پایان‌نامه: طبقه بندی علوم، مبانی و ملاکهای آن از دیدگاه ابن سینا (ره)

رایگان

توضیحات

دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد الهیات،  معارف اسلامی و ارشاد

گرایش فلسفه و کلام اسلامی

تحت عنوان:

طبقه بندی علوم، مبانی و ملاکهای آن از دیدگاه ابن سینا (ره)

استاد راهنما:

دکتر بیوک علیزاده

استاد مشاور:

دکتر رضا اکبری

دانشجو

حامد آرضائی

تابستان ۱۳۹۰

چکیده:

یکی از مهمترین مسائل علم شناسی فلسفی مبحث طبقه بندی علوم است. ارائه نظام جامعی از دانش ها از ضرورتهای پیش روی همیشگی علم ورزان بوده است. مبحث طبقه بندی علوم پاسخگوی این نیاز است. با توجه به اهمّیت این موضوع بسیاری از فیلسوفان سعی نموده اند تقسیم بندی نسبتا جامعی از علوم ارائه دهند. ملاکها ، معیارها و مبانی فلسفی و منطقی هر یک از فیلسوفان در طبقه بندی ارائه شده تأثیر چشمگیری دارد. دانشمندان دوران تمدّن اسلامی نیز هر یک با توجه به گرایش فلسفی خود نظم خاصّی را برای دسته بندی علوم پیشنهاد نموده اند. در این میان ابن سینا از همه بیشتر و عمیقتر بدین موضوع پرداخته است. در این پژوهش سعی شده است ضمن ارائه تفصیلی طبقه بندی ابن سینا از دانش ها، به مهمترین ملاکهای وی در این بحث اشاره نماییم. به نظر می رسد طبقه بندی ابن سینا با توجه به ملاکهای وحدت و تعدّد علوم از چند ملاک مهم در طبقه بندی خویش بهره جسته است. موضوع، غایت، روش و همچنین قوای شناختی نفس انسانی از جمله ملاکهای ابن سینا در بحث طبقه بندی علوم است.

واژگان کلیدی: طبقه بندی علوم، علم شناسی، ابن سینا، فلسفه علم، فلسفه سینوی

العنوان: نظریه تصنیف العلوم، مبادئها و أسسها المعرفیه فی فلسفه ابن سینا

الباحث: حامد آرضائی

الأستاذ المشرف: الدکتور بیوک علیزاده

الأستاذ المساعد: الدکتور رضا أکبری

الفرع الدراسی: الإلهیات، الفلسفه الإسلامیه وعلم الکلام

ملخص

یُعدّ نظریه تصنیف العلوم من أهمّ المسائل فی فلسفه العلوم. فإنّ عرض نظام جامع علمی للعلوم المختلفه کان ولایزال من الضرورات الهامّه أمام أصحاب العلوم. ولاشک أنّ أهمّ بحث یلبّی هذه الحاجه هو تصنیف العلوم. وحیث أنّ هذا البحث یعدّ من المباحث المصیریه فی تاریخ العلم قام الکثیر من الفلاسفه بتقدیم منظومه معرفیه شامله علی هذا الصعید. والجدیر بالإشاره أنّ المعاییر والمبادئ الفلسفیه والمنطقیه الخاصّه لکلّ من هؤلاء الفلاسفه کان لها الأثر البالغ فی تقسیمه للعلوم. و فی الحضاره الإسلامیه اقترح کلّ واحد من العلماء حسب اتّجاهه العلمی الخاصّ نظاما متمیّزا للعلوم. ونلاحظ أنّ ابن‌سینا عرض أوسع وأعمق نظام علمی فی الحضاره الإسلامیه کلّها. فی هذه الدراسه، قام الباحث بعرض تفصیلی لنظریه ابن سینا فی مضمار تصنیف العلوم وحاول إزاله الستار عن أهمّ مبادئ ابن‌سینا الفلسفیه علی هذا الصعید. یبیّن الباحث خلال الدراسه أنّ ابن سینا استخدم معاییر متعدّده فی تقسیمه للعلوم ممّا أدّی إلی شمول منهجی و معرفی فی نظریته. و من معاییر ابن سینا فی تقسیمه للعلوم یمکن الإشاره إلی موضوع العلوم، غایه العلوم، منهج البحث فی العلوم، و القوی الإدراکیه لنفس الانسان.

الکلمات الأساسیه: تصنیف العلوم، ابن سینا، علم المعرفه، نظریه المعرفه، فلسفه العلوم

Abstract

“Classification of knowledge” is one of the most important issues in philosophical epistemology. Considering a comprehensive classification of knowledge is prerequisite to be a scientist; therefore, many philosophers have tried to establish such a classification based on certain philosophical and logical foundations. By the same token, many of the philosophers in the Islamic ages, especially Ibn Sīnā (Avicenna), have presented specific classifications according to their philosophical attitudes. This study tries to carry out a detailed analysis of  classification of knowledge based on Avicenna and an abstract of his principles, by which he argues about subject, method and objectives of various classification of knowledge as well as Human faculties of Understanding.

Keywords: Classification of knowledge, epistemology, Ibn Sina [Avicenna], theory of knowledge, philosophy of science

Imam Sadiq Univercity (a.s)

FACULTY OF ISLAMIC STUDIES AND THEOLOGY

Continuous M.A THESIS IN ISLAMIC PHILOSOPHY & THEOLOGY

Classification of knowledge

  Principles &   criterions  in  Avicenna’s  views

SUPERVISOR:

  1. BOYUK ALIZADEH

ADVISOR:

Dr. Reza Akbari

Student:

 Hamed Arezaei

Summer

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر