توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد
پایان‌نامه کارشناسی ارشد
گرایش‌ بخش عمومی
مفهوم شناسی تقدیر معیشت از دیدگاه اسلام و دلالت‌های اثرگذار آن بر رفتارسازی انسان مسلمان
استاد راهنما:
دکتر سید عدنان لاجوردی
استاد مشاور:
دکتر عباس مصلایی پور
دانشجو:
مرتضی غضنفرنژاد
خرداد۱۳۹۲

چکیده:
اصول و ارزشهای حاکم بر معیشت جهت راهنمایی بشر به سمت زندگی سعادتمند همواره جزئی از مسایل اصلی مکاتب بشری و الهی بوده است. اندیشمندان یونان باستان این بحث را تحت عنوان تدبیر منزل مورد توجه قرار داده‌اند. همچنین حکمای مسلمان نیز ذیل همین عنوان به مساله معیشت انسان مسلمان پرداخته‌اند. اقتصاد متعارف نیز این مساله را تحت عنوان اقتصاد خانواده مورد بحث قرار داده است. اسلام نیز به عنوان مکتبی که هدف خویش را سعادت دنیوی و اخروی انسان قرار داده است، بر تقدیر معیشت تاکیدات زیادی دارد و آن را یکی از لوازم کمال انسانی می‌داند. از این رو فهم معنای تقدیر معیشت و اصول و ارزش های حاکم بر زندگی انسانی از دیدگاه اسلام سوال اصلی این تحقیق است.
در این تحقیق ضمن بررسی نظریه های تطبیقی تقدیر معیشت که در یونان باستان، اندیشه حکمای مسلمان و اقتصاد دانان غربی مورد بحث قرار گرفته است، با بررسی نصوص دینی و قرآن و روایات، اصول و ارزشهای حاکم بر معیشت از دیدگاه اسلام را استخراج کرده‌ایم. در این میان باتوجه به آنکه عبارت تقدیر معیشت در حدیث بیان شده، تکیه بیشتری بر احادیث شده است.
تقدیر معیشت از دیدگاه اسلام به معنی حرکت در میان اسراف و تقتیر در زندگی مادی است. البته فهم این نکته که خداوند رزق انسان را تضمین کرده است، سبب می شود تا انسان نگران معیشت خویش نباشد و به سایر ابعاد کمال خویش بپردازد. مساله تقدیر معیشت را از دو بعد می توان مورد بررسی قرار داد. بعد اول به اصول حاکم بر تقدیر معیشت ‌است که عناوینی مثل حسن و رفق در تقدیر معیشت، توجه به علم؛ محوریت کفاف و … را شامل می شود. اما بعد اصلی تقدیر معیشت مسایل کاربردی آن است که شامل جایگاه رزق در زندگی انسان، اصول حاکم بر فقر، مصرف و کسب و کار است.
واژگان کلیدی:
تقدیر معیشت، تدبیر معیشت، اقتصاد،‌ تدبیر منزل، اقتصاد خانواده، سبک زندگی، رزق، کسب وکار، مصرف، فقر
العنوان: معرفه مفهومتقدیر المعیشه من وجهه نظر الإسلام و دلالاتها المؤثره علی سلوک الإنسان المسلم.
الباحث: مرتضی غضنفر نجاد
الأستاذ المشرف: الدکتور سید عدنان لاجوردی
الأستاذ المساعد: الدکتور عباس مصلایی بور
الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیّه و الاقتصاد
الخلاصه:
الأصول و القیم الحاکمه علی المعیشه لهدایه الإنسان إلی الحیاه السعیده کانت واحده من المسائل الأصلیه للمکاتب البشریه و الإلهیه منذ القدم. فقد لاحظ علماء الیونان القدیمه هذا البحث مندرجا تحت عنوان تدبیر المنزل. و أدرج الحکماء المسلمون فی القرون المختلفه أیضا مسأله معیشه الإنسان المسلم تحت هذا العنوان.و قد درس هذا الموضوع فی الفکر الغربی الحدیثتحت عنوان اقتصاد العائله. و الإسلامأیضا کمکتب جعل هدفه السعاده الدنیویه و الأخرویه قد رأی تقدیر المعیشه واحدا من لوازم الکمال الإنسانی، و أکد علیه کثیرا. و لذلک فقد صار فهم معنی تقدیر المعیشه من وجهه نظر الإسلام السؤال الأصلی لهذه الدراسه.
فی هذه الدراسه بالإضافهإلی دراسه و تحلیل النظریات المتوازیه لتقدیر المعیشه التی قد درست فی الیونان القدیمه و فکر العلماء المسلمین و علماء الاقتصاد الغربیین ، حاولنا استخراج الأصول و القیم الحاکمه علی المعیشه من وجهه نظر الإسلام و ذلکباستقصاء القرآن الکریم و الأحادیث الشریفه. لأن اصطلاح «تقدیر المعیشه»قد ورد فی نصوص الحدیث أکدنا علی الأحادیث أکثر.
من وجهه نظر الإسلام تقدیر المعیشه هی الحرکه بین الإسراف و التقتیر فی الحیاه المادیه. فهم هذه النقطه و هی أن الله ضمن للإنسان رزقه، یسبب أن لا تصیر مساله المعیشه مشکله للإنسان، و أن یهتم الإنسان بجوانب کماله الأخریأیضا. لتقدیر المعیشه فی الإسلام جانبان: أما الجانب الأول فیمکن أن نسمیه بالأصول الحاکمه علی تقدیر المعیشه و یشمل عناوین کالحسن و الرفق فی تقدیر المعیشه، و الاهتمام بالعلم، و استقطاب الکفاف و… . و أما الجانب الأصلی لتقدیر المعیشه فهو مسائله العملیه، و هو یشمل موقع الرزق فی حیاه الإنسان، و الأصول الحاکمه علی الفقر و الإنفاق و العمل
الکلمات الأساسیه: تقدیر المعیشه، تدبیر المعیشه، الاقتصاد، تدبیر المنزل، اقتصاد الأسره، أسلوب الحیاه، الرزق، الإنفاق، الفقر.

Abstract:
Principles and values ruling livelihood for guiding mankind toward a blissful life have always been part of the main issues of the Divine and humanistic schools. Scholars in ancient Greece studied this matter under the title of Household Management (Tadbir e Manzel). Muslim scholars also have considerered the issue of livelihood of Muslim individuals in the field of Household Management. In mainstream economics, this matter is discussed in the field of economics of family. Islam , as a school which looks for the bliss of this world and the hereafter , has a great emphasis on the livelihood determination and considers it as one of the requirements of human perfection. Therefore , understanding the meaning of livelihood determination and the principles and values ruling the human life from Islamic perspective are the main questions of this study.
In this study, in addition to investigating the comparative theories of livelihood determination in ancient Greece scholars’, Muslim Scholars’ and western economists’ thoughts, we infer the principles and values ruling the livelihood from the Islamic perspective by studying the religious texts (Quran and Tradition). As “livelihood determination” term was in the “Ahadith”( Traditions), we emphasize them more.
Livelihood determination from the Islamic perspective means moving between extravagance and frugality in the worldly life. Knowing that Allah guarantees the human’s provisions causes that they do not get concerned about their livelihood and care about other aspects of their perfection. The issue of livelihood determination could be studied from two aspects. First, principles that rule livelihood determination such as grace and kindness in livelihoods determination, noticing knowledge, and the sufficiency centrality are studied. But the main aspect of livelihood determination is its practical issues including the role of provisions in human life, the principles ruling poverty, consumption and business.

KeyTerms:
Livelihoods Determination, Livelihood Management, Economy, Household Management, Economics of Family, Lifestyle , Provision , Business, Consumption, Poverty

Imam Sadiq Univercity (a.s)
Faculty of Islamic Studies and Economic
A thesis Presented for the Degree of master in the
Economic
(public sector)
Livelihood Design Concept from Islamic Resource viewPoint with Using Semantics Method withEmphasis on Factors Influencing MuslimsHuman Behavior
Supervisor:
Seyed Adnan Lajavardi PH.D.
Advisor:
Abbas Mosallaei Pour PH.D.
Student:
Morteza Ghazanfarnejad
June2013

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

گرایش تحصیلی

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “پایان‌نامه: مفهوم شناسی تقدیر معیشت از دیدگاه اسلام و دلالت‌های اثرگذار آن بر رفتارسازی انسان مسلمان”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *