توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد
پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد پیوسته رشته معارف اسلامی و اقتصاد
گرایش اقتصاد اسلامی
تحت عنوان:
نقش صندوق توسعه ملی در تحقق عدالت اقتصادی
استاد راهنما: آقای دکتر سید عدنان لاجوردی
استاد مشاور: آقای دکتر ابوالقاسم توحیدی‌نیا
نام دانشجو: محسن رضائی صدرآبادی
شهریور ۱۳۹۲
چکیده
بهره‌برداری و استفاده بهینه از منابع نفت و گاز یکی از مسائل مهم در رشد و توسعه اقتصادیکشورها است که در نظام اقتصادی اسلام نیز، احکام فراوانی درباره آن وجود دارد. بیش از نیم قرن است که در کشورهایی که با مازاد درآمد ارزی از طریق استفاده از منابع زیرزمینی همچون نفت و گاز روبرو بوده‌اند به منظور استفاده بهینه از این درآمد مازاد،صندوقی به نام صندوق ثروت ملیتشکیل شده‌است و به همین جهت در ایران هم نهادی شبیه صندوق ثروت ملی، با نام «صندوق توسعه ملی» در سال ۱۳۸۹ شکل گرفت.
از آن‌جایی که مفهوم توسعه و عدالت، مفاهیمی به هم پیوسته‌هستند، یکی از مهم‌ترین مسائلی که صندوق توسعه ملی با آن مواجه است، مسأله عدالت اقتصادی است، زیرا توسعه‌پایدار اتفاق نمی‌افتد، مگر اینکه عدالت درون نسلی و بیننسلی در جامعه جاری شود.
در این تحقیق با توجه به اهمیت موضوع عدالت، نقش صندوق توسعه ملی در تحقق عدالت اقتصادی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته‌است. به منظور تبیین موضوع، معیارهای تحقق عدالت اقتصادی جمع‌بندی شده و مراحل ۴ گانه‌ای برای تحقق عدالت، فرض شده‌است.همچنیندر فصل سوم به منظور بهره‌گیری از تجارب سایر کشورها، ساختار و عملکرد صندوق ثروت ملی کشورهای کویت، نروژ و آلاسکا مطالعه گردیده و در بخش نهایی ساختار حقوقی- اقتصادی(اساسنامه) و عملکرد صندوق توسعه ملی با توجه به معیارها و تجارب کشورها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌است.
نتایج بررسی نشان می‌دهد که؛اولاً باید بندهای اساسنامه صندوق توسعه ملی به منظور تحقق عدالت اقتصادی تغییرات جدی پیدا کند؛ ثانیاً در جهت مدیریت تخصصی منابع و افزایش تنوع در عملکرد اقتصادی صندوق،لازم است «شرکت صندوق توسعه ملی» ایجادشود.
واژگان کلیدی: عدالت درون‌نسلی، عدالت بین‌نسلی، معیارهای عدالت اقتصادی، منابع طبیعی تجدید ناپذیر،صندوق ثروت ملی، صندوق توسعه ملی.

الخلاصه:
إنَّ استغلال موارد النفط و الغاز و استخدامها الأمثل أحدُ المسائل المهمّه فی نموّ البلاد الاقتصادیّ و تطویرها، و الّتی تُوجَدُ أحکام کثیره حولها فی نظام الإسلام الاقتصادی. تمّ تشکیل صُندوقٍ یُسمّی بـ «صُندوق الثروهالوطنیه» قبل أکثر من نصف قرنٍ فی البلاد الّتی واجَهَت فائضاً فی عوائد النقدالأجنبی الّتی تکتسب عن طریق بیع الموارد الواقعه تحت الأرض من النفط و الغاز، و ذﻟﻙ للاستخدام الأمثل لهذه العوائد فی المستقبل. و لذﻟﻙ تمّ تشکیل «صندوق التنمیه الوطنیه» الّذی یشبه صُندوقَ الثروهالوطنیه فی إیران عام ۱۳۸۹٫
إنَّ لِلعدالهِ و التنمیه مفاهیم متشابکه، و لذﻟﻙ فإنَّ العداله الاقتصادیه مِن أهمِّ المسائل الّتی یواجهها صندوق التنمیه الوطنیه و لا تتحقّقُ التنمیه المستدامه إلّا بتحقّق العداله بین الأجیال و بین أفراد الجیل نفسه.
فی هذه الأطروحه یُدرسُ دور صندوق التنمیه الوطنیه فی تحقّق العداله الإنسانیه لأهمیّه موضوع العداله. و من أجل توضیح الموضوع تمَّ جَمعُ مَعاییر تحقّقِ العداله الاقتصادیه و فرضنا خطوات أربعه لتحقُّقِ العداله، و فی الفصل الثالث درسنا هیکل صندوق التنمیه الوطنیه و کیفیه عمله فی الکویت و النرویج و ألاسکا، و ذﻟﻙ لأجل الاستفاده من تجارب البلدان الأخری. و فی نهایه المطاف یُدرَسُ هیکل صندوق التنمیه الوطنیه و عملیّته الحقوقیه و الاقتصادیه مع النظر إلی تجارب البلدان و معاییرها.
و نتائج الدراسه تؤکّد علی: أنَّ النظام الأصلی لصندوق التنمیه الوطنیه یجب أن یُغیَّر تغییراً هامّاً ؛ و أنَّهُ یجب أن تُؤَسَّسَ شَرِکهُ صندوق التنمیه الوطنیه لإداره الموارد المتخصصه و زیادهِ التنوع فی عملیه الصندوق الاقتصادیه.
الکلمات الأساسیّه:العداله بین أفراد الجیل، العداله بین الأجیال، معاییر العداله الاقتصادیه، الموارد الطبیعیه غیر المتجدّده، صندوق الثروه الوطنیه، صندوق التنمیه الوطنیه.

Abstract
The efficient use of oil and gas resources is one of the most important issues in sustainable development and economic growth of countries, which is supported by Islam as well. More than half a century, in countries facing surplus foreign currencythrough the use of underground resources such as oil and gas, a fund has been established called the “National Wealth Fund”. In Iran an institution like the National Wealth Fund was established in 2010 called the “National Development Fund”.
Since the concepts of “development” and “justice” are interconnected, economic justice is one of the most important issues that theNational Development Fund faces, because sustainable development does not take place unless the intragenerational and intergenerational justice is established in the society.
In this study, according to the importance of justice, the role of National Development Fund in the realization of economic justice has been analyzed. In order to clarify the issue, the criteria of realization of economic justice are collected and the quadripartite steps for the realization of justice are assumed.As in the third chapter, in order to take advantage of the experiences of other countries, structure and function of the national wealth fund in Kuwait, Norway and Alaska have been studied. Then, in the final section, the legal-economic structure (statute) and performance of National Development Fund of Iran are analyzed according to the criteria and experiences of countries.
The results indicate that: first, provisions of the statute of the Fund should be changed significantly in order to achieve economic justice; second, the company of “National Development Fund” should be created for the professional management of resources and increasing the diversity in the economic performance.
Keywords: Intra-generational Justice, Intergenerational Justice, Criteria of Economic Justice, Non-renewable Natural Resources, the National Wealth Fund, the National Development Fund

Imam Sadeiq University
Islamic Studies and Economics Faculty
The Master of Science Thesis in Islamic Studies and Economics
Role of National Development Fund in Realization of Economic justice
Supervisor:
Dr. Seyed Adnan Lajevardi
Advisor:
Dr Abolghasem Tohidi niya
Student:
Mohsen Rezaei Sadrabadi
September 2013

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “پایان‌نامه: نقش صندوق توسعه ملی در تحقق عدالت اقتصادی”