکتور أبو محمد عسکرخانی

الأستاذ المساعد: الدکتور فرشاد شریعت

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و العلوم السیاسیه

ملخص

منذ تأسیس فرع العلاقات الدولیه فی مستهل القرن العشرین حتى أربعه عقود کان یسود اتجاه المدرسه التقلیدیهو بیئتها فی هذا الفرع. یعتبر کنت والتز (۱۹۲۴م) أب الواقعیه الجدیده، أکبر مفکر أدخلالتأثر بالعلوم الحدیثهفی فرع العلاقات الدولیه، کما تعتبر آثاره إحدى أکثر الأعمال تأثیرا و أکثرها مراجعه و أیضا تعتبر آثارا کلاسیکیه فی فرع العلاقات الدولیه.

یحسب من أهم ابداعاته فی العلاقات الدولیه استعمال مستویات التحلیل استعمالا بدیعا بمثابه موقف ، المواقف الشمولیه، و البنیویه، و النظامیهإلى النظام الدولی، المادیه النظامیه، تطور فی البنیویه المارکسیه؛ العنایه ببرنامج البحث اللاکاتوشی ، و اجتناب عن العلمَویه الوضعیه أو السلبیه ؛ و اعتبار القوه کطریق.  و  کذلک قیل حول آثاره خاصهً «نظریه السیاسه الدولیه»، مهَّد الطریق بشکلٍ کامل للبنائیه. فی هذا الإطاریمکن الإشارهإلىتصنیف«الصوره»فی آرائه.

و نرمی فی هذا البحث إلى تحلیل المبادئ الفوقیهلنظریه والتز. و سؤالنا هو: على أی أساس و تحت أی ظروف یمرّ والتز من الواقعیه إلى الواقعیه الجدیده؟ و کذلک ما هی العلاقه السائده بین معرفه الإنسان و الآنطولوجیا(معرفه الوجود) و طریقه علم المعرفه فی نظریه الواقعیه الجدیده؟ بعباره أخرى على أی مبادئ فوقیه تصاغ الواقعیه البنیویه و کیف یحدث هذا الموضوع؟

الکلمات الرئیسه: کنت والتز، العلاقات الدولیه، السیاسه الدولیه، المبادئ الفوقیه للنظریه، الصوره، مستوى التحلیل، الواقعیه الجدیده، البنیویه

Abstract:

Since the foundation of International Relations (IR) as an academic discipline at the early of 20th century, traditionalism has dominated for more than four decades. Kenneth Waltz (1924-   ), the father of Neorealism, was the most outstanding person who articulated IR by scientism. His texts are the most effective, classic and, highly cited ones in IR.

Innovative implementation of the level of analysis as an attitude, holistic, structural and systematic attitude towards international system, systemic materialism, development in Marxist structuralism, paying attention to Lakatosian research program, avoiding Negativism and Positivism, and holding power as a tool are his main innovations in I.R . Also, it is held that his work “Theory of International Politics” had prepared a suitable context for the advent of Constructivism; such as his conceptualisation of “Image”.

This research pursues metatheoretical principles of Waltz’s theory. The questions of the research are:On which basis and under which circumstances Waltz transformed from Realism into Neorealism? What is the relation between anthropology, ontology and epistemology in Neorealism? In other words, the main question is:On which basis of metatheory and how Structural Realism was constructed?

Keywords: Kenneth Waltz, International Relations, International Politics, Metatheoretical Principles, Image, Level of Analysis, Neorealism, Structuralism

Imam Sadiq University

A Thesis Presented for the Degree of Master of Art

In Faculty of Islamic Studies and Political Sience

The Analysis of Axiomatical principles of  Realism in I.R , focusing on Kenneth Waltz’s theory

Majid Behestani

Supervisier:

Dr. Asgarkhani

Advisor:

DrShariat

Summer 2008

Imam Sadiq University

A Thesis Presented for the Degree of Master of Art

In Faculty of Islamic Studies and Political Sience

The Analysis of Axiomatical principles of  Realism in I.R , focusing on Kenneth Waltz’s theory

Majid Behestani

Supervisier:

Dr. Asgarkhani

Summer 2008