دروس و منابع حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها

پایان‌نامه: روابط متقابل بخش انرژی و اقتصاد کلان (رویکرد سیستم دینامیک)

دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی واقتصاد

روابط متقابل بخش انرژی و اقتصاد کلان (رویکرد سیستم دینامیک)

استاد راهنما:

دکتر داود منظور

استاد مشاور:

دکتر مهدی صادقی

مرتضی ترابی

تابستان ١٣٨٧

چکیده

در این تحقیق در پی آن هستیم تا با استفاده از روش مدل‌سازی پویا، مدلی کلان انرژی در اقتصاد ایران طراحی نماییم. بخش‌های عمده این مدل عبارتند از بخش تولید شامل تولید ناخالص ملی، بخش مصرف شامل مصرف بخش خصوصی و دولتی، بخش مصرف انرژی شامل مصارف انرژی در بخش‌های صنعتی، کشاورزی و مسکونی و بخش سرمایه‌گذاری شامل سرمایه‌گذاری در بخش انرژی و سرمایه‌گذاری در سایر بخش‌های اقتصاد.

در مدل طراحی شده، روابط علی ـ معلولی بین بخش انرژی و بخش‌های واقعی اقتصاد با استفاده از روش مدل‌سازی پویا شبیه‌سازی شده و سپس پارامترهای مدل با روش سابقه تاریخی نتایج مطلوب، کالیبره گردیده‌اند. پس از آن از طریق سه سناریو اثرات تغییر قیمت حامل‌های انرژی بر مصارف برق، گاز و نفت و همچنین میزان سرمایه‌گذاری در بخش‌های برق، گاز و نفت و رشد اقتصاد مورد بررسی قرار گرفته است. سه سناریوی فوق عبارتند از: الف) تثبیت قیمت حامل‌های انرژی، ب) افزایش قیمت حامل‌های انرژی با توجه به نرخ تورم، ج) تعیین قیمت حامل‌های انرژی با توجه به قیمت تمام شده و افزایش آنها با توجه به تورم. هر یک از این سناریوها چه اثراتی در پی خواهند داشت؟

مقایسه نتایج این سه سناریو نشان می‌دهد که هر سه سناریو مصرف و سرمایه‌گذاری در بخش انرژی را با شدتهای متفاوتی کاهش می‌دهند که شدت آنها از سنایوری الف تا ج بیشتر می‌گردد.

همچنین به این نتیجه رسیدیم که سه سناریو بر رشد اقتصاد اثرات متفاوتی دارند، بدین ترتیب که سناریوی ب رشد اقتصاد را از دو سناریوی دیگر در بلندمدت بیشتر افزایش می‌دهد. سناریوی ج در کوتاه مدت رشد اقتصاد را بیشتر از دو سناریوی دیگر افزایش می‌دهد ولی در بلندمدت اثر کمتری نسبت به دو سناریوی دیگر دارد.

کلیدواژه‌ها:

مدلسازی پویا، شبیه سازی، مدل کلان اقتصادی، مدل کلان انرژی

العنوان: العلاقات بین قطاع الطاقه و قطاع الاقتصاد الکلی فی ایران

الطالب: مرتضی ترابی

الأستاذ المشرف: الدکتور داود منظور

الأستاذ المساعد: الدکتور مهدی صادقی

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الاقتصاد

الخلاصه

تهدف هذه الدراسه إلى تقدیم نموذج الطاقه الکلی لاقتصاد الجمهوریه الاسلامیه الایرانیه من قبل نهج النظام الدینامیکی.

القطاعات الرئیسیه من هذا النموذج تشمل قطاع الإنتاج بما فی ذلک الناتج المحلی الإجمالی، قطاع الاستهلاک بما فی ذلک استهلاک القطاع الحکومی والخاص، قطاع استهلاک الطاقه و یشمل استهلاک الطاقه فی القطاعات الصناعیه و الزراعیه و السکنیهوالاستثماریه و قطاع الاستثمار بما فی ذلک الاستثمار فی قطاع الطاقه و الاستثمارفی القطاعات الاقتصادیه الأخرى.

فی هذا النموذج، حاکینا العلاقات السببیه بین الطاقه و القطاعات الحقیقیه للاقتصاد مع نهج النظام الدینامیکیو تم معایرهمعلمات النموذج باستخدام نموذج البیانات التاریخیه.

ثم عبر ثلاثه سیناریوهات و قد تم فحص آثار التغیر فی أسعار حاویات الطاقه على استهلاک الکهرباء والغاز والنفط و مستویات الاستثمار فی مجال الکهرباء والغاز والنفط والنمو الاقتصادی.

هذه السیناریوهات الثلاثه هی: (أ) تثبیت أسعار حاویات الطاقه ؛ ب) ارتفاع أسعار حاویات الطاقه وفقا لمعدل التضخم، وج) تحدید أسعار حاویات الطاقه وفقا لتکلفتهاو ارتفاعها وفقا للتضخم. کیف یؤثر کل من هذه السیناریوهات؟

المقارنه بین هذه السیناریوهات الثلاثه تبین أن جمیع السیناریوهات الثلاثه خفض الاستهلاک والاستثمار فی قطاع الطاقه بدرجات مختلفه، حیث ارتفع درجه التخفیض من سیناریو ألف إلى جیم.

و تبین أیضا ان السیناریوهات الثلاثه لها تأثیرات مختلفه على النمو الاقتصادی. السیناریو باء یزید من النمو الاقتصادی بأکثر من ألف وجیم فی المدى الطویل. السیناریو جیم یزید من النمو الاقتصادی بأکثر من ألف و باء فی المدی القصیر ولکن فی المدى الطویل یوثر أقل من الأخریین.

الکلمات الأساسیه:

النظام الدینامیکی، المحاکاه، نموذج الاقتصاد الکلی، نموذج الطاقه الکلی، نموذج الکهرباء الکلی

Abstract

This study aims at providing a macro energy model for Iran’s energy sector. Major parts of this model are production sector including GDP, Consumption sector including private and government consumption, Investment sector including investment in energy and other sectors, and Energy consumption sector including oil, gas and electricity consumption.

In this model, the causal relations between energy and real sectors of the economy have been simulated with a system dynamic approach. And the parameters of the model have been calibrated. Then through three scenarios the effects of price changing of the energy containers on energy consumption, energy investment and GDP growth, as a major strategy of energy section have been examined. Those three scenarios are:A) price stabilization of energy containers;B) Increase of energy containers price with due attention to inflation rate; andC) determination the price of energy containers, firstly upon the total cost in a particular year. Then increase with due attention to inflation rate. Which makes energy containers price increase?

Comparing the results of these three scenarios, we come into conclusion that three scenarios decrease the consumption and investment of energy in different degrease, rising from scenario A to C.

However it was also understand that the three scenarios affected the GDP growth differently. Scenario B increases the GDP growth more than A and C in long runs. Scenario C increases the GDP growth more than A and B in short run. But in long

run is less than the other scenarios.

Key words:

System Dynamic, Macroeconomic model, Energy model

Imam Sadiq University

A Thesis Presented for the Degree of Master of Art

In Faculty of Islamic Studies and Economics

ENERGY SECTOR AND MACRO ECONOMY INTERACTIONS

(a System Dynamic Approach)

Supervisor: Dr. D. Manzoor

Advisor: Dr.M.Sadeghi

Morteza Torabi

Summer2008

1 دیدگاه برای پایان‌نامه: روابط متقابل بخش انرژی و اقتصاد کلان (رویکرد سیستم دینامیک)

  1. تکتم

    عالی

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *