پایان‌نامه: روش و نظریه‌ی سیاسی در دستگاه فکری فارابی

رایگان

توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی

پایان نامه کارشناسی ارشد پیوسته علوم سیاسی

روش و نظریه‌ی سیاسی در دستگاه فکری فارابی

استاد راهنما:

جناب آقای دکتر حسن مجیدی

استاد مشاور:

جناب آقای دکتر سید محمد رضا احمدی طباطبایی

دانشجو:

سجاد چیت فروش

بهار ۱۳۹۱

چکیده

یکی از مسائل مهم برای حفظ و گسترش اندیشه های یک مکتب  پایه ریزی فکری و نظام مندسازی آن مکتب می باشد، نظام فکری شکل گرفته  بعد از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ درایران نیز از این امر مبری نمی باشد. به نظر نگارنده رسیدن به مبانی فکری  یک مکتب بدون داشتن یک روش و نظام فکریِ نظریه پردازی امری محال می باشد. فرض اصلی این پژوهش  نیز آن است که برای رسیدن به الگوی بومی در اندیشه های سیاسی می توان از اندیشه ها و فرهنگ اسلامی به همراه اندیشه ها و روش شناسی های غربی استفاده نمود. ازاین رو هدف اصلی این تحقیق پاسخ بدین پرسش است که چگونه می توان از روش نظریه پردازی اندیشمندان اسلامی در قرون گذشته برای ساخت فلسفه ی سیاسی بومی – اسلامی استفاده نمود. در همین راستا در این تحقیق ابتدا به توضیح شیوه ی نظریه پردازی فارابی به عنوان مهم ترین فیلسوف سیاسی اسلامی پرداخته شده،و ابعاد گوناگون شیوه نظریه پردازی فارابی از استفاده ی فراوان فارابی از عقل گرفته تا استفاده وی از اندیشه های یونانی مدنظر قرار گرفته  شده است. بعد از این مرحله به سراغ متون بر جای مانده و تاریخ اجتماعی –سیاسی فارابی رفته و روش وی را با استفاده از کتب و شرایط اجتماعی- سیاسی وی استخراج کردیم. در نتیجه گیری نیز با مفروض گرفتن صحت برخی اندیشه های جدید به نقد گذشته پرداختیم(روش گادامری ).در ادامه این تحقیق سه نفر از متفکرانی مورد بررسی قرار گرفتند که دغدغه های آنها به حل این مشکل مربوط می شد.با بررسی اندیشه های دکتر داوری ،عابدالجابری و شهید مطهری  به این نتیجه رسیدیم که مدل شهید مطهری مبنی بر حفظ اصول اسلامی بادر نظر گرفتن شرایط و اقتضائات زمانی و مکانی در اجتهادات سیاسی ،الگوی مناسب برای استفاده از اندیشه های غربی در کنار سنت های اسلامی می باشد.از دیگر نتایج این تحقیق آن بود که مشخص نمودیم برای استفاده از اندیشه های فیلسوفان سیاسی گذشته بایستی به نقد روش مند آنها با معیار برتری برخی اندیشه های جدید پرداخت.

کلید واژه‌ها: فارابی، روش‌شناسی، فلسفه‌ی سیاسی اسلام، فلسفه‌ی ‌مدرن، فلسفه کلاسیک

الخلاصه

إحدی القضایا الهامّه لحفظ و نشر أفکارأیّ مدرسه هی وضع الحجرالأساس الفکری و تنظیمها فی إطار  خاصّ.النظام الفکری الّذی جاء تلو الثوره السلامیه فی سنه ۱۳۵۷بإیران هو لیس خارجا عن هذا الأمر. باحث هذه الأطروحه یعتقد أنّ الوصول الی الأساس الفکریهمدرسه التی لا تتمتّع بمنهج و نظام فکریّ للتنطیر هو أمر مستحیل .المفترض الرئیس لهذا البحث هو أنَّ الوصول الی المنهج المحلی فی الأفکار السیاسیه یتحقق باستخدام الأفکار و الثقافه الإسلامیّه مع الأفکار و معرفه الأسالیب الغربیّه.فمن هذا المنطلق، الإجابه علی هذا السؤال هی الهدف الرییس لهذه البحث و السؤال هو: ما هو کیفیه استخدام منهج التنظیر للمفکرین الإسلامیین فی القرون المنصرمه لإنتاج الفلسفه السیاسیه المحلیه و الإسلامیَه. علی هذا الأساس، بدایه هذا البحث هی شرح  منهج التنظیر للمفکرین الإسلامیّین فی القرون الماضیّه لإنتاج الفلسفه السیاسیه المحلیّه و الإسلامیّه .علی هذا الأساس؛ هذا البحث فی البدایه یشرح منهج التنظیر للفارابی کأهمّ فیلسوف من الفلاسفه السیاسیه الإسلامیه و رکّز علی الجهات المختلفه فی منهجه من إستفادته الکثیره من العقل إلی الإستخدام الأفکار الیونانیه .فی المرحله الثانیه  فتّشنا فی النصوص متبقیَه منه و تاریخه الاجتماعی و السیاسی.فی النهایه هکذا إفترضنا أنَّ بعض الأفکار الحدیثه صحیحه و انتقدنا الماضی (منهج الغادامری).إستمرارا علی هذا،نظرنا إلی بعض المفکرین الّذین اهتمامهم هو حل َ هذه المشکله.بعد  إستعراض أفکار الدکتور الداوری و عابد الجابری و الشهید المطهری وصلنا الی هذه النتیجه أنَّ منهج الشهید المطهری علی أساس حفظ الأصول الإسلامیه مع الإنتباه الی الأوضاع وما یقتضیه الزمان و المکان فی الإجتهادات السیاسیه هو المنهج الصائب لإستخدام الأفکار الغربیه جنبا بالسّنن الإسلامیه .من النتایج الأخری لهذا البحث هی ؛ شخَّصنا الإستخدام افکار الفلاسفه السیاسه الماضیه یجب أن ننتقدهم فی إطار ومبنی علی الاُسلوب . (علی أساس هذا المعیار أن الأفکار الحدیثه هی الأفضل.)  .

الفارابی،فلسفه السیاسیه الاسلامی ، المنهجیه، فلسفه الکلاسیکیه، فلسفه الحدیثه

Abstract

Every school of thought requires a systematic theoretical groundwork for its expansion and survival. The intellectual system developer in the post-Iranian Revolution is no exception. The author believes that without a fitting scientific methodology it will be impossible to reach the intellectual foundations of a school of thought. The main hypothesis is that to obtain a local model of political thought one can use both Islamic and western methodologies. Therefore the main question is how to make use of Islamic scholar’s theoretical methodology in the past centuries for developing a local Islamic political philosophy.in this respect, Farabi’s theoretical method i.e. one belonging to  the most important Islamic political philosopher has been elucidated and its various dimensions encompassing its use of the intellect and also Greek thought have been taken into consideration.besides,there is reference to Farabi’s socio-political works in order to extract his method influenced by his contemporary socio-political circumstances. In addition, by assuming the reliability of some features of modern thought we have had a critical analysis of the past. Furthermore, three different scholars whose views can contribute to the clarification of the issue namely Dr.Davari,Abed Aljaberi and shahid Motahari, the third scholar’s model which insist on maintaining Islamic principles while considering the elements of time and place in political theories is the most appropriate. Among our conclusion it should be mentioned that a methodological criticism of the former political philosophers requires their comparison with the superiority of some of the modern trends of thought.

Keywords: Farabi, Methodology, Islamic political philosophy, Modern philosophy, Classical philosophy

Imam Sadiq University

Faculty of Islamic Studies and Political Science

A thesis Presented for the Degree of Master

of Art in Political Science (Political Thought)

Faculty of Islamic Studies and Political Science

Political theory and method in the farabis though

Supervisor:

Dr. hasan majidi

Advisor:

Dr. seyyed mohammad reza ahmadi tabatabaei

Spring 2012

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر