پایان‌نامه: بازتعریف مفهوم سرمایه اجتماعی و دلالت های آن در دانش مدیریت

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق علیه السلام

دانشکده معارف اسلامی و مدیریت

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت

گرایش صنعتی

بازتعریف مفهوم سرمایه اجتماعی و دلالت های آن در دانش مدیریت

مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری مدظله العالی

استاد راهنما:

دکتر مصباح ­الهدی باقری

استاد مشاور:

دکتر سید حامد وارث

دانشجو:

محمد مهدی کشاورزیان

شهریور ۱۳۹۱

چکیده:

سرمایه اجتماعی مقوله ای از جنس فرهنگ و تأثیرگذار در تمامی شئون اداره کشور است. از این رو هر کشوری می بایست متناسب با اقتضائات بومی خود تعریفی از سرمایه اجتماعی ارائه دهد تا بتواند اهداف کشور را محقق سازد. کشور جمهوری اسلامی ایران بنا به اقتضائات دینی و مذهبی خود و رسوخ اسلام در اعماق جان های مردم خود می بایست تعریفی از سرمایه اجتماعی را جامه عمل بپوشاند که متناسب با این بافت مذهبی باشد. از این رو باید به اسلام شناسانی که حکومت اسلامی را شناخته و با هردو مقوله آشنایی دارند رجوع نمود. بدین سبب، بیانات مقام معظم رهبری جهت استخراج تعریف سرمایه اجتماعی مورد استفاده قرار گرفت.

در یک نگاه مقایسه ای، وجه تمایز سرمایه اجتماعی غربی و سرمایه اجتماعی بومی کشور در مولفه ها نیست چه انکه مولفه هایی چون اعتماد، صداقت، مشارکت و … در هر دو دیده می شود. اما آنچه که به عنوان وجه تمایز این دو تعریف قابل اشاره است یکی در منابع ایجاد سرمایه اجتماعی است و دیگری در هدفگذاری برای بهره برداری از این سرمایه است.

همانطور که در مدل ارائه شده دیده می شود منابع ایجاد سرمایه اجتماعی در حکومت اسلامی مواردی چون اسلام، شهدای راه اسلام، اصالت داشتن رای مردم، امام خمینی(ره)، قانون گرایی، ایجاد و حفظ حکومت اسلامی، حفظ دستاورهای انقلاب اسلامی و ولایت فقیه است که در یک کلام شاید بتوان همگی آنها را در قالب همان مکتب اسلام جمع نمود. پس وجود دین در متن جامعه منبع اصلی ایجاد سرمایه اجتماعی است حال آنکه این منبع در غرب به فراموشی سپرده شده و در حاشیه قرار دارد. در حکومت اسلامی با انتساب موضوعات و افراد و اهداف به اسلام است که می توان مردم را بصورت یک کل یکپارچه و منسجم حول حکومت اسلامی جمع نمود حال آنکه در غرب اینگونه نیست.

از طرف دیگر در نوع اهدافی که برای استفاده از سرمایه اجتماعی انتخاب می شوند نیز میان سرمایه اجتماعی در حکومت اسلامی و سرمایه اجتماعی در غرب تفاوت وجود دارد. مهمترین تفاوت موجود میان هدف گذاری در این دو تعریف، وارد کردن بحث تعالی و تکامل انسانی است. در تعاریف غربی ممکن است بر روی فرد تأکید شود اما این تأکیدات بر روی تعالی فرد نیست بلکه بر روی غفلت و بی خبری او تأکید دارند. حال آنکه در هدف گذاری سرمایه اجتماعی حکومت اسلامی بر آگاهی و بصیرت فرد بسیار تأکید شده است.

در نهایت، باید بدین نکته اشاره نمود که ماهیت هویت ساز سرمایه اجتماعی و اثرات فرهنگی تابعه آن سبب می گردد نقش این سرمایه در انفاذ تصمیم گیری ها مشهود گردد که از این حیث از ارزش والایی برخوردار می باشد.

واژگان کلیدی:

سرمایه اجتماعی، جایگاه سرمایه اجتماعی، منابع سرمایه اجتماعی، مؤلفه های سرمایه اجتماعی، دلالت های سرمایه اجتماعی در دانش مدیریت

الخلاصه
موضوع الرأسمال الاجتماعی موضوع من سنخ الثقافه و ذو أثر فی جمیع شؤون إداره البلد، فمن هنا یجب علی کل بلد تقدیم تعریف للرأسمال الاجتماعی یتناسب و مقتصیاته المحلیه لیتمکن من تحقیق أهداف البلد. و بما أن لجمهوریه إیران الإسلامیه مقتضیاتها و ظروفها الدینیه و المذهبیه، و لترسخ الإسلام فی أعماق أرواح و نفوس شعبها، کان لزاما علیها أن تطبق تعریفاً للرأسمال الاجتماعی یتناسب مع هذا النسیج المذهبی. لذلک یجب الرجوع إلی مفکرین إسلامیین عارفین بالشؤون الإسلامیه خبراء بهذین الموضوعین. و لذلک فقد استخدمت هنا خطابات سماحه السید القائد لاستخراج تعریف الرأسمال الاجتماعی.

