پایان‌نامه: مقایسه ی رویکردهای اسلامی و فمینیستی الگوهای جنسیتی سیمای جمهوری اسلامی ایران : تحلیل سریال «فاصله ها»

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق (علیه السلام)

دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

گرایش مطالعات سیاستگذاری

مقایسه ی رویکردهای اسلامی و فمینیستی الگوهای جنسیتی سیمای جمهوری اسلامی ایران :

تحلیل سریال «فاصله ها»

استاد راهنما: دکتر محمدسعید مهدوی کنی

استاد مشاور: دکتر حسن بشیر

دانشجو: میثم قمشیان

زمستان ۱۳۹۰

چکیده

رسانه ها نقش مهمی در شکل دهی اندیشه ی افراد جامعه دارند. از جمله اندیشه هایی که به وسیله ی رسانه ها در ذهن افراد جامعه بوجود آمده و یا دست کم تقویت می شود، نحوه ی تلقی افراد از مفاهیم جنسیت و الگوهای جنسیتی است.این اندیشه ها به نوعی شکل دهنده ی رفتار جامعه است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (رسانه ی ملی) به عنوان رسانه ای فراگیر، احتمالا بیشترین تاثیر را در میان رسانه ها بر شکل گیری اندیشه های افراد اجتماع دارد.

در میان تولیدات رسانه ی ملی، سریال های تلویزیونی نقش فراوانی در امر فرهنگ سازی در حوزه ی جنسیت و الگوهای آن دارند. سریال «فاصله ها» با مخاطبی بالغ بر هشتاد و پنج درصد و با داشتن رویکردهای جنسیتی به نوبه ی خود این قابلیت را داشت تا تاثیر زیادی بر تقویت یا تغییر رویکردها و نگرش های جنسیتی جامعه داشته باشد. به همین دلیل مطالعه ی آن از منظر ادبیات جنسیتی کمک فراوانی در جهت فهم رویکردهای جنسیتی تبلیغ شده در آن می نماید.

این تحقیق برآن است که مفاهیم حوزه ی جنسیت در نظرگاه های اسلامی و فمینیستی را با استفاده از روش کتابخانه ای استخراج کرده، سپس روابط این مفاهیم را در دو محور «ارتباط میان دو جنس» و «نقش های جنسیتی» با هم مورد بررسی قرار داده و بدین ترتیب به «الگوهای جنسیتی در رویکردهای اسلامی و فمینیستی» دست پیدا کند.

نظریاتی که این پژوهش بر آنها استوار شده است نظرات فمینیسم لیبرال، فمینیسم رمانتیک، فمینیسم اگزیستانسیالیست و نظریه ی اسلامی زن در حوزه ی الگوهای جنسیت و نیز نظراتی چون بازنمایی رسانه ای در مباحث رسانه ای پژوهش خواهد بود.

در نهایت پس از استخراج مفاهیم و کشف و بررسی ارتباط میان آنها، میزان انطباق مضامین سریال «فاصله ها» را به روش تحلیل گفتمان بر آنها مطالعه می کند تا میزان حضور هر کدام از این الگوها را در این سریال کشف کند.

نتایج این پژوهش نشان می دهد سریال فاصله ها در به تصویر کشیدن الگوهای جنسیتی اسلامی و به نقد کشیدن الگوهای غیراسلامی، نسبتا موفق بوده و به همین دلیل می تواند الگویی برای تولیدات بعدی سیمای جمهوری اسلامی ایران باشد.

واژگان کلیدی: الگوهای جنسیت، زنانگی، مردانگی، فمینیسم، اسلام، سریال تلویزیونی «فاصله ها»، تحلیل گفتمان

العنوان: مقارنه الاتجاهات الإسلامیه و النسویه للأنماط الجنسیه فی التلفزیون الإیرانی: دراسه حاله مسلسل «فاصله ها» (المسافات)

الأستاذ المشرف: حجه الإسلام و المسلمین الدکتور محمد سعید مهدوی کنی

الأستاذ المساعد: الدکتور حسن بشیر

الطالب: میثم قمشیان

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الثقافه و الإتصالات

الخلاصه:

إن للإعلام دور هام فی تکوین الفکره فی سکان المجتمع. و من المفاهیم التی خلقت أو تعززت فی ذهن أفراد المجتمع علی ید الإعلام، هی کیفیه اعتبار الأفراد مفاهیم الجنس و الأنماط الجنسیه. تُکوِن هذه الأفکار سلوکیات المجتمع؛ و من المحتمل أن یکون الإعلام الوطنی الإیرانی ذا أکبر تأثیر علی تکوین فکره أفراد المجتمع من بین جمیع وسائل الإعلام.

تمتاز المسلسلات التلفزیونیه بالسهم الأوفر فی صناعه الثقافه فی مجال الجنس و أنماطه من بین مختلف الإنتاجات التلفزیونیه و لقد کان لمسلسل “فاصله ها” (المسافات) الذی کان یمیل إلی الاتجاهات الجنسیه و جمهوره أکثر من ۸۵ بالمئه، القابلیه التأثیر علی تعزیز أو تغییر الاتجاهات و المواقف الجنسیه الموجوده فی المجتمع. لذلک تفیدنا دراسته من وجهه نظر الأدب الجنسی لفهم الاتجاهات الجنسیه المنتشره فیه.

یهدف هذا البحث إلی استخراج المفاهیم المرتبطه بمجال الجنس من وجهات النظر الإسلامیه و النسویه عن طریق الرجوع إلی المصادر و المستندات، ثم قمنا بدراسه علاقه هذه المفاهیم فی محورین هما «العلاقه بین جنسین» و«الأدوار الجنسیه» فی آن واحد لنحصل علی «الأنماط الجنسیه فی الاتجاهین الإسلامیه‌ والنسویه».

إن هذا البحث یعتمد علی بعض النظریات و منها: النسویه اللیبرالیه، والنسویه الرومانسیه، والنسویه الوجودیه، و النظریه الإسلامیه للمرأه فی مجال الأنماط الجنسیه بالإضافه إلی نظریات کالإرائه الإعلامیه فی الموضوعات الإعلامیه.

و فی النهایه و بعد استخراج المفاهیم و الکشف عن العلاقه بینها و دراستها، یدرس البحث مدی تطابق مضامین مسلسل  فاصله ها (المسافات) عبر عملیه تحلیل الخطاب، لیدرک مستوی حضور کل من هذه الأنماط فی هذا المسلسل.

تعرض نتائج هذا البحث أن مسلسل فاصله ها (المسافات) کان ناجحاً نسبیاً فی تصویر و عرض الأنماط الجنسیه الإسلامیه و نقد الأنماط غیرالإسلامیه، و لذلک من شأنه أن یکون نموذجاً للإنتاجات التی ستنتج فیما بعد للتلفزیون الإیرانی.

المصطلحات الرئیسه:

أنماط الجنس، أنوثه، رجوله، حرکه تحریر المرأه، الإسلام، مسلسل فاصله ها (المسافات) التلفزیونی، تحلیل الخطاب

Abstract:

The media play a significance role in forming the people’s thought. One of the notions which is to be created or at least is to be promoted in people’s mind is their interpretation about Gender or Gender Patterns.

These thoughts can form the behavior of society in some ways. It is widely supposed that Islamic Republic of Iran Broadcasting as a public media among other media in this country has the most influence on forming the thoughts of society members.

Among the IRIB productions Tele-serials play a wide role in gender and gender patterns enculturation. ”Faseleh- ha” (Distances), an Iranian Tele-serial, having over 85 percent audience, with gender approaches, had the capability of having a big influence on promoting or changing gender attitudes in society. Because of having this capability, studying the serial in point of gender literature helps to realize the advertised gender approach to a great extend.

Theories which this research is based on are Liberal Feminism, Romantic Feminism, Existentialist Feminism, The Islamic Theory of Woman in gender patterns district and some theories like Media Representation.

In order to discover the existence range of each pattern in this Tele-serial, the range of  coincidence purports of the Tele-serial “Faseleh-ha” have been studied by Discourse Analysis Method after deriving the concepts and exploring and studying their relevance.

This research is to derive the concepts of gender district in Islamic and Feminist approaches by documentary research method, then investigate the relations of these concepts in two parts ”the communications of two sex” and ”gender role” to reach ”the Islamic and Feminist approaches to gender patterns”.

The results indicate that “Faseleh-ha” is fairly successful at illustration of Islamic gender pattern and also in criticizing non Islamic patterns. As a result, it can be considered as a pattern for further productions of IRIB.

Key words: Gender Patterns, Femininity, Masculinity, Feminism, Islam, Tele-serial ”Faseleh-ha”

Imam Sadiq University

Faculty of Islamic studied and culture and communication

Title:

Comparing Islamic and Feminist Approaches of Gender Models in I.R.I TV:

Analysing “Faseleha”; an Iranian Tele- Serial

Supervisor:Mohammad Said Mahdavi Kani (Ph.D)

Advisor: Hassan Bashir (Ph.D)

Student: Meysam Qomeshian

Winter 2012

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر