پایان‌نامه: معیارهای ارزیابی مدیران عالی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام

رایگان

توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و مدیریت

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و مدیریت

گرایش مدیریت صنعتی

عنوان: معیارهای ارزیابی مدیران عالی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام

استاد راهنما: دکتر غلامرضا گودرزی

استاد مشاور: آقای مصطفی دلشاد تهرانی

دانشجو: مهدی علی‌ آبادی

فروردین ۱۳۸۹

چکیده

  ارزشیابی کارکنان و بررسی رفتارها و قابلیت­های کارکنان از وظایف اصلی مدیران است. با آگاه نمودن کارکنان از عملکرد آنان، زمینه پرورش آن­ها فراهم شده و آن­ها آگاهانه تلاش در جهت جایگزین ساختن رفتارهای مناسب و حذف رفتارهای منفی و غیر اثربخش خواهند داشت و این امر نه تنها کارایی کارکنان را موجب خواهد شد، بلکه موجب اثربخشی سازمان نیز می­گردد.

با عنایت به اهمیت این موضوع از منظر اسلام، در این تحقیق نگارنده به استخراج دیدگاه اسلام در خصوص معیارهای ارزیابی مدیران با بررسی سیره امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام پرداخته است. با توجه به اینکه اولین گام اساسی در راستای شناسایی و اجرای نظام ارزیابی، شناسایی معیارهاست، موضوع تحقیق محدود به شناسایی معیارها شده است. ضمن آن­که مهمترین سطح سازمان برای ارزیابی، سطح مدیران عالی است و در این تحقیق افرادی که مستقیماً زیر نظر امیرالمؤمنین در اداره حکومت اسلامی نقش داشتند مدیران عالی منظور شده اند.

سوال اصلی تحقیق این است که “معیارهای ارزیابی مدیران عالی از منظر امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام چیست؟” لکن این تحقیق به دلیل داشتن موضوع اکتشافی، فاقد فرضیه می باشد. همچنین با توجه به اینکه موضوع میان‌رشته‌ای بوده و لازم است از منابع مدیریت و منابع تاریخی و سیره‌ای اسلامی استفاده شود، روش انجام تحقیق پیماشی از نوع کتابخانه‌ای در نظر گرفته شده است.

پس از انجام تحقیق با بررسی سیره حکومتی آن امام همام، معیارهای ارزیابی در دو دسته کلی «ویژگیهای شخصیتی» و «ویژگیهای مدیریتی» استخراج که هر دسته ویژگی شامل سه گروه «معیارهای تخصصی»، «معیارهای اخلاقی» و «معیارهای ارزشی» می باشد. در مجموع ۲۳ معیار ذیل ۶ بخش حاصل شده است که تقوا، علم و دانش، صبر، مردم داری و ولایت مداری از آن جمله است.

در کنار معیارهای ارزیابی، برخی خصوصیات نظام ارزیابی و برخی ویژگیهای بازخور بعد از ارزیابی حاصل گردیده که به منظور استفاده دیگر محققان ذکر شده است.

 

واژگان کلیدی: مدیریت، مدیریت اسلامی، مدیران عالی، مدیریت منابع انسانی، ارزیابی عملکرد

العنوان: معاییر اختبار کفاءه المدیرین الرفیعی المستوی من وجهه نظر أمیرالمؤمنین علی علیه السلام

الباحث: مهدی علی­ آبادی

الأستاذ المشرف: الدکتور غلامرضا گودرزی

الأستاذ المساعد: مصطفی دلشاد تهرانی

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الإداره

 

الخلاصه:

من أهم وظائف المدیرین اختبار الموظفین و دراسه سلوکهم و صلاحیاتهم. إطْلاع الموظفین علی أدائِهم و إنجازاتهم یمهّد المجال لتربیتهم بحیث أنّهم سیحاولون اتّخاذ السلوک المناسب و إزاله السلوک السلبی و الغیر مؤثر و هذا الأمر سیؤدی إلی کفاءه الموظفین فضلا عن زیاده فاعلیه المنظمه.

و نظراً إلی أهمیه هذا الموضوع فی وجهه نظر الإسلام، قام المؤلف فی هذه الدراسه باستخراج وجهه ‌نظر الإسلام حول معاییر اختبار کفایه المدیرین من خلال دراسه سیره أمیرالمؤمنین علیعلیه السلام. و نظراً إلی أن معرفه‌ المعاییر هی أول خطوه أساسیه فی طریق معرفه و تنفیذ نظام الاختبار، فقد تحدد موضوع الدراسه فی معرفه ‌المعاییر. و حیث أن أهم مستوی فی المنظمه هو مستوی المدیرین رفیعی المستوی قد إعتبرت هذه الدراسه‌ الأشخاص الذین کانوا یدیرون الحکومه تحت رعایه أمیرالمؤمنین علیه السلام مباشره کمدیرین رفیعی المستوی.

السؤال الأساسی فی هذه الدراسه هو أنه “ما هی معاییر اختبار کفاءه المدیرین الرفیعی المستوی من وجهه نظر أمیرالمؤمنینعلیه‌السلام” ولکن هذه الدراسه‌ فاقده للفرضیه بدلیل أن موضوعها اکتشافی، و بسبب أن موضوع هذه الدراسه یتطلّبُ استخدام المصادر الإداریه و التأریخیه و مصادر السیره الإسلامیه، استُخدم الأسلوب المکتبیّ لإنجازها.

بعد إتمام الدراسه و مع دراسه السیره الحکومیه لذاک الإمام الهمام، اُستخرجت المعاییر فی مجموعتین عامتین «المواصفات الذاتیه» و «المواصفات الإداریه»، و کل مجموعه تشتمل علی ثلاث مجموعات «المعاییر الاختصاصیه»، «المعاییر الأخلاقیه» و «المعاییر القیمیه». و فی النهایه حصلت علی ۲۳ معیارا تندرج تحت ۶ أقسام، منها: التقوی، المعرفه، الصبر، مداراه الناس و اتباع الولی.

و إلی جانب معاییر الاختبار استخرجت بعض میزات نظام الاختبار و بعض میزات الارتکاس بعد الاختبار و قد ذُکرت لاستعمال سائر المحققین.

الکلمات الأساسیه: الإداره، الإداره الإسلامیه‌،‌ المدیرون الرفیعو المستوی، إداره‌ االمصادر البشریه، اختبار الأداء.

Abstract:

The evaluation of the employees’ behavior and abilities is the managers’ main task. By making the employees aware of their performance, the opportunity for their development is provided. So, they will make a conscious effort for breeding an appropriate behavior. They will also try to eliminate their negative and non-effective treatment towards their job. This process not only will improve the employees’ efficiency, but also will be led to an effective organization.

In this research; considering the importance of the issue from the Islamic point of view, the researcher makes an effort to extract the Islamic point of view in relation to the managers’ evaluating criteria by paying attention to Imam Ali (P.B.U.H) ideas. Given that identification the evaluation criteria is the first essential step toward identifying and execution of evaluation system, the subject is limited to identification criteria. While the important level of organization for evaluating is the state of top managers, in this research, those who had been under Imam Ali’s direct management are considered as top managers.

In this research, evaluation criteria for top managers from Imam Ali’s point of view have been considered as the main issue. The research has no hypothesis, because it has a discovery trend. Also, because of being an interdisciplinary subject and the necessity of using the Islamic management resources, Islamic history and tradition, this research is a survey type.

After finishing the research by paying attention the pattern of Imam Ali in governing the Islamic community, Evaluation criteria has been divided into two general categories: “personality features” and “managerial features”. Each category composes three subclasses: “special measures”, “personal standards” and “value criteria”. In total of 23 mentioned criteria, 6 sections of them are more efficacious; including: piety, knowledge, patience, good governing of people by attendance to the request of men, and authority circuit.

In order to inform other researchers, alongside the evaluation criteria, some features in assessment system and some features of feedback that achieved after evaluation are listed in this research.

Key words: Management, Islamic Management, Top Managers,  Human Resources Management, Performance Evaluation.

Imam sadiq university

Criteria Evaluation Of Top Managers In Imam Ali’S (P.B.U.H) View

A thesis

Presented for the

Degree of master of Art in

Islami studies & management (industrial management)

Faculty of islamic science and  management

student:

Mahdi Aliabadi

supervisor:

Gholamreza Gudarzi Ph.D.

advisor:

Mostafa Delshad Tehrani

April 2010

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر