26%

پایان‌نامه: تحلیل گفتمانی انتقاد اجتماعی در شعر شاعران انقلاب اسلامی

39,000 تومان 29,000 تومان

توضیحات

بسم‌الله الرحمن الرحیم

پایان‌نامه کارشناسی ارشد

گرایش مطالعات سیاست‌گذاری

تحلیل گفتمانی انتقاد اجتماعی در شعر شاعران انقلاب اسلامی

استاد راهنما: دکتر حسن بشیر

استاد مشاور: دکتر محمدرضا سنگری

دانشجو: میلاد عرفان‌پور

دیماه ۱۳۹۳

چکیده

ادبیات، سندی است اجتماعی که می‌توان با تحلیل آن، تصویری از شرایط اجتماعی هر دوران به دست آورد . از گذشته، شعر به عنوان تأثیرگذارترین رسانه برای انتقال مفاهیم و فرهنگ ایرانی ایفای نقش کرده است و بسیاری از موضوعات اجتماعی را، شاعران به لحنی مصلحانه و منتقدانه بیان کرده‌اند. دوران انقلاب اسلامی نیز، با تحولات و فراز و نشیب‌های بسیار در اوضاع اجتماعی مردم ایران همراه بوده است که این وضعیت در شعر این دوران منعکس شده است. در این تحقیق، بر این مبنا و با روش تحلیل گفتمان- که روشی کیفی برای دستیابی به ناگفته های متن است- ، انتقاد اجتماعی در شعر دهه اول تا سوم انقلاب اسلامی‌ مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.دو پرسش این پژوهش یکی به چیستی گفتمان‌های غالب انتقاد اجتماعی در شعر سه دهه نخست انقلاب اسلامی اختصاص یافت و دیگری به سیر تحول این گفتمان‌ها در این سه دهه.

برای انتخاب شاعران مطرح اجتماعی در هرکدام از سه دهه نخست انقلاب اسلامی، مصاحبه ای از ده نفر از متخصصان این حوزه انجام شد و پس از تعیین شعرا از هر کدام، ۵ شعر که به طور برجسته تر به انتقاد اجتماعی پرداخته باشد، انتخاب شد.  بنابرین از سه دهه نخست پس از انقلاب اسلامی مجموعا ۷۵ شعر تحلیل شد و گفتمان‌های غالب انتقاد اجتماعی از هر دهه، همچنین سیر تحول این گفتمان‌ها مورد تبیین قرار گرفت. تحلیل گفتمان در این پژوهش، به روش پیشنهادی دکتر حسن بشیر به عنوان پدام(روش عملیاتی تحلیل گفتمان) انجام شد که روائی و اعتبار آن پیش از این در پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها و پژوهش‌های متعددی اثبات و تأیید شده است. بر مبنای این روش در پنج مرحله، متن مورد تحلیل و بررسی قرار می‌گیرد و در نهایت، وجوه ناگفته و عمیق متن استخراج می شود.

پس از جمع‌بندی مراحل تحلیل، در پاسخ پرسش نخست، شش گفتمان برتر انتقاد اجتماعی در شعر شاعران سه دهه نخست انقلاب اسلامی به این شرح شناخته شد: گفتمان انتقاد از افول اجتماعی اخلاقی، گفتمان انتقاد از افول اجتماعی فرهنگی، گفتمان انتقاد از افول اجتماعی روانی، گفتمان انتقاد از افول اجتماعی اقتصادی، گفتمان انتقاد از افول اجتماعی دینی و گفتمان انتقاد از افول اجتماعی سیاسی. همچنین در پاسخ دومین پرسش به تحلیل سیر تحول گفتمان های انتقاد اجتماعی در شعر این سه دهه شرح داده شد و نقش هر کدام از عوامل و زمینه های بیرونی نیز در این فرایند مورد بررسی قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها: تحلیل گفتمان، انتقاد اجتماعی، شعر انقلاب اسلامی، شاعران انقلاب اسلامی

الملخّص

الأدب هو وثیقه اجتماعیه یتم من خلال تحلیلها إیجاد تصوّرٍ ما حول الظروف الاجتماعیه لمرحله معینه من التاریخ. ففی الماضی مثلا  کان الشعر هو أکثر العناصر تأثیراً فی انتقال المفاهیم الاجتماعیه و الثقافیه المتعلقه بإیران  ، وکان الشعراء یوضّحون الکثیر من المواضیع الاجتماعیه من خلال النقد وإدلاء الرأی. کذلک فی زمن الثوره الإسلامیه ، فقد صاحبت الحرکه الأدبیه التحولات و التغییرات الاجتماعیه للشعب الإیرانی وهذا یتجلى فی الشعر المنسوب لتلک المده الزمنیه . فی هذا البحث ، بناء على هذا الأساس و الاستفاده من التحلیل الخطابی – وهو أسلوب کیفیٌّ من أجل الحصول على غیبیات النص  وما هو کامن من وراء السطور  – ، تم تحلیل و دراسه حاله النقد الاجتماعی المستخدمه فی الشعر من العشره الأولى حتى العشره الثالثه من الثوره الإسلامیه . و البحث قائم على سؤالین ؛ الأول حول ماهیه القالب الخطابی المستخدم فی السنوات الثلاثین الأولى من الثوره الإسلامیه و الآخر حول مراحل تحول و تطور هذه القوالب الخطابیه لتلک الفتره .