بنظره للمقارنه نجد أن وجه التباین بین الرأسمال الاجتماعی الغربی و الرأسمال الاجتماعی المحلی لا یکمن فی المکونات، و السبب هو أن مکونات مثل الثقه و الصدق و المشارکه و غیرها من المکونات یمکن ملاحظتها فی کلیهما، لکن ما یمکن الإشاره إلیه وجها للتباین بین هذین التعریفین هو أولا فی مصادر تکوین هذا الرأسمال الاجتماعی، و ثانیا فی وضع الأهداف لاستغلال هذا الرأسمال.

کما هو ملاحظ فی النموذج المطروح، إن مصادر تکوین الرأسمال الاجتماعی فی الحکومه الإسلامیه هی الإسلام، و شهداء سبیل الإسلام، و کون رأی الناس ذا أصاله، و الإمام الخمینی رحمه الله، و لزوم القانون، و تشیید قوائم الحکومه الإسلامیه و حفظها، و حفظ إنجازات الثوره الإسلامیه و ولایه الفقیه و ما شاکلها من مصادر، ما قد یمکن إجمالا جمعها کلها فی إطار واحد هو مدرسه الإسلام الفکریه. إذن فإن وجود الدین فی صمیم المجتمع هو المصدر الرئیسی لتکوین الرأسمال الاجتماعی، و الحال أن هذا المصدر قد تم تناسیه و التغاضی عنه و تهمیشه فی الغرب. أما فی الحکومه الإسلامیه و مع انتساب الموضوعات و الأفراد و الأهداف إلی الإسلام یمکن جمع الناس کبنیان مرصوص منسجم حول محور الحکومه الإسلامیه، لکن الغرب لیس کذلک.

من جهه أخری هناک اختلاف فی نوع الأهداف التی یتم اختیارها للاستفاده من الرأسمال الاجتماعی و کذلک هناک اختلاف بین الرأسمال الاجتماعی فی الحکومه الإسلامیه و الرأسمال الاجتماعی فی الغرب. و أهم اختلاف بین وضع الأهداف فی هذین التعریفین هو إدخال موضوع السمو و الکمال الإنسانیین، إذ قد یتم التأکید فی التعاریف الغربیه علی الفرد، لکن التأکید هذا لا یستهدف سموه بل یؤکد علی غفلته و جهله، و الحال أن فی وضع الأهداف للرأسمال الاجتماعی فی الحکومه الإسلامیه یؤکد ببالغ التأکید علی علمه و بصیرته.

أخیرا یجب أن نشیر إلی نقطه هامه و هی أن ماهیه الرأسمال الاجتماعی الصانع للهویه و آثاره الثقافیه الناجمه عنه تتسبب فی أن یکون دور هذا الرأسمال جلیا فی عملیه تنفیذ القرارات و إنه لذو قیمه عالیه من المنظار هذا.

 

الکلمات الأساسیه: الرأسمال الاجتماعی، مکانه الرأسمال الاجتماعی، مصادر الرأسمال الاجتماعی، مکونات الرأسمال الاجتماعی، و دلالات الرأسمال الاجتماعی فی علم الإداره

Abstract

Social capital is a cultural issue which affects all aspects of a country’s management. Every country is required to provide an appropriate definition for social capital on the basis of its local requirements to achieve national goals. Islamic Republic of Iran as a country with religious backgrounds and Islamic beliefs of its people shall provide a specific definition of social capital which covers such religious conditions. Accordingly, we shall refer to Islamic scientists who have enough knowledge about Islamic government and are familiar with the mentioned issues. Therefore, Supreme Leader’s statements are employed to define the social capital.

A comparison between the social capital of the west and domestic social capital revealed that there is no difference in their elements as the elements of trust, loyalty, cooperation etc. are present in both. But, what can be mentioned as the difference between these definitions are the resources of creating social capital and the way the goals for operating such a capital is set.

As indicated in the related model of this study, resources of social capital in Islamic government are Islam, its martyrs, authenticity of people’s vote, Imam Khomeini, legal positivism, establishment & preservation of Islamic government, preserving outcomes of Islamic Revolution and Guardianship of the Islamic Jurists that may be concluded in the form of Islamic Schools. Then, presence of religion in the society is the main resource of social capital while it is underestimated in the western society. Islamic government can unite people by relating subjects, individuals and goals with Islam while this procedure is completely different in western countries.

On the other side, there is a difference in the types of goals which are selected for social capital in Islamic governments and western countries. The most important difference in goal setting of these two definitions is the subject of human evolution and sublimity. Although, western definitions may emphasize individuals, they do not consider individuals, sublimity, and emphasize their negligence and abruption. However, individual’s knowledge and awareness is specifically considered in setting the goals of social capital in Islamic governments.

It is noteworthy that the identifying nature of social capital and its related cultural impacts may result in presence of its roles in decision making which is considerably valuable.

Keywords: Social capital, Value of social capital, Resources of social capital, Elements of social capital, Implications of social capital in management

Imam Sadigh (a.s) University

Faculty of Islamic study & Management

Continuous M.A Islamic Studies and Industrial Administration

Redefine of concept of social capital and its indications in management knowledge based on supreme leadership statements

Supervisor:

Mesbaholhoda Bagheri Kani  PH.D

Advisor:

Sayyed Hamed Vares  PH.D

student:

Mohammad Mahdi Keshavarzian

September  ۲۰۱۲

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر