دروس و منابع حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها

پایان‌نامه: الگوی مطلوب سیاستگذاری فرهنگی مسجد در جمهوری اسلامی ایران

71%

دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

رساله دوره دکتری رشته فرهنگ و ارتباطات

الگوی مطلوب سیاستگذاری فرهنگی مسجد در جمهوری اسلامی ایران

استاد راهنما: دکتر ناصر باهنر

اساتید مشاور: دکتر حسام الدین آشنا

دکتر مصباح الهدی باقری کنی

دانشجو: میثم فرخی

اسفند ۹۳

چکیده:

یکی از واقعیت هایی که در فضای کنونی نظام جهانی، فرهنگ و نهادهای فرهنگی (مانند مساجد) را به شدت تحت تاثیر قرار داده قدرت سیاسی یا حکومت می باشد. به عبارت دیگر امروزه گذشته از حرکت طبیعی و خودجوش موجود در حیات فرهنگی بخش وسیعی از تلاش ها و فعالیت های فرهنگی بر اساس برنامه ریزی ها و سیاستگذاری های حکومت و بازوی اجرایی آن «دولت» صورت می گیرد. همین امر به نظر می رسد مساله اصلی است که مساجد از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا کنون دست به گریبان آن بوده اند به عبارت دیگر چالش جدی در حوزه ی مساجد همانا فقدان سیاستگذاری واحد پیرامون این نهادهای دینی (تعیین حدود و ثغور مداخله ی حکومت در حوزه ی مسجد) می باشد. به همین دلیل در این پژوهش، محقق جهت سیاستگذاری فرهنگی مطلوب پیرامون حوزه ی مسجد مقدم بر هر چیز سیر سیاستی حکومت پیرامون مسجد در طول چهار دهه از جمهوری اسلامی ایران (۱۳۵۷-۱۳۹۲) مورد بررسی قرار داده است که در این راستا ابتدا اهم مسائل سیاستی مرتبط با حوزه ی مسجد که در ماهنامه ی مسجد (از شماره ۱ تا شماره ۱۷۰) منعکس یافته توسط نویسنده احصا شده و پس از آن سیاستهای اتخاذ شده ناظر به اهم مسائل مذکور شامل اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران و نیز اسناد وزارتخانه ها و سازمانهای مرتبط با حوزه ی مسجد مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته است.

در ادامه جهت حصول به الگوی مطلوب سیاستگذاری فرهنگی مسجد در جمهوری اسلامی ایران، داده های کیفی به دست آمده از مصاحبه های نیمه ساختار یافته با نخبگان حوزوی و علمی مرتبط با حوزه ی مساجد و نیز دیدگاه های رهبران جمهوری اسلامی ایران (امام خمینی و مقام معظم رهبری) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و در نهایت محقق با طی کردن سه مرحله ی فرآیند تحلیل مضمون (Thematic Analysis)، الگوی مطلوب سیاستگذاری فرهنگی مسجد در جمهوری اسلامی ایران را طراحی نموده است که در آن «دیدگاه نظری دخالت حکومت در حوزه ی مسجد»، «رویکردهای دخالت حکومت در حوزه ی مسجد» و «حکومت و سازمانهای فرهنگی مرتبط با حوزه ی مسجد» به عنوان ابعاد اصلی الگوی مذکور تبیین و تشریح شده اند.

کلمات کلیدی:

سیاستگذاری، سیاستگذاری فرهنگی، حکومت، فرهنگ، مسجد، تحلیل مضمون

العنوان: النموذج الأمثل للتخطیط الثقافی للمسجد فی جمهوریه ایران الإسلامیه

الأستاذ المشرف: الدکتور ناصر باهنر

الأستاذ المساعد: الدکتور مصباح الهدی باقری، والدکتور حسام الدین آشنا

الطالب: میثم فرخی

الفرع الدراسی: الدراسات الإسلامیه و الثقافه و الإعلام

الخلاصه:

لقد تأثرت الثقافه بما فیها المؤسسات الثقافیه (کالمساجد) و لاسیما فی ظل الظروف الراهنه للنظام العالمی بالدوله أو السلطه السیاسیه حیث یتم القیام بجزء کبیر من المحاولات و النشاطات الثقافیه حسب خطط و برامج الدوله و کذلک الحکومه التی تعتبر ذراعها التنفیذی إلی جانب الحرکه الطبیعیه و العفویه للحیاه الثقافیه فی المجتمع. یبدو أن المسأله نفسها أی عدم تواجد التخطیط الموحد لهذه المؤسسات الدینیه (و تحدید مدی تدخل الدوله فیها) هی المشکله الرئیسه التی تواجها المساجد بعد الثوره الإسلامیه و تعد من التحدیات الهامه فی هذا المضمار. فعلی هذا الأساس قام الباحث بدراسه خلفیه الخطط الحکومیه المرتبطه بالمسجد خلال العقود الأربعه المنصرمه فی الجمهوریه الإسلامیه (۱۳۵۷-۱۳۹۲) بغیه العثور علی التخطیط الثقافی الأمثل للمسجد و ذلک عن طریق عدّ أهم القضایا التخطیطیه العالقه بالمسجد والتی تعکسها شهریه «مسجد» ( رقم ۱إلی۱۷۰) و من ثَمّ تحلیل البرامج و الخطط المتخذه و تقییمها فیما تمتّ بأهم القضایا الآنفه بصله مثل الوثائق المصدر للبلد و وثائق الوزارات و المنظمات المرتبطه بالمسجد.

بعد ذلک تم تحلیل البیانات النوعیه الحاصله من مقابلات شبه منظمه مع النخب الحوزویه و الجامعیه و کذلک وجهات النظر لدی قاده الجمهوریه (الإمام الخمینی وقائد الثوره الإسلامیه) و أخیراً قام الباحث خلال المراحل الثلاث لمنهج تحلیل المضمون بتصمیم النموذج الأمثل للتخطیط الثقافی للمسجد فی الجمهوریه الإسلامیه الذی یمتاز بــــ «الجانب النظری لتدخل الدوله فی المسجد» و«مناهج  التدخل » و«الدوله و المنظمات الثقافیه المرتبطه بالمسجد» بصفتها عناصر رئیسه فی النموذج الأمثل.

المفردات المفتاحیه: التخطیط، التخطیط الثقافی، الدوله، الثقافه، المسجد، تحلیل المضمون.

Abstract:

In the current globalized system, culture and cultural institutions (such as mosques) are influenced strongly by the political power or government. In other words, today apart from the natural and spontaneous movement in a cultural life, a large part of cultural activities are done according to government planning and policy-making especially the executive branch. This seems to be the main problem the mosques have been involved with from the beginning of  the Islamic Revolution. In other words, the main challenge in the area of mosques is the absence of sustained policy making about these religious institutions  i.e determining the limits of government’s intervention in the area of mosque. For this reason in this study the researcher has studied the foremost policies of the government about mosque during the four decades of the Islamic Republic of Iran (1357-1392). In this regard, first of all, the most important policy issues related to the area of the mosque that are reflected in the mosque magazine (from No. 1 to No. 170) were explored. Then the policies governing the most important issues including upstream documents of the Islamic Republic of Iran and documents of ministries and organizations related to the area of the mosque are analyzed and evaluated.

To obtain an appropriate model of cultural policy making for mosque in the Islamic Republic of Iran, qualitative data from semi-structured interviews with concerned scientific and religious elites were obtained. Also the views of the Islamic Republic leaders (Imam Khomeini and the Supreme Leader) have been analyzed. Finally, an appropriate model of cultural policy making for mosque in the Islamic Republic of Iran has been designed through three stages of thematic analysis of the content of cultural policy in which “theoretical view of government intervention in the area of mosque,” “government intervention approaches in the area of mosque” and “government and cultural organizations related to the area of mosque,” have been explained as the main aspects of the mentioned model.

Keywords: Policy making, Cultural Policy making, Government, Culture, Mosque, Thematic Analysis

Imam Sadiq University

Faculty of Islamic Studies and Culture and Communication

Ph.D. thesis in Culture and Communication field

An Appropriate Model of Cultural Policy Making for Mosque in the I.R of Iran

Supervisor: Nasser Bahonar

Adviser: Hesamodin Ashna, Mesbahalhoda Bageri kani

Student: Meysam Farokhi

February 2014

دانلود فایل‌ها (‌اصل فایلها پس از خرید در پیشخوان شما)

دانلود 25 صفحه اول
رایگان
دانلود منابع، چکیده‌های انگلیسی و عربی
رایگان