من أجل اختیار الشعراء الذین برزوا فی النقد الاجتماعی خلال السنوات الثلاثین الأولى من الثوره الإسلامیه ، قمنا بمقابلات مع عشره متخصصین فی  هذا المجال ، ومن بعد أن تمَّ تعیین الشعراء ، تم انتخاب ۵ نماذج شعریه – لکل شاعر على حدا – من أشعارهم البارزه فی مجال النقد الاجتماعی . و بناءا على هذا الأساس فقد شملت دراستنا تحلیلا لخمسه و سبعین نموذجا شعریا فی مجال النقد الاجتماعی لتلک الدوره ، وکذلک تم تبیین مراحل تحول هذه الأشعار خلال المده التی هی مدُّ نظرنا من الثوره الإسلامیه . الأسلوب المتّبع فی هذه الدراسه هو من اقتراح الدکتور حسن بشیر و الذی یحمل عنوان الأسلوب العملی للتحلیل الخطابی حیث تم اتباع الأسلوب الروائی و الذی تم اثباته و تأییده فی العدید من رسائل التخرج و البحوث المختلفه . ومن خلال هذا الأسلوب یتم استخراج غیبیات النص من خلال خمس مراحل مختلفه یتم فیها تحلیل و دراسه المتون .

بعد أن تم تجمیع و ترتیب مراحل التحلیل ، و من أجل جواب السؤال الأول ، تم تعریف أفضل سته محاور  کلامیه حول النقد الاجتماعی فی الشعر لشعراء المرحله المطروحه : نقد الخمول الاجتماعی الأخلاقی ، نقد الخمول الاجتماعی الثقافی ، نقد الخمول الاجتماعی النفسی   ، نقد الخمول الاجتماعی الاقتصادی ، نقد الخمول الاجتماعی الدینی و نقد الخمول الاجتماعی السیاسی . وکذلک فیما یتعلق بإجابه السؤال الثانی حول مراحل النقد الاجتماعی فی شعر المرحله المدروسه فقد تم شرحُ تحلیلِ محاورها الخطابیه  و دور کل العوامل الخارجیه المؤثره فیها .

المفردات الدلیله: التحلیل الخطابی، الانتقاد الاجتماعی، شعر الثوره الإسلامیه، الشعراء الثوره الإسلامیه

Abstract

Literature is a social document by analyzing which we can reach an outline for social situations of a given era. From the past, poetry, as the most influential medium, has played an important role in conveying Iranian social and cultural concepts and many of social issues have been expressed by poets in a peaceful critical tone. Islamic revolution era, also, has undergone so many developments and vicissitudes with regard to social conditions of Iranian people that has been reflected in the poetry of this period of time. In this paper, we have studied the social criticism reflected in the first to third decades of the Islamic revolution of Iran on this basis through discourse analysis method – a qualitative method for gaining hidden concepts of a text. In our research, we focused on two question one of which concerning the quiddity of the prevailing discourses on social criticism reflected in the first three decades of Islamic revolution and the other concerning the development process of these discourses during these three decades.

We have carried out an interview with ten experts of the field to select distinguished social poets of each one of the three decades, and then, we picked up 5 poems of each selected poets that displayed social criticism more prominently. Thus, in general, 75 poems from the first three decades of post-Islamic-revolution era have been analyzed and prevailing discourses on social criticism of each decade as well as development process of theses discourses have been reviewed and made clear. Discourse analysis, in this research, have been carried out through Dr. Hassan Bashir’s proposed method, called PDAM (Practical Discourse Analysis Method) the validity of which has been previously verified and confirmed by various theses and researches. Based on this method, the given text is analyzed in five steps, and in the end, deep hidden aspects of the text are extracted.

Summing up the analysis steps, six top discourses on social criticism reflected in poets’ poems of the first three decades of Islamic revolution have been concluded in response to the first question which go as follows: criticism discourse of social- moral erosion, criticism discourse of social-cultural erosion, criticism discourse of social-psychological erosion, criticism discourse of social-economic erosion, criticism discourse of social-religious erosion, and criticism discourse of social-political erosion. Also, in response to the second question, development process of social criticism discourses in poems of these three decades have been studied and the role of each external factor and background engaged in the process has been analyzed.

Keywords: discourse analysis, social criticism, poems of Islamic revolution, poets of Islamic revolution

Imam Sadeq university

Faculty of Islamic studies and culture and communication

continuous M.A thesis in Islamic studies and culture and communication field

Policy making studies area

Discourse Analysis of Social Criticism in Islamic Revolution of Iran’s Poetic

Thesis Advisor: H.bashir (Ph.D.)

Consulting Advisor: M.SANGARI (Ph.D.)

Student: Milad erfanpour

February, 2015

دانلود فهرست مطالب، چکیده‌ها و منابع
دانلود ۲۰ صفحه اول پایان‌نامه ‌و فهرست مطالب
رایگان پیش نمایش
دانلود منابع و چکیده‌های انگلیسی و عربی
رایگان پیش نمایش

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر