دروس و منابع حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها

پایان‌نامه: محاسبه نرخ تنزیل بین نسلی برای پروژه های بخش عمومی ایران، با تکیه بر آموزه های اسلامی

دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد معارف اسلامی و اقتصاد

محاسبه نرخ تنزیل بین نسلی برای پروژه های بخش عمومی ایران، با تکیه بر آموزه های اسلامی

استاد راهنما:

دکتر کامران ندری

استاد مشاور:

دکتر محمد هادی زاهدی وفا

دانشجو: امیر ملکی نژاد

بهمن ماه  ۱۳۸۹

چکیده:

یکی از وظایف اساسی دولت­ها، تخصیص بهینه منابع بخش عمومی است که از طریق ارزیابی هزینه-فایده پروژه­های ممکن در طول زمان و انتخاب پروژه­ای که بیشترین ارزش فعلی را دارد صورت می­پذیرد. برای این کار نیاز به یک نرخ تنزیل اجتماعی است که بیانگر نرخ کاهش ارزش هزینه-فایده آینده از دیدگاه جامعه می­باشد. به عبارت دیگر نرخ تنزیل اجتماعی، هزینه-فرصت تاخیر در دریافت هر گونه سود بدست آمده بوسیله سرمایه­گذاری عمومی را اندازه­گیری می­کند. نرخ تنزیل اجتماعی بالا بدان معناست که مردم جامعه کنونی، ارزش زمان آینده را کمتر می­دانند و به زمان فعلی و حال اهمیت بیشتری می­دهند فلذا دوست دارند که حداکثر استفاده را از منابع طبیعی ببرند و آیندگان را از این موهبت­های الهی محروم سازند و بالعکس نرخ تنزیل اجتماعی پایین بدان معناست که جامعه ارزش زیادی را به آینده و آیندگان قائل است. از یک طرف بر اساس آموزه­ها و دستورات اسلامی مثل وقف، ارث، وصیت و … می­توان بیان نمود که اسلام نیز ارزش و اهمیت خاصی به آیندگان قائل است و از طرفی دیگر با محدود نمودن مصرف افراد جامعه با توجه به نیاز و شان ایشان، افراد جامعه را در نگهداری منابع عمومی برای آیندگان ترغیب می­کند.

این تحقیق درصدد محاسبه نرخ تنزیل اجتماعی در ایران، به منظور ارزیابی اقتصادی پروژه­های سرمایه­گذاری دولتی می­باشد. استاندارترین روش برای محاسبه این نرخ، روش ترجیح زمانی رمزی است. پارامترهای این روش عبارتنداز: نرخ رشد سرانه مصرف حقیقی، کشش مطلوبیت نهایی مصرف(درآمد) و نرخ ترجیح زمانی خالص. مهمترین پارامتر محاسباتی نرخ تنزیل اجتماعی، کشش مطلوبیت نهایی درآمد می­باشد که در این تحقیق بر اساس مدل مالیات بر درآمد محاسبه شده است. بر اساس آمار سال­های ۱۳۶۰-۱۳۸۸  نرخ تنزیل اجتماعی برای پروژه­های بخش عمومی ایران برابر ۳۲/۸% محاسبه شده است که بیانگر مصرف­گرایی بیش از اندازه ملت ایران می­باشد.

واژگان کلیدی: نرخ تنزیل اجتماعی، ارزیابی پروژه، تحلیل هزینه فایده، ترجیح خالص زمان، سرمایه­ گذاری عمومی

چکیده عربی:

العنوان : تحدید معدل الخصم بین الأجیال فی مشاریع القطاع العام فی اقتصاد إیران بناءً علی التعالیم الإسلامیه

الباحث :أمیر ملکی نزاد

الأستاذ المشرف : الدکتور کامران ندری

الأستاذ المساعد :الدکتور محمدهادی زاهدی‏وفا

الخلاصه :

التخصیص الأمثل للموارد العامه هو من أهم واجبات الحکومه الذی یتم من خلال تحلیل التکلفه و العائد للمشاریع العامه على مدار الزمن و اختیار المشروع الذی له أعلی قیمه حالیه. لأجل هذا نحن بحاجه إلی تحدید معدل الخصم الاجتماعی حتی یبین لنا معدل الانخفاض فی قیمه التکالیف والعوائد فی المستقبل من وجهه نظر اجتماعیه. و بعباره أخری، إن معدل الخصم الاجتماعی یقدّر تکلفه الفرصه البدلیه لأی تأخیر فی الأرباح الوارده من الاستثمار العام. إذا کان معدل الخصم الاجتماعی عالیاً فهذا یعنی أن الناس الذین یعیشون فی ذلک المجتمع یفضلون الوقت الحالی علی المستقبل. و بالتالی فإنهم یرغبون فی الاستفاده القصوى من الموارد الطبیعیه و یحرمون الأجیال القادمه من هذه النعمه. و إذا کان معدل الخصم الاجتماعی منخفضاً، فالناس سیولون اهتماماً کثیراً للمستقبل و للأجیال القادمه. من جانب واحد و بناءً علی القیم و التعالیم الإسلامیه، مثل الوقف و الإرث و  الوصیه و … نفهم أنّ الإسلام یولی اهتماماً کبیراً للأجیال القادمه ، و من جانب آخر یشجع الدین الإسلامی المجتمع للحفاظ علی الموارد الطبیعیه من خلال وضع الحد علی الاستهلاک الفردی حسب احتیاجات الإنسان و کرامته.

هذه الاطروحه بصدد تقدیر معدل الخصم الاجتماعی فی إیران لغرض الحصول علی تقییم اقتصادی للمشاریع الحکومیه للاستثمار. أفضل طریقه معیاریه لتعیین هذا المعدل هو معدل التفضیل الزمنی لرمزی. العناصر المکونه لهذا المعدل هی عباره عن: معدل نمو نصیب الفرد من الاستهلاک من الناتج الحقیقی، مرونهالمنفعهالحدیهللاستهلاک (الدخل) و معدل التفضیل الزمنی الخالص. العنصر الرئیسی لمعدل الخصم الاجتماعی هو المنفعه الحدیه للدخل الذی تم حسابه فی هذه الأطروحه علی أساس نموذج ضریبه الدخل. و قد تم تعیین معدل الخصم الاجتماعی للمشاریع العامه فی إیران علی أساس المعطیات الموجوده من سنه ۱۳۶۸ إلی سنه ۱۳۸۸ ما یعادل ۳۲/۸ بالمئه. هذه النتیجه تعنی أن نسبه الاستهلاک المحلی فی إیران مرتفعه جداً.

الکلمات الرئیسیه: معدل الخصم الاجتماعی، تقییم المشروع، تحلیل التکلفه و العائد، التفضیل الزمنی الخالص، الاستثمار العام.

Abstract:

The optimal allocation of public resource is one of the essential duties of government that is executed via the assessing cost-benefit of possible projects over the time and the selecting of the one that has upmost present value. So, we need a social discount rate that implies the decline of the value of future cost-benefit from the viewpoint of society. In other words, the social discount rate measures the opportunity-cost of delay on any profit received from the public investment. The upper social discount rate means that the people get the lower value for the future and pay more attention to the present time. Hence, they like to catch maximum use from the natural resources and deprive the future generations from these resources. On the contrary, the small social discount rate means that the society gives more value to the future generations. According to Islamic teachingsmanifested in donation, inheritance, and will,we can say that the Islam givesa lot of value to the future generations.Islam also encourages people to the economizing of the natural resources. Islam advises the people to consume the goods according to their needs and dignity.

This research estimates a social discount rate in Iran for the purpose of economic evaluation of government’s investing projects. The most standard method for calculating this rate is the Ramsey time preference rate. The component parameters of this rate are: the growth rate of per capita consumption in real terms, the elasticity of the marginal utility of consumption(income) and the pure time preference rate. A key component of the social discount rate is the elasticity of marginal utility of income which in this research is calculated based on the income tax model. With the data based on 1982-2010, the social discount rate for the public project of Iran is calculated: 8.32%, that means Iranianare aconsumer-oriented nation.

Keywords: social discount rate, project evaluation, cost-benefit Analysis, pure time preference, public investment

JEL classifications: D61, H43

Imam Sadiq University

Continuous M.A.

Faculty of Islamic Studies and Economics

Calculation of Intergenerational Discount Rate On The Public Sector Projects Of Iran, According to Islamic Teaching

Supervisor: P.H.D Kamran Nadri

Advisor: P.H.D Mohammad Hadi Zahedi Vafa

Student: Amir Maleki Nejad

February 2011

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “پایان‌نامه: محاسبه نرخ تنزیل بین نسلی برای پروژه های بخش عمومی ایران، با تکیه بر آموزه های اسلامی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *