پایان‌نامه: دیپلماسی فرهنگی آمریکا در ایران ۱۳۵۷-۱۳۳۲

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق (علیه السلام)

دانشکده معارف اسلامى، فرهنگ و ارتباطات

رساله دوره دکتری فرهنگ و ارتباطات

فرهنگ، ارتباطات و سیاست خارجی:

دیپلماسی فرهنگی آمریکا در ایران

۱۳۵۷-۱۳۳۲

حسام الدین آشنا

استادان راهنما

دکتر کاظم معتمد نژاد       

دکتر مهدی محسنیان راد

زمستان ۱۳۸۲

چکیده

هدف نظری این رساله، کسب شناخت عمیق تر از ابعاد نظری روابط متقابل ارتباطات ، فرهنگ و سیاست خارجی ،مطالعه ریشه ها ،زمینه ها وابعاد فرهنگی روابط بین کشورها برای درک ماهیت ،کیفیت و میزان تاثیر پذیری آنان از این روابط و تلاش برای انسجام بخشی به یک نظریه تبیین گر در خصوص تعامل” فرهنگ دیگر” با فرهنگ بومی در چهارچوب مفهومی “تماس فرهنگی”است. هدف موردی این پژوهش، باز شناسی چگونگی پشتیبانی فرهنگ و ارتباطات از سیاست خارجی آمریکا نسبت به ایران ودرک واقع گرایانه از ابعاد حضور فرهنگ آمریکایی در تلاشهای تبلیغاتی سفارت آمریکا در تهران به منظور گسترش و غنی سازی ابعاد و عمق رشته فرهنگ و ارتباطات است.

در این رساله با بهره گیری از چند رشته نظریه پردازی در حوزه روابط بین المللی ، ارتباطات بین المللی ، تبلیغات بین المللی و استفاده از مدلهای عملیات روانی، تبلیغات سازمانی و سیاسی و بهره گیری از روش تحلیل محتوای تولیدات رسانه ای با مراجعه به منابع کتابخانه ای درزمینه روابط بین المللی وروابط ایران-آمریکا، اسناد دولتی و منابع آرشیوی درایران و آمریکا  وانتشارات اداره اطلاعات سفارت آمریکا در تهران تلاش شده تا به چند پرسش اصلی پاسخ داده شود:

  • ویژگیهای فرهنگی چه نقشی درشکل گیری و تداوم تاریخی سیاست خارجی آمریکا داشته است؟
  • دیپلماسی فرهنگی دولت آمریکا نسبت به ایران با چه اهداف، سیاستها و برنامه هایی تنظیم شده و تحول یافته است؟
  • در اجرای این برنامه ها ازکدام روشها، ابزار و رویکردها استفاده شده است؟
  • محتوای تبلیغات فرهنگی آمریکاچه بوده ، چـه اهدافی را دنبال می کرده و چگونه با فرهنگ بومی تعامل می کرده است ؟
  • در مورد تأثیرات کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت این اقدامات فرهنگی به چه گمانه هایی می توان دست یافت؟
  • ابعاد فرهنگی دیپلماسی آمریکا نسبت به ایران  را با چه نظریه ای می توان تبیین کرد؟
  • از دستاوردهای این تحقیق چه راه کارهایی را می توان برای آینده روابط فرهنگی بین‌المللی ایران طراحی کرد؟

رساله فرهنگ، ارتباطات و سیاست خارجی:دیپلماسی فرهنگی آمریکا در ایران۱۳۵۷-۱۳۳۲ با مطالعه دو عامل اساسی شکل گیری سیاست خارجی آمریکا یعنی هویت فرهنگی و منافع ملی آغاز می‌شود ودر ادامه به تحول دیپلماسی عمومی آمریکا می‌پردازد؛ سپس دیپلماسی عمومی‌‌این کشور را نسبت به‌ایران در دو شاخه: دیپلماسی فرهنگی و دیپلماسی ارتباطی تجزیه و تحلیل می‌نماید. بررسی دیپلماسی فرهنگی باتاکید بر رویکرد ارتباطات بین فرهنگی در چارچوب مطالعه برنامه فولبرایت (تبادل استاد و دانشجو) و بررسی رویکرد ارتباطات بین المللی در چارچوب مطالعه پیامهای تصویری نشریه مرزهای نو (نشریه اداره اطلاعات آمریکا در تهران) انجام می‌‌شود.

در فصل اول، سه مساله بنیادین در تعامل میان فرهنگ، ارتباطات و سیاست خارجی، نقش و تأثیر هویت ملی بر سیاست خارجی، ابزارهای فرهنگی و ارتباطی سیاست خارجی و چگونگی استفاده از این ابزارها برای ایجاد تماس فرهنگی مورد بررسی قرار گرفته است.

در فصل دوم ابتدا بانگاهی تاریخی، شکل‌گیری فعالیتهای فرهنگی بین المللی و مهم‌ترین تحولات دیپلماسی عمومی ایالات متحده از زمان جنگ جهانی اول تا زمان حاضر در ابعاد اهداف، سیاستها، راهبردها و سازماندهی مورد بررسی قرار می‌گیرد. پس از آن با نگاهی کارکردی به هریک از حیطه‌های چهارگانه دیپلماسی عمومی‌شامل: برنامه‌های تبادلات علمی، آموزشی و شهروندی، برنامه‌های فرهنگی وهنری، برنامه‌های اطلاع رسانی وبرنامه‌های اینترنتی و رادیو و تلویزیونی پرداخته می‌شود. سپس با رویکردی سازمانی آخرین ساختار آژانس اطلاعات آمریکا، ساختار و نیروی انسانی در خارج از کشور وکمیته‌های مختلف برنامه، بودجه و نظارت معرفی می‌شوند و در نهایت ضمن بررسی آخرین برنامه راهبردی آژانس به وضعیت جاری و بحرانهای دیپلماسی عمومی آمریکا در ابتدای قرن بیست و یکم توجه می‌شود.

در فصل سوم ابعاد فرهنگی و ارتباطی روابط امریکا با ایران از ابتدا تا ۱۳۵۷مورد توجه قرار می‌گیرد. در ابتدا، دو جریان ریشه‌ای در سیاست خارجی آمریکا نسبت به‌ایران بازشناسی می‌شود. جریان اول که منفعت محوری نام گرفته منافع کوتاه و میان مدت اقتصادی، سیاسی و امنیتی را مورد توجه قرار داده و جریان دوم که بر اساس عناصر اصلی هویت آمریکایی شکل گرفته، به پایه ریزی روابط ماندگار و منافع بلند مدت معطوف شده‌است. دیپلماسی فرهنگی آمریکا در ایران بر پایه دیدگاه هویت محور قابل بررسی است. در بخش دوم با تکیه بر اسناد برجای مانده‌ از سفارت آمریکا در تهران و اسناد آزاد شده وزارت خارجه آمریکا، اهداف و سیاستهای دراز مدت فرهنگی آمریکا مورد بررسی و بازشناسی قرار گرفته و در پنج محورِ: ترویج ارزشها و شیوه زندگی آمریکایی به

عنوان الگوی آرمانی، گذار از جامعه سنتی و تقویت طبقه متوسط غربگرا، جهت دهی به دانش ودانشگاهها، گسترش زبان انگلیسی به عنوان زبان علمی و ارتباطی وتشکیل شبکه‌ای از نخبگان فرهنگی مؤثر، علاقمند و مرتبط با آمریکا تلخیص شده‌است. در بخش سوم نگاهی سازمان محور، به مهم‌ترین تشکیلات و ابزارهای سازمانی دیپلماسی عمومی آمریکا در ایران پرداخته شده‌است. سپس با تکیه بر اسناد وزارت خارجه آمریکا، آژانس اطلاعات ایالات متحده، کمیسیون روابط خارجی کنگره آمریکا و ماهنامه مرزهای نو به جنبه های اجرایی دیپلماسی فرهنگی آمریکا در ایران پرداخته می‌شود و با رویکردی موضوع محور به این اسناد، ساختاری نو بر مبنای سیاستها ی مورد بحث و گروههای هدف بنا می‌شود.

فصل چهارم به بررسی پیامهای تصویری موجود در “مرزهای نو”، نشریه اصلی اداره اطلاعات ایالات متحده در ایران می‌پردازد و محتوای تصویری این نشریه را از منظر ویراستاری فرهنگی مورد توجه قرار می‌دهد. هدف از این پژوهش شناخت عمیقتر رویکرد ارتباطات بین‌المللی در دیپلماسی عمومی آمریکا در ایران از طریق تحلیل ساختار و پیامهای آشکار و ضمنی موجود در تصاویر نشریه مرزهای نو است.

فصل پنجم به پردازش و پیرایش یافته های نظری و راهبردی و ارائه پیشنهادهایی برای ادامه پژوهش اختصاص یافته است.

چکیده عربی

الثقافه ، الاعلام والسیاسه‌الخارجیه:

الدبلوماسیه الثقافیه الامریکیه فی ایران خلال فتره ۱۹۷۹-۱۹۵۳م

تهدف هذه الرساله نظریاً إلی الحصول علی معرفه اعمق من الابعاد النظریه فی العلاقات الثنائیه فی الاعلام و الثقافه و السیاسه الخارجیه و دراسه الجذور، المجالات و الابعاد الثقافیه للعلاقات بین البلاد لفهم ماهیه التأثر و قدره من هذه العلاقات کما تحاول ان تضفی التناسق علی نظریه مبینه بشأن تعامل «الثقافه الاُخری» و «الثقافه الوطنیه» فی اطار مفهوم «الاتصال الثقافی» و علی و جه الخصوص یهدف هذا البحث إلی معرفه کیفیه دعم الثقافه والاعلام للسیاسه الخارجیه الامریکیه تجاه ایران و فهم واقعی لابعاد تواجد الثقافه الامریکیه فی المساعی الاعلامیه لسفاره امریکا فی طهران بهدف تنمیه‌  ابعاد و تعمیق فرع الثقافه و الإعلام.

تحاول هذه الرساله الاجابه‌ علی عده اسئله و ذلک استعانه بعدد من التنظیرات فی مجال العلاقات الدولیه، الاعلام الدولی، الدعایات الدولیه و استخدام نماذج العملیات النفسیه و الدعایات التنظیمیه و السیاسیه و استخدام منهج تحلیل المحتوی للمنتجات الاعلامیه و ذلک بمراجعه الی المصادر المکتبیه فی مجال العلاقات الدولیه و العلاقات الایرانیه ـ الامریکیه، الوثائق الحکومیه و مصادر أرشیفیه فی ایران و امریکا و منشورات دائره اعلام السفاره الامریکیه فی طهران:

  • ماهو دور الخصائص الثقافیه فی تکوین السیاسه الخارجیه الامریکیه و استمرارها التاریخی؟
  • ماهی الاهداف والسیاسات و الخطط الکامنه وراء تنظیم و تطور الدبلوماسیه الثقافیه للاداره الامریکیه تجاه ایران؟
  • ماهی المناهج، الادوات و الاتجاهات المستخدمه لتنفیذ هذه الخطط؟
  • ماهو محتوی الدعایات الثقافیه الامریکیه، و ما هی الاهداف المتبعه و کیف کانت تعامل الثقافه الوطنیه؟
  • ما هی التکهنات الممکنه فی شأن التأثیرات لهذه الخطوات الثقافیه علی المدی القریب، المتوسط و البعید؟
  • ما هی النظریه التی یمکن اعتمادها لبیان الابعاد الثقافیه للدبلوماسیه الثقافیه تجاه ایران؟
  • ما هی الحلول التی یمکن تصمیمها لمستقبل العلاقات الثقافیه الدولیه لإیران اعتماداً علی نتانج هذا البحث؟

تبدأ مهمه” الثقافه ، الإعلام والسیاسه‌الخارجیه: الدبلوماسیه الثقافیه لامریکا فی ایران خلال فتره ۱۹۷۹-۱۹۵۳م “بدراسه عاملین اساسیین فی تکوین السیاسیه الخارجیه الامریکیه و نقصد بذلک الهویه الثقافیه و مصالحها الوطنیه و بعد ذلک ننتقل الی تاریخ الدبلوماسیه الشعبیه لامریکا؛ کما ندرس دبلوماسیتها الشعبیه تجاه ایران فی فرعین هما: الدبلوماسیه الثقافیه و الدبلوماسیه الاعلامیه. آخذین الفرعین بالدراسه والتحلیل. وتتمُّ الدراسه الدبلوماسیه الثقافیه ترکیزاً علی الاتجاه الإعلامی الدولی فی إطار دراسه النداءات الموجه عبر صُور مجله‌مرزهای نو (الحدود الجدیده: مجله دائره الاعلام الامریکیه فی طهران).

یدرس الفصل الاول ثلاث مسائل اساسیه‌فی تعامل الثقافه و الاعلام و السیاسه الخارجیه: دور الهویه الوطنیه و تأثیرها علی السیاسه الخارجیه و الأدوات الثقافیه و الاعلامیه للسیاسه الخارجیه و کیفیه استخدامها لتکوین اتصال ثقافی.

و یدرس الفصل الثانی اولاً بنظره‌تاریخیه تکوین النشاطات الثقافیه الدولیه و أهم التطورات الدبلوماسیه الشعبیه للولایات المتحده بدءًا من الحرب العالمیه الاُولی حتی العصر الراهن فی ابعاد، الاهداف، السیاسات الحلول و التنظیمات. ثم یدرس اداء کل من المجالات الاربعه للدبلوماسیه الشعبیه و هی:

خطط المبادلات الثنائیه العلمیه،‌ الخطط التعلیمیه و المواطنه، الخطط الثقافیه و الفنیه،‌الخطط المعلوماتیه و الشبکه العالمیه للمعلومات (الانترنت) و الإذاعه و التلفاز. و بعد ذلک نقدم تعریفاً باتجاه تنظیمی لآخِر هیکلیه لوکاله الاعلام الامریکیه(USIA) والهیکلیه و القوی العامله لها خارج البلد و اللجان المختلفه للبرمجه والمیزانیه والرقابه. حیث ندرس آخر البرامج الاستراتیجیه للوکاله و نسلط الضوء فی الاخیر علی الظروف الراهنه والازمات الدبلوماسیه الشعبیه لامریکا فی بدایه القرن الحادی و العشرین.

ویهتم الفصل الثالث بالأبعاد الثقافیه و الإعلامیه لعلاقه امریکا بایران من البدایه حتی عام ۱۹۷۹٫ فیتم التعرف بدایه علی تیارین متجذرین للسیاسه الخارجیه الامریکیه تجاه ایران. یتسم التیار الاول بالتیار المصلحی حیث یعتنی بالمصالح الاقتصادیه و السیاسیه و الامنیه علی المدی القریب و المتوسط؛ فی حین انّ التیار الثانی،‌المتکون علی اساس عناصر اصلیه للهویه الامریکیه، یهتم بإنشاء علاقات خالده و مصالح علی المدی البعید. یمکن دراسه الدبلوماسیه‌ الثانیه الامریکیه فی ایران علی أساس رویه الهویه . و فی القسم الثانی بناءً علی الوثائق المتبقیه من السفاره الامریکیه فی طهران و الوثائق المنشوره من قبل الوزاره الخارجیه

الامریکیه، تمّ دراسه‌و معرفه السیاسات الامریکیه‌ الثقافیه لامریکا علی المدی البعید فی خمسه محاور تتلخص فی: بثّ القیم و نمط الحیاه الامریکیه کمثال یُحتذی، اجتیاز المجتمع التقلیدی و دعم الطبقه المتوسطه‌ذات النزعه الغربیه، التوجیه نحو العلم و الجامعات، ‌نشر اللغه الانجلیزیه کلغه علمیه و ارتباطیه و تکوین شبکه من النخب المثقفین المؤثرین متمایلین الی امریکا و اصحاب علاقه‌بها. و فی القسم الرابع تبنّینا رؤیه تنظیمیه لنتناول اهم المنظمات و الادوات التنظیمیه الدبلوماسیه الشعبیه لامریکا فی ایران. ثم ندرس المجالات التنفیذیه للدبلوماسیه الثقافیه لامریکا فی ایران، اعتماداً علی و ثائق الوزاره الخارجیه الامریکیه، وکاله اعلام الولایات المتحده، لجنه العلاقات الدولیه للکونغرس الامریکی و شهریه مرزهای نو (الحدود الجدیده)، حیث نعتمد دراسه موضوعیه لهذه الوثائق و نقدم هیکلیه جدیده مبنیه علی هذه السیاسات المدروسه والمجموعات المستهدفه.

یختص الفصل الرابع بدراسه النداءات المنبعثه عن الصور المتواجده فی «مرزهای نو»، المجله الاساسیه لدائره اعلام الولایات المتحده فی ایران و یعتنی بما تحتویه من صور من منظر التقویم الثقافی. یهدف هذا البحث، معرفه اعمق لاتجاه العلاقات الدولیه فی الدبلوماسیه العامه لامریکا فی ایران عبر تحلیل  النداءات الواضحه و الخفیه الموجوده فی صور مجله «مرزهای نو».

یختص الفصل الخامس بتحلیل و تنسیق النتائج النظریه و الاستراتیجیه کما یقدم اقتراحات للاستمرار فی البحث.

چکیده انگلیسی

“Culture, Communication and Foreign policy:

The United States’ Cultural Diplomacy in Iran 1953-1979”

Abstract:

The theoretical objective of this dissertation is to gain a deeper understanding of the theoretical aspects of  reciprocal relations between communication , culture and foreign policy , the study of the cultural roots, contexts and aspects of the relations  among different countries for understanding of the nature, quality and the degree of the impact of these relations on these countries in order to give coherence to an explanatory theory about the interaction between a local culture and “an other culture” within the conceptual framework of “cultural contact”.The recognition of the fact that how culture and communication support the United States’ foreign policy in relation with Iran, and also the realistic understanding of the different aspects of the role of propagandistic efforts of the United States’ Embassy in Tehran are the case study objectives of this research. It can provide better conditions for enreaching the of Culture and Communication  discipline .

Applying  different theoretical branches in the fields of International Relations, International Communications, International Propaganda, and also by using some models of psychological operation, political and organizational communication and also the technic of content analysis of media products and by referring to the library resourses on the international relations, Iran-Unites States’ relations, and the documents published by USIA, tries to answer the following questions:

  • What is the role of cultural characteristics on the formation and historical continuation of United States’ foreign policy?
  • On which bases the United States’ goals, policies and plans in its relation with Iran are organized and changed?
  • Which kinds of methods, tools and approaches are used or applied for the realization of these plans?
  • What has been the United States’ content of cultural propaganda? Which goals did it follow, and how did it interact with the local culture?
  • What are speculations over the impact of the short-term, medium-term and long-term cultural enterprises?
  • According to which theory can we explain the cultural aspects of United States’ diplomacy towards Iran?
  • What strategies can be predicted or planned for Iran’s future international cultural relation by paying attention to the results of this theory?

In the first chapter the three main factors of interaction between cultures have been set forth as follows: communication and foreign policy,the influence of national identity on foreign policy;the communicational and cultural tools  in foreign policy and the method of using these tools in cultural contacts.

from a historical point of view the second chapter reviewes the formation of United States’ international cultural activities and analyzes the most important changes in its public dipomacy, since the beginning of the First World War until recent years with the study of the different aspects of aims, policies and strategies and organizational activities. In the next step, from a practical point of view, the four main areas of public diplomacy plans are studied:

  1. scientific, educational and citizen exchanges
  2. culture and art projects
  3. information projects
  4. Media and internet programs

Then the latest structure of USIA and the mode of organizing of its human sources out of the country and also the agency’s different committees- like plan and budget committee and supervision committee-  are introduced by using an organizational approach. At the last step, alongside the study of the agency’s final strategic plans, the current situation and the critical crises of United States’ public diplomacy at the beginning of the 21st century are studied.

In the third chapter the cultural and diplomatic relations between Iran and United States during Pahlavi reign are analysed. At first two crucial trends in United States’dipomacy are recognized. The first trend called- benefit-oriented trend- studies the short and medium-term economic, political and security-related benefits. The second trend which is formed on the basis of main elements of American identity is dedicated to the establishment of long-term benefits and permanent relations. United States’ cultural diplomacy in Iran can be studied on the basis of identity-oriented viewpoints. In the second part, the writer, by relying on the documents that were left behind in the United States’ Embassy and also the released documents from State department, studies the United States’ long-term cultural policies in Iran. The cultural policies are outlined in five categories:

  1. The propagation of American lifestyle and its standards and values as an ideal model.
  2.  Transition from a traditional society towards a modern one and supporting of the westernized middle class.
  3. Orientation and guidance of the universities and procedures of gaining knowledge.
  4. the development of English language as a communicative and scientific language
  5. The establishment of a network of elites who sympathized with American values and were interested in American culture

In the fourth chapter with an organization-oriented poit of view, the most important administrative organizations related to United States’ public diplomacy in Iran are studied and  by relying on the documents of the state department,USIA and Congress Foreign Commission, the executive aspects of United States’ cultural diplomacy in Iran are studied; and with a thematic-oriented  approach to these documents a new structure is founded on the policies and target groups.

The fourth chapter studies the visual messages in Marzhaye-No(new frontiers) Monthly, the main journal of USIS in Tehran, and analyzes its visual content from cultural editing point of view. The in-depth understanding of international communication approach of United States’ public diplomacy in Iran via the semiotic analysis of the explicit and implicit messages is the objective of this research.

The fifth chapter tries to process some of the theoretical and strategic finding and makes suggestions for further research.

Imam Sadiq University

CULTURE ,COMMUNICATION AND FOREIGN POLICY

U.S. PUBLIC DIPLOMACY TOWARD IRAN:

۱۹۵۳-۱۹۷۹

A Dissertation

Submitted to the Faculty of Islamic studies

 & Culture & Communication

in partial fulfillment of the

requirements for the degree of

Doctor of Philosophy

IN

CULTURE AND COMMUNICATION

SUPERVISORS

MAHDI MOHSENIAN RAD                                                                 KAZEM MOTAMED NEJAD

ADVISORS

GHOLAM ALI HADDAD ADEL                                                          HAMID MOWLANA                              

by

HESAMODIN ASHENA

۲۰۰۴

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر