پایان‌نامه:مؤلفه‌های انسان‌شناختی فرانظریه‌های ارتباطات انسانی؛ مطالعه مقایسه‌ای مفسرین معاصر شیعی و متفکرین غربی قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی

رایگان

توضیحات

دانشگاه امام صادق (علیه السلام)

دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

گرایش مطالعات سیاست‌گذاری

مؤلفه‌های انسان‌شناختی فرانظریه‌های ارتباطات انسانی؛ مطالعه مقایسه‌ای مفسرین معاصر شیعی و متفکرین غربی قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی

استاد راهنما: دکتر ابراهیم فیاض

استاد مشاور: دکتر ناصر باهنر

محسن بدره

اسفندماه ۱۳۸۹

چکیده:

نظریه‌های علوم انسانی و اجتماعی به لحاظ چگونگی نگاه به هستی، انسان، معرفت بشری، و غایت نظریه‌پردازی بی‌طرف نیستند. هر نظریه پیش‌فرض‌های انسان‌شناختی، معرفت‌شناختی، هستی‌شناختی و نیز پیش‌فرض‌های دیگری مانند پیش‌فرض های اَکسیولوژیک (ارزش‌شناختی) و پراکسیولوژیک (رویه‌شناختی) دارد. این پیش‌فرض‌های فرانظری در نظام کلی فرانظریه‌هایی قرار دارند که خود منبعث از سنت‌های فلسفی غرب هستند.

بر همین اساس، برای نظریه‌پردازی اسلامی در علوم اجتماعی و انسانی به طور کلی، و در ارتباطات انسانی به طور خاص، باید به مولفه‌های چندگانه فرانظری پرداخت و آن‌ها را از منابع معرفت دینی – ناظر به تولید نظریه در ارتباطات انسانی- استخراج کرد. در همین راستا، این پایان‌نامه تلاشی است برای مطالعه مقایسه‌ای مؤلفه‌های انسان‌شناختی فرانظریه‌های ارتباطات انسانی در آراء متفکرین غربی قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی و مفسرین معاصر شیعی. این مقایسه با نشان دادن تفاوت‌های بنیادین در اندیشه‌های بنیادین انسان‌شناختی مرتبط با نظریه‌پردازی ارتباطات انسانی، ضرورت توجه به مبانی انسان‌شناختی اسلامی در نظریه‌پردازی ارتباطات را نشان می‌دهد.

این پژوهش که به لحاظ ماهیّت فلسفی و نظری آن، از روش تحقیق کتابخانه‌ای- تحلیلی استفاده می‌کند، هدف مذکور را از رهگذر پاسخ به این سوال اصلی پی می‌گیرد: تفاوت‌ها و شباهت‌های میان آراء انسان‌شناختی مفسران معاصر شیعی و متفکران غربی قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی در زمینه مؤلفه‌های انسان‌شناسی فرانظریه‌های ارتباطات انسانی، سبب چه تفاوت‌هایی در شناخت و نظریه‌پردازی ارتباطات انسانی می‌شوند؟

کلمات کلیدی: فرانظریه، پیش‌فرض‌های فرانظری، ارتباطات انسانی، انسان‌شناسی فلسفی، انسان‌شناسی شیعی

العنوان: العناصر الأنثروبولوجیه فی وضع النظریات الکبرى حول التواصل الإنسانی: مقارنه بین آراء المفکرین الغربیین من القرنین التاسع عشر والعشرین وبین مفسّری القرآن من الشیعه المعاصرین

الأستاذ المشرف: الدکتور إبراهیم فیاض

الأستاذ المساعد: الدکتور ناصر باهنر

الطالب: محسن بدره

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه والإتصالات

خلاصه:

لیست النظریات حیادیه من الناحیه الفلسفیه فی کلّ من العلوم الإنسانیه والعلوم الاجتماعیه. فکلّ نظریّه ضمن هذین المجالین تحدّد إطارها نظریات أکثر أهمّیهً منها بالإضافه إلى مجموعه من الفرضیّات المعرفیّه والوجودیه والمنهجیه والقیمیّه (الإکسیولوجیه) والسلوکیه والأنثروبولوجیه. وتدور هذه الفرضیات بمجملها فی فلک التقالید التی تحکم الفلسفه الغربیه.

ولذلک، فإنّ وضع النظریات الخاصه بالعلوم الإنسانیه والعلوم الاجتماعیه من المنظار الإسلامی یجب أن یبنى على فرضیات متعدّده تتخطّى حدود النظریه نفسها وتستقى من مصادر دینیّه معرفیّه. وفی هذا السیاق، ترمی هذه الأطروحه إلى دراسه الفرضیات الأنثروبولوجیه  ومقارنتها بین المفکرین الغربیین خلال القرنین التاسع عشر والعشرین، وبین مفسّری القرآن من الشیعه المعاصرین. فتظهر هذه المقارنه الاختلافات الأساسیه بین الفلسفات الأنثروبولوجیه، وتسلّط الضوء على ضروره أخذ الأنثروبولجیا الفلسفیّه الإسلامیّه بعین الإعتبار عند وضع النظریات المتعلّقه بالتواصل الإنسانی.

ویحقق هذا البحث، الذی یعتمد منهجیه التحلیل، الهدف من ذلک إذ یقدّم إجابه لهذین السؤالین الجوهریین: ما هی أوجه الشبه والإختلاف بین الأفکار الأنثروبولوجیه للمفکرین الغربیین فی القرنین التاسع عشر والعشرین وبین مفسّری القرآن من الشیعه المعاصرین؟ وما الدور الذی تضطلع به أوجه الشبه والإختلاف هذه فی فهم التواصل الإنسانی ووضع النظریات المتعلّقه به؟

المصطلحات الرئیسه:  النظریات الکبرى، الفرضیات المتعلقه بالنظریات الکبرى، التواصل الإنسانی، الأنثروبولوجیا الفلسفیّه، الأنثروبولوجیا الشیعیه

Abstract:

Both in humanities and social sciences theories are not philosophically neutral, and every theory is overarched by a meta-theory and a group of epistemological, ontological, methodological, axiological and praxiological, anthropological assumptions witch underly it. These meta-theoretical assumptions exist in the constellation of meta-theories arising from traditions of western philosophy.

Accordingly, in order to Islamic meta-theorizing in social sciences and humanities, we should extract multiple meta-theoretical assumptions from religious epistemic sources. This thesis is a comparative study of the anthropological assumptions between both 19th and 20th century western philosophers and our contemporary Shiite Quranic interpreters. This comparison, showing the fundamental differences between anthropological philosophies, illuminate the necessity of considering Islamic philosophical anthropology in theorizing human communication.

The research using analytical method pursues this aim through answering these pivotal questions: what are the differences and similarities between the anthropological Shiite interpreters’ and the 19th and 20th century western philosophers’ ideas in the field of anthropological factors of meta-theoretical human communication?  And what role these differences and similarities may play in conceptualizing and theorizing human communication?

Key words: meta-theory, meta-theoretical assumptions, human communication, philosophical anthropology, Shiite anthropology

Imam Sadiq University

Faculty of Islamic Studies and Culture and Communication

Continuous M.A thesis in Islamic Studies and Culture and

Communication field (Policy making studies area)

Anthropological Features of Meta-Theories of Human Communication: Comparative Study of Thoughts of Western 19th and 20th Century Thinkers and Contemporary Shiite Quran Interpreters

Supervisor: Ebrahim Fayyaz

Adviser: Naser Bahonar

Student: Mohsen Badreh

March 2011

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

گرایش تحصیلی

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر