پایان‌نامه: نقد و بررسی دیدگاه‌های قرآنی مولوی در مثنوی معنوی

رایگان

توضیحات

دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد الهیات

(گرایش قرآن و حدیث)

نقد و بررسی دیدگاه‌های قرآنی مولوی در مثنوی معنوی

استاد راهنما:

دکتر احمد پاکتچی

استاد مشاور:

دکتر عباس نقیئی

دانشجو:

علی اصغر رجبی

شهریور  ۱۳۸۰

چکیده:

این نوشتار در پی آن است که دیدگاه­های قرآنی مولوی در مثنوی معنوی را بازیابی و مورد نقد و بررسی قراردهد. برای این منظور تمام شش دفتر مثنوی معنوی از ابتدا تا انتها مطالعه و مطالب مرتبط با مفاهیم قرآنی و آیات مربوط به آن استخراج گردیده است.

فهرست کردن تمام آیاتی که به نوعی در کلام مولوی استفاده شده، مجموعه را بسیار مفصل می­کند، اما در اینجا نمونه­هایی از پنج نوع ارتباط مثنویمعنوی با قرآن کریم در قالب پنج فصل مورد بررسی قرار گرفته است.

فصل اول به نوع نگاه مولوی به این کتاب آسمانی می­پردازد که به این مناسبت برخی از مباحث مرتبط با علوم قرآنی نیز در این فصل مطرح شده است.

در فصل دوم نمونه­هایی از اقتباس­های مثنوی از کلام وحی و بهره­گیری او از تمثیلات قرآنی آمده است.

در فصل سوم به گزیده­­هایی از قرابت معنایی ابیات مثنوی با آیات قرآنی اشاره شده است که در آن مولوی بدون استفاده لفظی از آیات، مفاهیمی را مشابه مفاهیم قرآنی به کار برده است.

در فصل چهارم به مواردی اشاره شده که مولوی به ترجمه آیات یا توضیح مفردات قرآنی می­پردازد.

و در نهایت، فصل پنجم به بیان نمونه­هایی از تفسیر آیات قرآن توسط مولوی اختصاص یافته که مبنای تنظیم مباحث در این فصل به صورت تفسیر موضوعی می­باشد. نحوه­ی پرداختن مولوی به قصص قرآنی نیز در این فصل مورد بررسی قرار گرفته است.

واژگان کلیدی: مولوی، قرآن، مثنوی معنوی، اقتباس، تمثیل، مفاهیم، ترجمه، قصص، تفسیر.

العنوان: نقد وجهات نظر المولوی حول القرآن فی المثنوی المعنوی

الأستاذ المشرف: الدکتور أحمد پاکتچی

الأستاذ المساعد: الدکتور عباس نقیئی

الباحث: علی أصغر رجبی

الفرع الدراسی: الشریعه و الدراسات الإسلامیه و الدعوه (علوم القرآن و الحدیث)

الخلاصه

یحاول هذا البحث دراسه و نقد وجهات نظر المولوی (جلال الدین الرومی) الشاعر، حول القرآن فی کتابه المثنوی المعنوی. لهذا الصدد، راجع الباحث کل الدفاتر الست للمثنوی من البدایه حتى النهایه و استخرج ما یتعلق بالمفاهیم القرآنیه والآیات القرآنیه المرتبطه بها.

درس الباحث فی دراسته هذه نماذج من علاقات المثنوی بالقرآن الکریم فی خمسه فصول و ذلک خشیه ازدیاد حجم البحث إذاما قام بالفهرسه التامّه لکلّ الآیات المستخدمه فی کلام المولوی الشاعر.

الفصل الأول : یتناول هذا الفصل زاویه رؤیه المولوی إلى القرآن و الذی یقدم فیه عده مسائل تتعلق بالعلوم القرآنیه فی هذا الفصل

الفصل الثانی : یعرض الباحث فی هذا الفصل نماذج من إقتباسات( استعارات) المثنوی من کلام الوحی و استفادته من التمثیلات القرآنیه

الفصل الثالث : یشیر الکاتب فی هذا الفصل إلى مختارات من التشابه الدلالی لابیات المثنوی وآیات القرآن و التی استخدم فیها المولوی المفاهیم المشابهه للمفاهیم القرآنیه دون استخدام ألفاظ القرآن .

الفصل الرابع: یعرض الکاتب الحالات التی یستعرض فیها المولوی ترجمه آیات القرآن أو شرح المفردات القرآنیه.

وأخیراً وفی الفصل الخامس یشیر إلى نماذج من تفسیر الآیات القرآنیه للمولوی المرتبطه على أساس التفسیر الموضوعی.

کما یدرس فی هذا الفصل کیفیه معالجه المولوی للقصص القرآنیه.

الکلمات الأساسیه: مولوی، القرآن، المثنوی المعنوی، الإقتباس، التمثیل، المفاهیم، الترجمه، القصص، التفسیر

Abstract:

This article aims to study and review the Quranic viewpoints of Mathnavi Manavi of Mowlavi.

To achieve this goal all the six chapters (daftar) from A to Z have been studied and the relevant Quranic concepts elicited one by one.

Listing all the verses which somehow have been used in Malawi’s Poems resulted in a huge collection, so in brief, samples of five kinds of relation between Quran and Mathnavi in a form of five chapters have been studied.

Chapter one discusses the method of viewing Quran by Mowlavi, in this chapter some parts of Quranic Science have been mentioned.

Chapter two contains some adoptions of Quran in Mathnavi and its Quranic examples.

Chapter three refers to some selections of relative meanings between Mathnavi literature and Quranic verses in which Mowlavi uses concepts like Quranic ones without mentioning the same Quranic words.

Chapter four talks about the cases which Mowlavi explains Quranic words or translate the verses of Quran.

Chapter five is dedicated to examples of Quranic verses which were interpreted by Mowlavi. Thematic interpretation is the standard of ordering the topics. In this chapter the method of telling the Quranic stories is mentioned as well.

Keywords:

Mowlavi, Quran, Mathnavi manavi, adoption, allegory, concepts, translation, stories, interpretation.

Imam Sadiq University

Faculty of theology, Islamic Studies and Guidance

A Thesis Presented For the Degree of Master of Arts in Theology

(Quranic and Traditional Sciences)

Study and Review the Quranic Viewpoints of Mathnavi Manavi of Mowlavi

Supervisor:

Ahmad Pakatchi, PhD

Adviser:

Abbas Naghiee , PhD

Student:

Ali Asghar Rajabi

September 2002

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر