پایان‌نامه: رهبری در مسجد: مطالعه موردی مسجد صفا

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق علیه السلام

دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

گرایش مطالعات سیاستکذاری

رهبری در مسجد: مطالعه موردی مسجد صفا

استاد راهنما

دکتر محمد سعید مهدوی کنی

دانشجو

میثم فرخی

بهمن ۱۳۸۹

چکیده:

مساجد از جمله پایگاه های دینی می باشند که بحث رهبری در آنان از جایگاه و اهمیت ویژه ای برخوردار است به گونه ای که یکی از عوامل موثر در اعتلای مسجد رهبری روحانی در مسجد می باشد. رهبر مسجد با ایفای نقش ممتاز و بی بدیل خود در این پایگاه اجتماعی می تواند باعث ارتقا و اعتلای جایگاه آن در جامعه شود. در این راستا محقق به بررسی رهبری حجه الاسلام سید حسن علوی در مسجد صفا پرداخته است و تلاش بر آن بوده که به ارائه مولفه های موفقیت رهبری وی در مسجد مذکور بپردازد. بدین منظور با مطالعه آثار و پژوهشهای حوزه رهبری محقق به مدل مفهومی دسترسی پیدا کرده که سعید خورشیدی در پایان نامه خود با عنوان بررسی و تبیین الگوی رهبری حجه الاسلام سید حسن نصر الله به راهنمایی علی رضائیان بر اساس روش نظریه پردازی داده بنیاد مطرح کرده است. محقق این مدل را برگزیده و تلاش کرده با استفاده از روش مصاحبه و مشاهده مشارکتی مولفه ها و مقوله های این مدل را با رهبری سید حسن علوی در مسجد صفا تطبیق دهد.

بر این اساس محقق ۱۱ مقوله‌ی مدل انتخابی (شامل ویژگیهای ظاهری، مهارت ها، ارزش ها، انگیزه ها، خصلت ها، ویژگیهای پیروان، ویژگیهای سازمان، ویژگیهای محیطی، رفتارهای شخصی، رفتارهای سازمانی، اقدامات راهبردی) را در نظر گرفته و داده های حاصل از مصاحبه ها و نیز گزارش های حاصل از مشاهده مشارکتی را متناسب با هر کدام از مقوله ها با عنوان نکات کلیدی در جدولی ذکر کرده است. در این راستا داده های هر جدول که در واقع برآیند مصاحبه ها و نیز گزارشهای نوشته شده می باشد بر اساس ادبیات رهبری و رفتار سازمانی توسط محقق کدگذاری شده است. پس از کدگذاری داده ها نیز مفاهیم استخراج شده و مرتبط با هر مقوله در جدولی به صورت جداگانه ذکر شده و در ادامه نیز مدل جامع (شامل همه مقوله های مذکور) رهبری سید حسن علوی در مسجد صفا ترسیم شده است.

کلمات کلیدی:

رهبری، مسجد، مسجد صفا، سید حسن علوی

العنوان: القیاده فی‌المسجد؛ دراسه حاله مسجد الصفا

الباحث: میثم فرخی

الأستاذ المشرف: الدکتور محمد سعید مهدوِی کنی

الأستاذ المساعد: الدکتور حسام الدین آشنا

الکلیه: الدراسات الاسلامیه و الثقافه و الاعلام

الخلاصه:

تحتلّ المساجد مرکزا و دورا بالغی الاهمیه فی مسئله القیاده کإحدی القواعد الدینیه. و تعتبر القیاده المعنویه من إحدی العوامل المؤثره فی إرتقاء مکانه المساجد. یستطیع قائد المسجد أن یوفر ظروفاً تسبب إرتقاء مکانه المسجد فی المجتمع. فی هذا السیاق، قام الباحث بدراسه قیاده حجه الإسلام و المسلمین العلوی فی مسجد الصفا و الهدف کان سرد عناصر توفیقه فی‌ قیاده هذا المسجد کما  قام الباحث بمطالعه الإنتاجات و البحوث فی‌ مجال القیاده و حصل علی النموذج المفهومی الذی ذکره سعید الخورشیدی فی رسالته المعنونه “دراسه و تبیین نموذج قیاده السید حسن نصرالله” باشراف الدکتور علی رضائیان، عبر استخدام منهج نظریه الأساس. اختار الباحث هذا النموذج و حاول تطبیق عناصر هذه النموذج بقیاده السید حسن العلوی فی‌ مسجد الصفا باستخدام منهج الحوار و المقابله و المشاهده المراقبه للعناصر.

بناء علی هذا، تمّ اختار الباحث ۱۱ عنصر من النموذج المفهومی (یشمل الظواهر، المهارات، القیم، الحوافز، الخصال، خصائص التابعین، خصائص المنظمه، الخصائص البیئیه، السلوک الشخصی، السلوک التنظیمی، و التدابیر الإستراتیجیه) کما تمّ شرح المعطیات الناتجه عن الحوارات و التقاریر المشارکه المراقبه حسب ملائمته بعض العناصر فی جدول تحت عنوان الملاحظات الرئیسه. و فی هذا السیاق، تم ترمیز کل المعطیات التی هی نتیجه المقابلات و الحوارات، من قبل الباحث بناءً علی أدب القیاده و السلوک التنظیمی. بعد ترمیز المعطیات، قام الباحث بذکر الفاهیم المنتجه و المتعلّقه بکل الفئات فی جدول علی حده و فی النهایه تمّ ترسیم النموذج الشامل (المشتمل علی کل الفئات والعناصر المذکوره أعلاه) لقیاده السید حسن العلوی فی‌ مسجد الصفا.

المصطلحات الرئیسه:

القیاده،‌ المسجد، مسجد الصفا، السید حسن العلوی

Abstract:

The  Leadership  of  the  mosques plays an important role is the Islamic thought and philosophy and the clergyman in the mosques is considered as an effective agent in the development of a mosque. The leader of a mosque by playing a distinct and unique role in such a social foundation can promote this social institution. In this research, the critical and influential factors in the Mr. Hassan Alavi’s success in leading the Safa Mosque are studied. For conducting the research, the conceptual  model of  leadership  in  Said  Khorshidi’s thesis titled: “ A survey and Explanation of  the leadership style Sayyed Hasan Nasrollah”, supervised ‌ by prof. Rezaian, which is based on the ground theory, is studied. Then, the researcher using interviews and  participative  observations  has tried  to compare the factors and categories of this model with Sayyed Hasan Alavi’s methodology of  the  leadership of Safa Mosque.

The author considers 11 categories of selected model, namely; visual, characteristics, skills, values, motivations, traits, followers characteristics, organizational characteristics, environmental characteristics, personal behaviors,  oraganizational behavior and strategic actins, and shows that the data  ghathered the interviews and reports from participative observation are in accordance with each category and as key points of  a table. The data of each table which are the outputs of interviews and written reports are codified based on leadership and organizational behavior literature. After coding the data, the concepts are elicited and categorized according to each concept in a separate table. Then, a comprehensive model of Hasan Alavi’s leadership factors in Safa Mosque is designed.

Keywords:  Leadership,  Mosque,  Safa Mosque,  Sayyed  Hasan  Alavi.

Imam Sadiq University

Faculty of Islamic Studies and Culture and Communication

Continuous M.A thesis in  Islamic Studies and Culture and Communication field

Policy making studies area

Leadership in Mosque: A Case Study of  Safa Mosque

Supervisor: Mohammad said Mahdavi kani

Adviser: Hesamodin Ashna

Student: Meysam Farokhi

February 2011

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

دانشجو

سال نشر