پایان‌نامه: مفهوم ربا در فضای نزول قرآن کریم

رایگان

توضیحات

دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد

پایان‌نامه کارشناسی ارشد الهیات، معارف اسلامی و ارشاد

گرایش علوم قرآن و حدیث

مفهوم ربا در فضای نزول قرآن کریم

استاد راهنما: دکتر احمد پاکتچی

استاد مشاور: دکتر عباس مصلایی پور

دانشجو: محمدحسین شیرزاد

شهریور ۱۳۹۳

چکیده

«ربا» یکی از مهم ترین و کلیدی ترین مفاهیم اقتصادی در شبه جزیره عربستان است که در قرآن کریم نیز مورد اشارت قرار گرفته است. اگرچه به دلیل انذارها و توبیخ های الهی، پژوهش ها و تحقیق های بسیاری از سده نخست تاکنون بر روی این پدیده اقتصادی انجام گرفته است اما مطالعه این مفهوم در عصر کنونی به منظور دستیابی به نظام اقتصادی اسلام از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. این نوشتار نیز به نوبه خود در تلاش برای دستیابی به درک این مفهوم اقتصادی با بکارگیری مطالعات انسان شناختی بوده است. با عنایت به این رویکرد پژوهشی می توان به جایگاه بی نظیر تجارت به مثابه یک پدیده فرهنگی، در شکل گیری این مبادله اقتصادی پی برد. تجارت منجر به ایجاد یک تحول کامل معنایی در مفهوم ربا گشته و آن را از یک مبادله هدیه ای که موجب تعمیق روابط اجتماعی می گشت، به ابزاری برای ازهم گسیختگی جامعه تبدیل نمود.

واژگان کلیدی: ربا، تجارت، بیع، انسان شناسی اقتصادی، مبادله اقتصادی.

العنوان: مفهوم «الربا» فی عصر نزول القرآن الکریم

الأستاذ المشرف: الدکتور أحمد باکتجی

الأستاذ المساعد: الدکتور عباس مصلائی بور

الطالب: محمد حسین شیرزاد

الفرع الدراسی: الشریعه إختصاص علوم القرآن والحدیث

الملخص

یُعدّ «الربا» من أهم المفاهیم الاقتصادیّه وأعرقها فی شبه الجزیره العربیّه حیثُ اعتُنی به فی القرآن الکریم. وإن کان قد ابتدأ البحث عن هذا المفهوم منذ القرون الأولی، ولکنه حُظی باهتمامات کثیره فی العصر الحالی مِن أجل الحصول علی نظام الاقتصاد الإسلامیّ. هذه الرساله العلمیّه تحاول استیعاب هذا المفهوم باستخدام المنهج الحدیث أعنی علم الإنسان. فبناءً علی هذه المقاربه البحثیّه یمکننا أن نعرف مکانه «التجاره» الفریده کظاهره ثقافیه فی تکوین بعض النشاطات الاقتصادیه مثل «الربا». فـ«التجاره» أدّت إلی تغییر معنویّ فی «الربا» کلیّاً وأخرجته من مبادله یتهادی الناس بها لتعزیز الأواصر الاجتماعیه، إلی أداه مدمّره تهدّد وحده المجتمع.

الکلمات الرئیسیّه: الربا، التجاره، البیع، علم الإنسان بمقاربه تأریخیّه، علم الإنسان بمقاربه اقتصادیّه.

Abstract

“Usury” (Riba) is being considered as one of the most important and key economic concepts in Arabian Peninsula, which is also mentioned in Holy Quran. Studies and researches regarding this concept commenced from the very first decades of Islam, however, it has attracted attentions in recent years in order to achieve Islamic Economic System. This dissertation attempts to analyze the meaning of “Riba” using anthropological methods. According to this research, the unique role of “Trade” (Tijarah) as a cultural phenomenon in forming some economic exchanges like “Riba” can be identified. Trade (Tijarah) caused a complete semantic change in Riba and changed it from an economic exchang strengthening social relationships to a destroying tool in society.

Key Words: Riba, Tijarah, Bay, Economic Anthropology, Economic Exchange.

Imam Sadiq (a s) University

Theology, Islamic Studies and Guidance

  1. A. Guidance

The Concept of Usury (Riba)

in the discourse of Revelation of the Holy Quran

Supervisor

  1. R. Ahmad Pakatchi

Advisor

  1. R. Abbas Mosallaipoor

Autor

Mohammad Hossain Shirzad

September, 2014

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

سال نشر