پایان‌نامه:اسلام و هنجارهای طنز در سیمای جمهوری اسلامی ایران:بررسی سریال تلویزیونی «مرد هزار چهره»

رایگان

توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

گرایش مطالعات سیاستگذاری

اسلام و هنجارهای طنز در سیمای جمهوری اسلامی ایران:بررسی سریال تلویزیونی «مرد هزار چهره»

استاد راهنما:

دکتر ناصر باهنر

استاد مشاور:

دکتر محمدهادی همایون

دانشجو:

میثم اسماعیل‌زادگان

شهریور ۱۳۹۱

چکیده:

پژوهش پیش رو، بر محور مسأله «چیستی طنز منطبق با اهداف و موازین اسلامی» در پی کارکردها و هنجارهای اسلامی طنز در رسانه تلویزیون است که با سوال از مفهوم طنز آغاز می‌شود. ابتدائا درک این مفهوم، مستلزم واژه‌شناسی، تعریف‌شناسی و تبیین کارکردهای آن است و بر این مبنا، تحقیق به دنبال واکاوی معنای صحیح طنز و مشابهات آن، جایگاه آن در هنرها، تعریف دقیق و اَشکال و قالب‌های موجود آن بوده است. برای شناخت عمیقی از طنز، عناصر ذاتی آن از قبیل ماهیت، هدف، کارکرد و درونمایه، نیز مورد کنکاش قرار گرفته که منتج به ارائه تعریف مفهومی جدیدی شده است. نگاه اجتماعی به طنز، ضرورت توجه به کارکردهای آن را در جامعه اثبات می‌کند. با نظری به منابع، می‌توان سه کارکرد انتقاد، سرگرمی و سرکوبگری را در رابطه با مخاطب شناخت و آنها را بعنوان کارکردهای طنز تصویری با کارکردهای رسانه تلویزیون تطبیق داد. کارکردها با پشتوانه نظریه هنجاری منشا شکل‌گیری هنجارهای طنز در رسانه خواهند شد و همین امر، بازشناسی کارکرد و هنجار به همراه ادبیات ارتباطی حول آن دو را در این تحقیق ضروری می‌نماید.

تحقیق برای کشف موضع دین اسلام در قبال کارکردهای طنز، به شیوه «موضوع‌شناسی» به بررسی تطبیقی در متون اسلامی دست زده و شواهدی برای این سه کارکرد و ضرورت آن برای جامعه اسلامی به عناوین ادخال سرور، تذکار عیوب و برائت یافته است و نتیجه می‌گیرد که می‌توان این کارکردها را با رعایت چارچوب‌هایی ایجابی و سلبی، در رسانه‌ای با اهداف دینی به کار گرفت. در ادامه، تحقیق ابتدا بر اساس مطالعات مشابه، با استمداد از آیات و روایات، هنجارهای اسلامی‌ای را عنوان و بر اساس آن، قواعد حاکم بر کارکردهای طنز را از متون اسلامی استخراج کرده است. این قواعد، با قرارگیری در دو دسته ایجابی (بایدها) و سلبی (نبایدها) هنجارهای اسلامی طنز را ایجاد می‌کند. سپس با بکارگیری بخشی از هنجارها، به تحلیل انتقادهای سریال تلویزیونی «مرد هزار چهره» پرداخته و پس از بررسی با استفاده از روش تحلیل گفتمان تصویری و تعیین شاخصه‌ها، آن را از نظر موضوعات انتقاد، مطلوب و از نظر کیفیت آنها تا حدی مطلوب ارزیابی کرده است.

واژگان کلیدی:

طنز، رسانه، تلویزیون، اسلام، کارکرد، هنجار، سریال «مرد هزار چهره»

چکیده عربی:

العنوان: الإسلام و معاییر التهکّم فی تلفزیون الجمهوریه الإسلامیه فی إیران: تحلیل المسلسل التلفزیونی: «مرد هزار چهره» (رجل بألف وجه)

الأستاذ المشرف: الدکتور ناصر باهنر

الأستاذ المساعد: الدکتور محمد هادی همایون

الطالب: میثم اسماعیل‌زادگان

الفرع الدراسی: الثقافه و الإعلام

ملخص

یرکز هذا البحث على «طبیعه التهکّم المنسجم مع أهداف الشریعه الإسلامیه و أطرها» و یسعى الحصول علی المعاییر و الوظائف الإسلامیه  للکومیدیا ​​فی التلفزیون و یبدأ بالسؤال من مفهوم «التّهکّم». فی البدء یقتضی تعریف هذا المفهوم معرفه مصطلحاته، و تعاریفه و بیان وظائفه. و علی هذا الأساس، یهدف هذا البحث إلی دراسه المعنی الصحیح للتهکّم و المفردات المشابهه له، و مکانته بین الفنون و التعریف الدقیق له و لأشکاله و قوالبه الموجوده. من أجل التعرف العمیق علی التهکم، تمّ البحث عن عناصره الذّاتیه نحو الماهیه، و الغرض، الوظیفه و الفحوی الذی أدّى إلى تعریف دلالی جدید للتهکم. النظره الاجتماعیه  للتهکم توضِّح ضروره الإهتمام بوظائفه. نظرا إلی ا لمصادر، یمکن التعرف علی ثلاث وظائف من «النقد»، «الترفیه» و «الاستخفاف» حول المخاطب للتهکم و یمکن تطبیقها کوظائف «الکومیدیا ​​المرئیه» مع الوظائف المعروفه للتلفزیون.إنّ وظائف التهکّم والتی تعتمد علی «النظریه المعیاریه» تمهّد الأرضیه لتکوین «معاییر الکومیدیا فی وسائل الإعلام» و هذه القضیه، تستلزم إعاده التعرّف علی «الوظیفه» و «المعیار» و البحوث الإعلامیه المرتبطه بهما فی هذا البحث.

من أجل فهم موقف الإسلام إزاء وظائف الکومیدیا، قام الباحث بدراسه مقارنه فی النصوص الإسلامیه وفقا لمنهج «معرفه المواضییع» وتمّ الحصول علی أدله هذه الوظائف الثلاثه و ضرورتها للمجتمع الإسلامی و هی «إدخال السرور»، «تذکار العیوب» و «البرائه» و یستخلص البحث أنّه یمکن استخدام هذه الوظائف، مع الالتزام بجمیع الأطر الإیجابیه و السلبیه، فی وسائل الإعلام ذات الأغراض الإسلامیه. فی التالی، البحث یقترح أولا مستلهما من الآیات و الروایات بعض المعاییر الإسلامیه وفقا للدراسات المماثله و من ثمّ، یستنبط القواعد التی تحکم علی وظائف الکومیدیا من النصوص الإسلامیه على أساس المعاییر. هذه القواعد، التی تُصنّف فی الإیجابیه و السلبیه، تشکّل معاییر الکومیدیا الإسلامیه. ثم باستخدام قسم من المعاییر، یحاول البحث تحلیل انتقادات موجّهه إلی المسلسل التلفزیونی «مرد هزار چهره» (رجل بألف وجه) و بعد الدراسه باستعمال منهج تحلیل الخطاب المرئی و تحدید المؤشّرات، یقیّمه ناجحا من وُجهه مواضییع الإنتقاد ومقبولا بعض الشیء من وُجهه نوعیه الانتقادات.

المفردات الرئیسیه: التّهکّم (کومیدیا)، وسائل الإعلام، التلفزیون، الإسلام، الوظیفه، المعیار، مسلسل «مرد هزار چهره» (رجل بألف وجه)

چکیده انگلیسی:

Abstract

This research has focused on “the nature of satire coordinated with purposes and frameworks of Islam” and seeks Islamic functions and norms of comedy on TV. Firstly, understanding the concept of satire depends on its terminology, recognizing its definitions and clarifying its functions; and according to this structure, this study primary asks about the essence of satire and seeks its meaning and its synonyms, the role of satire in the categorization of arts, sophisticated definition and its used forms and templates. To achieve a deep recognition of satire, also the substantial elements of satire like nature, purpose, function and content were challenged that led to proposing a new definition of satire. Social approach to “comedy” can clarify the necessity of considering its functions. By considering the references, three functions of “criticism”, “Entertainment” and “Belittlement” of comedy can be recognized in association with audience and compared as visual comedy with the known functions of TV. The functions, with the background of “Normative theory” can form the origins of “comedy norms in media” and this fact, makes the recognition of “Function” and “Norm” essential in this research.

To study to found the Islam’s position in the functions of comedy, the research launches a comparative study in Islamic texts according to “subject finding” method and has found some evidences for these three functions as “reminding defects”, “insinuating happiness to Muslims heart”, and “Declaring aversion from evildoers” and has concluded that the functions can be used in an Islam-based medium on condition that all positive and negative rules had been observed. In following, the study first proposes some Islamic norms according to similar studies and by the utilizing of Islamic Verses and Narratives. Based on norms, the study elicits the rules governing the functions of comedy from Islamic texts. These rules, categorized in positive (should-s) and negative (should not-s), forms Islamic comedy norms. Then, the study by utilizing some parts of the norms tries to analyze the criticisms of Marde Hezar Chehre (Man of a Thousand Faces) TV serial and having studied the serial by falling back on the visual discourse analysis methodology and having determined the yardsticks, it has evaluated the serial good in terms of critical subjects and fairly good in terms of quality.

Key words:

Satire, media, TV, Islam, Function, Norm, Marde Hezar Chehre (Man of a Thousand Faces) serial

Faculty of Islamic Studies and Culture and Communication

Continues M.A. Thesis

Islamic Studies and Culture and Communication Field,

Policy Studies Area

Islam and Norms of Comedy in IRIB:

“Marde Hezar Chehre” Tele-serial Analysis

Supervisor:

Dr. Naser Bahonar

Advisor:

 Dr. Mohamad Hadi Homayoon

Student:

 Meysam Esmailzadegan

September 2012

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر