پایان نامه: بررسی تطبیقی شیوه اعمال ولایت‌فقیه از صفویه تا دوران معاصر

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق (ع)

دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و علوم سیاسی

بررسی تطبیقی شیوه اعمال ولایت‌فقیه از صفویه تا دوران معاصر

استاد راهنما:

دکتر جلال درخشه

استاد مشاور:

دکتر سید محمدرضا احمدی طباطبایی

دانشجو:

سید محمدصادق کاظمی

شهریور ۱۳۹۳

چکیده:

اندیشه سیاسی شیعه مبنا و اصل خود را در مساله ولایت می‌داند. بر این اساس است که در زمانه غیبت نیز مساله ولایت مورد مداقه علمای شیعه قرار گرفته است که در این میان بسیاری از ایشان آن را مطلق دانسته و برخی دیگر مقید بیان نموده‌اند. آن‌چه در مساله ولایت فقها مورد توجه و سوال است آن است که علمای شیعه آیا آنگونه که این مساله را در نظر بیان نموده و شرط خروج دولت ها از قید غصبی بودن می‌دانستند در عمل نیز به این مهم اهتمامی داشته‌اند؟ پاسخ به این سوال سرنوشت اندیشه فقها نسبت به ولایت در عصر غیبت را متفاوت می‌گرداند زیرا اگر اعمال ولایت توسط ایشان مورد بی توجهی قرار گرفته باشد باید لا اقل به میزان اهمیت این مقوله در اندیشه ایشان شک نمود. بر این اساس رساله حاضر به دنبال آن است تا با بررسی شیوه اعمال ولایت پنج تن از علمای به نام شیعه از عصر صفویه تا دوران معاصر (محقق کرکی، میرزای شیرازی، میرزای نائینی، ملاقربانعلی زنجانی و سید عبدالحسین لاری) اهتمام علما به ولایت در عرصه عمل را مورد ارزیابی قرار دهد. برای نایل شدن به این هدف ابتدا از درک اندیشه و نظر علمای مورد تحقیق آغاز نموده و پس از واکای تاثیر و تاثر آن نسبت به شرایط موثر بر اندیشه ایشان، شیوه اعمال ولایت در خصوص هر یک از آنان مورد مداقه قرار گرفته است. پژوهش حاضر بر اساس شیوه‌ای توصیفی- تحلیلی و از طریق رجوع به اسناد کتابخانه‌ای سعی نموده است که یافته‌های خود را در خصوص مساله اعمال ولایت فقها معلولی از نظر و شرایط زمانه دانسته و به تحلیل آنان بپردازد. یافته‌های پایان نامه حاضر نشان از آن دارد که علمای شیعه ولایت را در عرصه عمل نیز مورد توجه قرار داده و با استفاده از شیوه‌های متفاوت و متناسب با زمانه خود به اعمال آن پرداخته‌اند، هم‌چنین اعمال ولایت در طول تاریخ مورد بحث دچار تطور شده و از یک رفتار تعاملی و نیمه‌مستقل از دولت به رفتاری مستقل و گاه تقابلی با دولت تغییر یافته است.

واژگان کلیدی: ولایت فقیه، محقق کرکی، میرزای شیرازی، میرزای نائینی، سید عبدالحسین لاری، ملاقربانعلی زنجانی، حکومت اسلامی، دولت اسلامی.

العنوان:  دراسه مقارنه لطریقه إعمال ولایه الفقیه من الصفویه حتی الزمن المعاصر

الأستاذ المشرف: الدکتور جلال درخشه

الأستاذ المساعد: الدکتور سید محمد رضا أحمدی طباطبائی

الباحث: سید محمد صادق کاظمی

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و العلوم السیاسیه

الخلاصه:

الفکر السیاسی الشیعی  یعتبر مساله الولایه کأساس و مبدأ له. بناءً على ذلک، تم دراستها أیضاً بواسطه علماء الشیعه فی عصر الغیبه ومن بینهم الکثیر منهم اعتبروها مطلقه و الآخرون اعتبروها مقیده. الشیء الذی یلفت الانتباه و السؤال فی مسأله ولایه الفقهاء هو أنه هل العلماء الشیعه کما عبروا هذه المسأله من ناحیه نظریه و اعتبروها کشرط الخروج للدول من قید الغصبیه، اهتموا بهذه المسأله الهامه فی الممارسه العملیه؟ فبإمکان الإجابه علی هذا السؤال أن تغیر مصیر فکره الفقهاء حول الولایه فی عصر الغیبه لأنه اذا اهملوا فی إعمال الولایه یجب أن نشک فی مستوی أهمیه هذا الموضوع فی فکرهم علی الأقل. بناءً على ذلک، تهدف الاُطروحه تقییم اهتمام العلماء بالولایه فی الممارسه العملیه عن طریق دراسه منهج خمسه من العلماء المشهورین من العصر الصفوی حتی العصر الحدیث (المحقق الکرکی، المیرزا الشیرازی، المیرزا النائینی، ملاقربانعلی الزنجانی، السید عبدالحسین اللاری) فی مجال إعمال الولایه. لتحقیق هذا الهدف بدأنا بفهم فکره و رویه العلماء الذین بحثنا منهجهم و بعد تحلیل تفاعله (تاثیر و تاثره) بالنسبه إلی الظروف المؤثره علی فکرهم، تم فحص طریقه إعمال الولایه لِکلِّ واحد منهم. بُنیَ هذا البحث علی منهج وصفی- تحلیلی وعن طریق الرجوع إلى المستندات المکتبیه حاول الباحث أن یعتبر النتائج المتعلقه بمساله إعمال ولایه الفقهاء، کمعلول لظروف العصر و یقوم بتحلیلها. نتائج هذه الاطروحه تبین أن العلماء الشیعه اهتموا بالولایه فی الممارسه العملیه و قاموا بإعمالها باستخدام طرق مختلفه و متلائمه مع عصرهم، أیضا تطور إعمال الولایه فی فتره تاریخیه هی موضوعنا للمناقشه و تحول من سلوک تفاعلی و شبه المستقل من الدوله إلی سلوک مستقل و تقابلی مع الدوله.

الکلمات الرئیسیه: ولایه الفقیه، المحقق الکرکی، المیرزا الشیرازی، المیرزا النائینی، ، السید عبدالحسین اللاری، ملاقربانعلی الزنجانی، الحکومه الإسلامیه، الدوله الإسلامیه.

Abstract:

Political thought of the Shiite considers the issue of Velayat as its basis and principle. Accordingly, it was also examined by Shiite scholars in the era of backbiting and in the meantime, many of them considered it absolute and the others considered it restricted. The thing that draws attention and the question about the issue of the Velayat of jurists is that whether Shiite scholars as expressed this issue theoretically and considered it as a condition for governments to exit from the constraint of Usurpation (Ghasb), cared about this important issue in practice? The answer to this question changes the fate of the idea of scholars about Velayat in the era of backbiting, because if they neglected the application of Velayat, we must doubt about the level of importance of this issue in their ideas at least. Consequently, the thesis aims to assess the attention of scholars to Velayat in practice through studying the method of applying Velayat by five renowned scientists from the Safavid era to the modern era (i.e., Mohaghegh Karaki, Mirza-ye Shirazi, Mirza Naeini, Mola Qurban Ali Zanjani, Seyed Abdolhossain Lari). To achieve this goal, we started understanding the ideas and viewpoints of discussed scholars and after analyzing its interaction with the conditions affecting their thoughts, we examined methods of applying the Velayat for each of them. This research which is based on a descriptive-analytical approach and by reference to the documents of library, tried to consider the results on the issue of applying Velayat of jurists as an effect for the circumstances of the times and analyze them. The results of this study show that the Shiites scholars cared the Velayat in practice and applied it using methods which were different and compatible with their time, also the application of Velayat in the discussed historical period has been evolved and changed from an interactive and semi-independent behavior from the government to an independent and occasionally contrastive behavior with the government.

Keywords: Velayat-e Faqih, Mohaghegh Karaki, Mirza-ye Shirazi, Mirza Naeini, Seyed Abdolhossain Lari ,Mola Qurban Ali Zanjani, Islamic government, Islamic state.

 Imam Sadiq (AS) University

Faculty of Islamic Studies and Political science

A Thesis presented for the Degree of Master of Arts in Political science

Application Method of Velayat-e- Faghih from the Safavid until contemporary era: Acomparative Study

Supervisor:

Jalal Derakhshe, PHD

Adviser:

Seyyed Mohammad Reza Ahmadi Tabatabaei, PHD

Student:

Seyyed Mohammad Sadegh Kazemi

Septamber 2014

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر