توضیحات

دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد پیوسته رشته معارف اسلامی و اقتصاد

گرایش اقتصاد اسلامی

تحلیل پدیده‌ی مصرف‌گرایی و ارائه‌ی راه‌کارهای مطلوب جهت تدوین الگوی اسلامی- ایرانی مصرف

استاد راهنما: دکتر احمد شعبانی

استاد مشاور: دکتر محمدهادی زاهدی‌وفا

دانشجو: علی‌اکبر کریمی

بهمن ۱۳۹۱

چکیده

ماهیت مصرف‌ و کارکردهای آن در جوامع غربی اشکال متنوع و بعضاً متضادی به خود گرفته‌است. در ابتدا این پدیده برای ارضای نیازهای ضروری زیستی و طبیعی انسان تلقی می‌شد. با گذشت زمان این مسئله به معیاری برای تطبیق فرد بر طبقه‌ی اجتماعی خاصو نیز وسیله‌ایبرای سنجش اعتبار و منزلت فرد در میان افراد جامعه تبدیل گردید.در زمانه‌یکنونینیز مسئله‌ی مصرف به فرهنگ مصرفی و به یک ایدئولوژی با نام مصرف‌گرایی بدل شده‌است که دیگر سنجش آن در میان متغیرهای صرفاً اقتصادی امکان‌پذیر نیست. سیر تطور مصرف در جوامع سرمایه‌داریغرب این‌گونه بوده‌است. اما اینکه این سیر چگونه شکل گرفته‌است و چرایی آن و نیز عوامل، شاخصه‌ها و پیامدهای مصرف‌گرایی برای جوامع غربی و جوامع پیرو آن بطورخاص در کشور ایران، مسائلی است که در این پایان‌‌نامه مورد بررسی قرارگرفته‌است. علاوه بر این شناسایی مؤلفه‌های اصلی الگوی اسلامی- ایرانی مصرف با استعانت و بهره‌گیری از بحث سابق، به عنوان کاربرد و نتیجه‌ی عملی این موضوع، مقصود ما از انجام این تحقیق است.

روش انجام تحقیق بصورت تحلیلی و توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای است. رویکرد مطالعه هم در این نوشتار رویکردیاقتصادی-جامعه‌شناختی و تاریخی به مصرف است که از این منظر به مطالعه‌ی متون متفکرین اقتصادی و جامعه‌شناسی پرداخته‌است.

یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مصرف متظاهرانه می‌تواند به عنوان ملاکی برای مصرف‌گرایی در دوره‌های مختلف در جوامع غربی لحاظ گردد.این ملاک، ارتباط کاملاً دقیق و ظریفی با مفهوم شأن در فقه شیعه دارد و می‌توان آنرا با بازبینی دقیق‌تری به عنوان یکی از شاخصه‌های اساسی الگوی اسلامی- ایرانی مصرف ذکر نمود.

واژگان کلیدی:

مصرف‌گرایی، مؤلفه‌های مصرف‌گرایی، پیامدهای مصرف‌گرایی،الگوی اسلامی-ایرانی مصرف، مصرف متظاهرانه، شأن، ‌مصرف‌گرایی در ایران

العنوان: تحلیل ظاهره النزعه الاستهلاکیه و توفیر الحلول المثلی لتطویر النمطالإسلامی- الإیرانی للاستهلاک

الباحث:علی‌أکبر کریمی

الأستاذ المساعد: الدکتور أحمد شعبانی

الأستاذ المشرف: الدکتور محمدهادی زاهدی‌وفا

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الاقتصاد

الخلاصه

قد کانت طبیعه الاستهلاک و وظائفه فی المجتمعات الغربیه مختلفه و فی کثیر من الأحیان متضاربه. کانت ظاهره الاستهلاک فی البدایه، لتلبیه ضروریات الحیاه و الطبیعه للبشریه. و بمرور الزمن أصبحت هذه المشکله معیاراً لتطبیق الفرد علی الطبقه الاجتماعیه المعیّنه و أیضاً جهازاً لقیاس مصداقیه الشخص و مکانته بین أفراد المجتمع.و فی الوقت الراهن، تحوّلت قضیه الاستهلاک إلی الثقافه الاستهلاکیه و الأیدیولوجیه المسمّی بالنزعه الاستهلاکیه التی لایمکن قیاسها بین المتغیرات الاقتصادیه المحضه. کان هذا مسار تطور الاستهلاک فی المجتمعات الرأسمالیه الغربیه. لکن کیفیه تکوین و تطور النزعه الاستهلاکیه و خصائصها و النتائج المترتبه علیها فی المجتمعات الغربیه و المجتمعات التابعه لها لاسیّما إیران کانت من أهمّ المشاکل التی نتناولها فی هذه الرساله. و إضافهإلی ذلک، نقصد فی هذا البحث تحدید المکونات الرئیسیه للنمط الإسلامی- الإیرانی للاستهلاک باستخدام المناقشه السابقه.

أسلوب البحث أسلوب تحلیلی و وصفی باستخدام المصادر المکتبیه. و النهج الدراسی فی هذه الرساله هو النهج الاقتصادی- السوسیولوجی و التاریخی للاستهلاک، و قد تناولت من هذا المنظور، دراسه نصوص المفکّرین الاقتصادیّین و السوسیولوجیّین.

و قد بیّنت نتائج البحث أنّ الاستهلاک التنافسیّ و المتظاهر به یمکن أن یعتبر مقیاساً للنزعه الاستهلاکیه فی الأدوار الزمنیه فی المجتمعات الغربیه. و هذا المعیار یرتبط کاملاً بمفهوم الشأن فی الفقه الشیعی و مع التدقیق یمکن أن یشار إلیه کإحدی المکوّنات الأساسیه للنمط الإسلامی- الإیرانی للاستهلاک.

الکلمات الأساسیه: النزعه الاستهلاکیه، مکوّنات النزعه الاستهلاکیه، نتائج النزعه الاستهلاکیه، النمط الإسلامی- الإیرانی للاستهلاک، الاستهلاک التنافسی و المتظاهر به، الشأن، النزعه الاستهلاکیه فی إیران.

 

 

Abstract

The essence and functions of consumption in Western societies have taken diverse and usually contrary shapes. At first, this phenomenon was conceived of something which fulfills the human being’s essential biological and natural needs. As the time passed, it changed to a criterion for classifying an individual in a special social status and a means for evaluating his or her credit and social esteem. At this time, the matter of consumption has changed to consuming culture and an ideology called consumerism whose evaluation is not possible by mere economic variables. Such was the course of the growth of consumption in Western capitalist societies. However, the fact that how and why it has evolved, the causes, characteristics and consequences of consumerism in Western societies and their imitating communities, especially in Iran, are the issues studied in this thesis. In addition to this, understanding principal components of Islamic-Iranian pattern of consumption, with the help and use of the former issue as the application/usage and practical result of this topic, is the goal of the paper.

The method of research is analytical and descriptive using library resources.Also the approach in this paper is economic- sociological and historical, and from this perspective, the works of thinkers in the fields of economics and sociology have been studied.

Research findings show that conspicuous consumption can be considered a criterion for various periods of consumerism in Western societies. The criterion is closely and delicately associated with the concept of “Shaan” (status)” in Shiite jurisprudence and with a more attentive revision, it can be accurately considered aprincipal componentof Islamic-Iranian pattern of consumption.

Key words: consumerism, components of consumerism, subsequences of consumerism, the Islamic-Iranian pattern of consumption, conspicuous consumption, status, consumerism in Iran.

 

 

Imam Sadiq University

A Thesis

Presented for the Degree of Master of Art in Economics

Faculty of Islamic Studies and Economics

Analysis of consumerism phenomenon& offering eligible solutions for designing of Islamic- Iranian pattern of consumption

Supervisor:

Dr. A. Shaabani

Advisor:

Dr. M. H. Zahedi Vafa

Student:

Ali Akbar Karimi

January2013

 

اطلاعات بیشتر

دانشگاه

دانشکده

مقطع

استادان راهنما و مشاور

,

دانشجو

سال نشر

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “پایان‌نامه: تحلیل پدیده‌ی مصرف‌گرایی و ارائه‌ی راه‌کارهای مطلوب جهت تدوین الگوی اسلامی- ایرانی مصرف”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *