پایان‌نامه: گردش نخبگان و ثبات سیاسی  در جمهوری اسلامی‌ایران

رایگان

توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی

پایان‌نامه دوره دکتری علوم سیاسی

گردش نخبگان و ثبات سیاسی  در جمهوری اسلامی‌ایران

استاد راهنما:

دکتر جلال درخشه

اساتید مشاور:

دکتر کاووس سید امامی

دکتر محمدرضا طباطبایی

دانشجو:

منصور طبیعی

بهمن ۱۳۹۰

چکیده:

موضوع تحقیق بررسی رابطه گردش نخبگان و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی‌ایران است. روش اصلی تحقیق حاضر، روش پژوهش فرایند تاریخی است. ‌این تحقیق کوشیده است تا با استفاده از “تبیین علی”، تاثیر گردش نخبگان را بر ثبات سیاسی در تاریخ جمهوری اسلامی روشن سازد. در اینتحقیق با پرسشهای زیر مواجه بوده‌ایم:

چه عواملی بر گردش نخبگان در تاریخ جمهوری اسلامی بین سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۸ موثر بوده‌اند؟ تاثیر شرایط طبقاتی بر گردش نخبگان در ساختار رسمی جمهوری اسلامی بین سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۸ چه بوده است؟ چه موانعی در راه گردش نخبگان در تاریخ جمهوری اسلامی بین سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۸ وجود داشته است؟ نخبگان سیاسی در تاریخ جمهوری اسلامی بین سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۸ از کدام طبقات برخاسته‌اند؟

مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج‌این بررسی به طور خلاصه چنین بودند: در تاریخ پس از انقلاب در مقطعی که گردش نخبگان با معضل مواجه شد دوره‌ای از کاهش ثبات نسبی نیز ظاهر شد. واضح است که کاهش آزادی‌های سیاسی در دوران جنگ به دلیل فضای ویژه مقاومت در مقابل دشمن خارجی به سوی کاهش ثبات سیاسی پیش نرفت.

در پاسخ به پرسشهای تحقیق دریافتیم که عوامل نهادی بالاترین نقش را در چگونگی گردش نخبگان دارد. همچنین دریافتیم که ماهیت دموکراسی خواه طبقه متوسط جدید در مقابل طبقات پایین و متوسط سنتی  پس از انقلاب، فضای سیاسی‌ایران را با شکافی عمیق مواجه ساخته که ماهیت ثبات سیاسی را متاثر نموده است. بررسی شرایط طبقاتی پدر نمایندگان و وضعیت تحصیلی نخبگان سیاسی(قدیم یا جدید) موید شکاف مذکور است.

در نهایت بر اساس نتایج‌این تحقیق جمهوری اسلامی‌ایران در تاریخ بین ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۸ دارای سطحی از گردش نخبگان بوده است که به ثبات سیاسی آن انجامیده است. با این حال بنا به دلایلی چون محدودیتهای ساختاری، ضعف و ناکارآمدی احزاب سیاسی و برخی عوامل دیگر گردش نخبگان همراه با برخی بی ثباتی‌ها بوده است. به نظر‌می رسد که در شرایط تاریخی مذکور هر گاه شاخص‌های ثبات سیاسی با نگاه امنیتی و بدون توجه به کیفیت ثبات بالا رفته‌اند به دوره‌ای از کاهش ثبات سیاسی انجامیده است.

واژه‌های کلیدی: ثبات سیاسی، گردش نخبگان، جمهوری اسلامی، طبقه، دموکراسی، فرمول سیاسی.

الملخّص

إن موضوع هذا البحث دراسه العلاقه بین تتابع النخب و الإستقرار السیاسی فی الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه و المنهج، هو بحث المسار التاریخی. فقدحاول الباحث أن یوضّح تأثیر تتابع النخب فی الإستقرار السیاسی فی تاریخ الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه باستخدامه «تبیین علی». فواجه بعض الأسئله طوال البحث:

– ما هو العوامل المؤثره فی تتابع النخب فی تاریخ الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه بین سنه ۱۳۵۷ حتی ۱۳۸۸؟

– ما هو تأثیر الظروف الطبقیه فی تتابع النخب فی البنیه الرسمیه للجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه بین سنه ۱۳۵۷ حتی ۱۳۸۸؟

– ما هو العوائق فی طریق تتابع النخب فی تاریخ الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه بین سنه ۱۳۵۷ حتی ۱۳۸۸؟

– من أیّه طبقه قام النخب السیاسیه فی تاریخ الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه بین سنه ۱۳۵۷ حتی ۱۳۸۸؟

یذکر الباحث نتائج البحث بشکل وجیز: ظهر فتره من انخفاض الإستقرار النسبی بعد الثوره الإسلامیه فی برهه واجه فیها تتابع النخب بالمعضله. من الواضح أن تخفیف الحرّیات السیاسیه لم‌یتجه نحو انخفاض الإستقرار السیاسی فی برهه الحرب المفروضه لسیطره جو المقاومه علی العدو الأجنبی.

وجد الباحث من خلال الأجوبه لهذه الأسئله أن لمنظمات الثوره أکثر تأثیراً فی کیفیه تتابع النخب. من جانب آخر أن ماهیه الدموقراطیین للطبقه المتوسطه الحدیثه ضد الطبقات السفلی و المتوسطه التقلیدیه، خرّق فجوه عمیقه فی جو إیران السیاسی بعد الثوره و الذی أثر فی ماهیه الإستقرار السیاسی. تؤید هذه الفجوهَ دراسهُ الظروف الطبقیه لآباء المندوبین و المستوی الدراسی للنخب السیاسیه القدیمه و الحدیثه.

و فی النهایه علی غرار نتائج هذا البحث، وصل الباحث إلی أن هناک برهه من تتابع النخب للجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه بین سنه ۱۳۵۷ حتی ۱۳۸۸ الذی أسفر عن الإستقرار السیاسی. ولکن قدصاحب تتابعُ النخب عدمَ الإستقرار بعض الأحیان لأسباب؛ منها التحدیدات البنیویه، الضعف أو عدم تأثیر للأحزاب السیاسیه و. . . . فی ظروف هذه البرهه التاریخیه یبدو أن مؤشرات الإستقرار السیاسی حینما ترتقی بإجراءات أمنیه دون اهتمام بکیفیه الإستقرار، قد أدّی إلی دور من انخفاض الإستقرار السیاسی.

المفردات الأساسیه: الإستقرار السیاسی، تتابع النخب، الجمهوریه الإسلامیه الإیرانیه، الطبقه، الدیموقراطیه، الصیغه السیاسیه.

Abstract

The subject of this research is the study of relationship between elite’s circulation & political stability in the Islamic Republic of Iran. The method of the research is the method of historical process that tries to ascertain the effect of elite’s circulation on political stability in the Islamic Republic of Iran’s history with causal explanation methodology. We had dealt with questions in the research:

What reasons did affect elite’s circulation in the Islamic Republic of Iran’s history in 1357(1979) – 1388(2009)?

What did affect class gaps on elite’s circulation in formal structure of the Islamic Revolution in 1357(1979) – 1388(2009)?

What was the class origin of political elites in the Islamic Revolution in 1357(1979) – 1388(2009)?

The research findings are:

When elite’s circulation was dealt with problems after revolution, political stability decrease. In the Imposed War, decrease of political freedoms was not led to decrease of political stability because of resistance against external enemy.

In response to research questions, we found that the institutional reasons have important role in elite’s circulation. New Middle East class & its demand for democracy against low & old Middle East class after revolution, created deep gap in political space & affect political stability.

The study of class base of the members of parliament & educational situation of new & old elites confirm the gap.

Finally, on the basis of the the research findings, the Islamic Republic of Iran have had a degree of elite’s circulation in 1357(1979) – 1388(2009) that led to political stability of political regime. However elite’s circulation had come along with  political instability because of structural limitations, ineffectiveness of political parties and etc. In this time, it seems any time the indicators of political stability have increase with security attitude without stress on the quality of stability led to decrease of political stability.

Keywords: Political stability, elite’s circulation, Islamic Republic, class, democracy, Political Formula.

Imam Sadiq University

A Thesis Presented for the

Degree of Ph.D in Political Science

Faculty of Islamic Studies and Political Science

Elite Circalation and political in Islamic Republic of Iran

Supervisor

Dr. J. Dorakhshah

Advisor:

Dr. K. Seyyedemami

Dr. Tabatabaie

Student:

Mansoor Tabiee

January 2011

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

استادان راهنما و مشاور

, ,

دانشجو

سال نشر