دروس و منابع حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها

پایان‌نامه: تحلیل فقهی ماهیت سرمایه بیمه عمر

دانشکده اللهیات و معارف اسلامی و ارشاد

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد پیوسته

گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی

تحلیل فقهی ماهیت سرمایه بیمه عمر

استاد راهنما:

حجت الاسلام دکتر سید علی حسینی

استاد مشاور:

حجت الاسلام جمال الدین محمود زنجانی

دانشجو:

سید علی حسینی

شهریور  ۱۳۹۳

چکیده:

بیمه عمر مانند دیگر انواع بیمه در زمره مسائل مستحدثه قرار دارد و در روزگار ما بیمه عمر در شرکت های بیمه کاربرد وسیعی دارد. یکی از مباحث فقهی مهمی که در مورد بیمه عمر مطرح می‌گردد این است که ماهیت سرمایه بیمه عمر از منظر فقه امامیه چیست؟ آیا سرمایه بیمه عمر مصداق ماترک بیمه گذار محسوب می‌شود و حکم آن را دارد و تابع قواعد ارث است؟ آیا قرارداد بیمه عمر به منزله وصیت محسوب می‌شود؟

در این رساله به بررسی آراء و فرضیه‌هایی همچون ارث بودن، وصیت بودن، مال الصلح بودن، تعهد به نفع شخص ثالث بودن و هبه بودن سرمایه بیمه عمر پرداخته شده و ماحصل پژوهش انجام شده چنین است: که با رد شدن فرضیه ماترک بودن سرمایه بیمه عمر و دیگر موارد ذکر شده و علیرغم صحت مال الصلح بودن سرمایه بیمه عمر، بهترین و منطقی ترین پاسخ به سوالات مذکور آن است که «بیمه عمر» را عقدی مستقل بدانیم، با توجه به این که در فصل دوم اثبات شده است که عقود توقیفی نیست اشکالی در اثبات مستقل بودن عقد بیمه عمر به نظر نمی آید.

کلمات کلیدی: ارث، بیمه عمر، وصیت، تعهد به نفع شخص ثالث، صلح، توقیفی بودن عقود.

العنوان: دراسه فقهیه لماهیه رأس المال للتأمین علی الحیاه

الأستاذ المشرف: حجه الإسلام الدکتور سید علی حسینی

الأستاذ المساعد: حجه الإسلام جمال الدین محمود زنجانی

الطالب: سید علی حسینی

الفرع الدراسی: الشریعه اختصاص الفقه ومبادئ القانون

الخلاصه:

یُعتبر التأمین علی الحیاه کباقی أقسام التأمین من المسائل المستحدثه التی تستخدمها حالیًّا شرکات التأمین کثیرًا. من المباحث الهامّه التی تُطرح حول التأمین علی الحیاه فی الفقه أنّه ما هی حقیقه رأس المال للتأمین علی الحیاه من وجهه نظر فقه الإمامیه؟ هل یعدّ رأس المال للتأمین علی الحیاه من ترکه المؤمَّن علیه فله أحکام المیراث و یتبع قواعده أو هل یکون عقد التأمین علی الحیاه کالوصیه؟

جرت فی هذه الرساله دراسه عدّه آراء و افتراضات حول رأس المال فی التأمین علی الحیاه نحو کونه إرثًا أو وصیهً أو کونه شیئًا تصالح به الطرفان أو التزامًا لصالح طرف ثالث أو هبهً.

تمّ الحصول فی هذه الدراسه علی هذه النتیجه: أنّ أجود الأجوبه علی السؤال المذکور و أقربها إلی المنطق أنّ التأمین علی الحیاه عقد مستقل. یتمّ إثبات هذه الفرضیه برفض فرضیه جعل رأس المال فی التأمین علی الحیاه من ترکه المیّت وعدم قبول باقی الافتراضات. هذا و لا إشکال فی إثبات استقلال عقد التأمین علی الحیاه لما أثبتناه من عدم کون العقود توقیفیه فی الفصل الثانی.

الکلمات الرئیسه: الإرث، التأمین علی الحیاه، الوصیه، الالتزام لصالح طرف ثالث، المصالحه، کون العقود توقیفیه

Abstract

Life insurance like other types of insurance is included in the category of new issues and at the present time it has a wide range of applications in insurance companies. One of the most important jurisprudential issues about life insurance is that what the nature of life insurance investment is from viewpoint of Imamie jurisprudence? Is life insurance investment considered as an instance of the insured legacy? Is it in accordance to heritage rules? Is life insurance policy similar to the bequest?

The present study explores the hypotheses as well as issues like heritage, bequest, and an agreement on third party interests or gift and concludes that: by rejecting the hypothesis that life insurance investment is a bequest and other mentioned issues (despite the fact that life insurance investment is a reconcilable property), the best answer to the mentioned questions is to consider “life insurance” as an independent contract. Also it has been proved that contracts are not confiscated, it seems that life insurance contract is independent.

Keywords: heritage, life insurance, bequest, agreement on third party interests, reconciliation, confiscation of contracts

Imam Sadiq University

Faculty of Islamic studies, Theology and Guidance

Continuous M .A.

Jurisprudence and principles of Islamic Low

Jurisprudential Analysis on the Nature of Life Insurance Investment

Supervisor:

Hojjatoleslam dr Seyed Ali Hosseini

Advisor:

Hojjatoleslam jamalodin Mahmod Zanjani

Student:

Seyed Ali Hosseini

Summer 2014